Кәмелеттік жасты ата
Сабақтың тақырыбы
«Үздік құқықтанушылар» — оқушылардың құқықтық сауаттылығын арттыруға арналған дәстүрден тыс форматтағы ашық тәрбие сағаты.
Мақсаты
- Білімділік: құқықтық білімді жетілдіру, құқықтың әр адамға қажетті екенін ұғындыру, заң алдындағы жауапкершілікті күшейту.
- Дамытушылық: ой-өрісті дамыту, пікір білдіруге үйрету, сөздік қорды молайту.
- Тәрбиелік: құқықтық патриотизм мен адамгершілік құндылықтарды сіңіру, Ата Заңды құрметтеуге тәрбиелеу.
Түрі мен әдісі
Түрі: дәстүрден тыс сайыс-сабақ.
Әдісі: жоба қорғау, сұрақ-жауап, жағдаяттық талдау.
Көрнекілігі
Нақыл сөздер, кеспе әріптер, суреттер, газет, буклеттер, көрме материалдары және басқа да оқу құралдары.
Ұйымдастыру бөлімі
Оқушылар екі топқа бөлініп, жеке-жеке отырғызылады. Сайыстың мақсаты мен ережелері таныстырылады.
1-топ: «Ата Заң»
Ұраны: «Ата Заңым — алтын заңым, мақтанышым, ән-ұраным!»
2-топ: «Заң қорғаушылар»
Ұраны: «Тәртіпке бас иген құл болмайды, тәртіпсіз ел болмайды.»
Сайыс жоспары
-
1
Топтың аты мен ұраны
Әр топ өзін таныстырып, ұранын айтады.
-
2
Тікелей сұрақтар
Екі топқа 10 сұрақ қойылады. Оқушылар қол көтеріп жауап береді.
-
3
«Мұны әрбір оқушы білуі тиіс»
Оқушылар өз құқықтарын атап өтеді.
-
4
«Әріптер сыры»
Әріп таңдалып, соған сәйкес сұраққа жауап беріледі.
-
5
Жағдаяттық сұрақтар
Екі топ бір-біріне жағдаят ұсынады және құқықтық тұрғыдан талдайды.
-
6
Үй тапсырмасы: сурет қорғау
Үйден дайындалған сұрақтар мен суреттер қорғалады.
Әділқазылар алқасы
-
Ә. Дәулеталиева — мектеп психологы.
-
Ә. Өтегалиева — құқық пәнінің мұғалімі.
-
А. Сағынғалиева — тәрбие ісінің меңгерушісі.
Сайыс басталар алдында құқық пәнінің мұғалімі қысқаша мағлұмат береді.
II кезең: Тікелей сұрақтар
-
1.
ҚР заң шығарушы органы: Парламент.
-
2.
ҚР құрылымы жағынан қандай мемлекет? Унитарлы.
-
3.
Құқық деген не? Мемлекет тарапынан заңдастырылған және қорғалатын, жалпыға бірдей міндетті нормалар жүйесі.
-
4.
ҚР Конституциясы қанша бөлімнен, қанша баптан тұрады? 9 бөлім, 98 бап.
-
5.
ҚР Тәуелсіздігі туралы заң қашан қабылданды? 1991 жылғы 16 желтоқсан.
-
6.
Алғашқы Конституция қашан қабылданды? 1993 жылғы 28 қаңтар.
-
7.
Балалар құқығы туралы заң қашан қабылданды? 1989 жылғы 20 қараша.
-
8.
Кәмелеттік жас: 18 жас.
-
9.
Ата Заң бойынша қылмыстық жауапкершілік неше жастан басталады? 14 жас.
-
10.
Қазақстанды алғаш тәуелсіз ел деп таныған мемлекет: Түркия.
III кезең: «Мұны әрбір оқушы білуі тиіс»
Бұл бөлімде әр оқушы өз құқықтарын атап, қысқаша түсіндіріп өтеді. Мақсат — құқықты тек теория ретінде емес, күнделікті өмірде қолданылатын құндылық ретінде ұғындыру.
IV кезең: «Әріптер сыры»
Оқушылар әріп таңдап, сәйкес ұғымды анықтап немесе сұраққа жауап береді. Бұл ойын құқықтық және қоғамдық білімді жүйелеуге көмектеседі.
| Әріп | Сұрақ | Жауап |
|---|---|---|
| А | Адам мәселесімен айналысатын ғылым | Антропология |
| Б | 18 жасқа толмаған адам | Бала |
| В | 1993 жылғы 15 қарашада болған оқиға | Валюта енгізілді |
| Г | Елтаңбаны зерттейтін ғылым | Геральдика |
| Д | Халық еркі немесе билігі | Демократия |
| Е | Ақша белгілерінде бейнеленген мемлекеттік эмблема | Елтаңба |
| Ж | Тәуке ханның заңдар жинағы | Жеті жарғы |
| З | Мемлекет белгілеген жалпыға міндетті ережелер жиынтығы | Заң |
| К | Ата Заңымыздың атауы | Конституция |
| М | Балаларды қорғау күні қай айда? | Мамырда |
| П | Мемлекет басшысы | Президент |
| О | Қоғамның бастапқы ұясы | Отбасы |
| Р | Бүкілхалықтық дауыс беру | Референдум |
| С | Қылмыстық істер бойынша үкім шығаратын орган | Сот |
| Т | Құжат | Төлқұжат |
| У | ҚР мемлекеттік құрылымы | Унитарлы |
| Ұ | Біреудің мүлкін құпия түрде алу | Ұрлау |
| Х | Мемлекеттік биліктің қайнар көзі | Халық |
| Ш | Құрандағы заң қағидалары | Шариғат |
| Э | Халықтардың әдет-ғұрып, салт-дәстүрін зерттейтін ғылым | Этнография |
V кезең: Жағдаяттық сұрақтар
1-топ ұсынған жағдаят
Арман мен Дархан компьютер ойнауға ақша таба алмай қиналады. Біраз ойланған соң олар көшеде кетіп бара жатқан баланы алдап шақырып, ақша беруін талап етеді. Баланы қорқытып, ақшасын тартып алады. Сонымен бірге бұл жағдайды біреуге айтса, «жақсы болмайтынын» ескертеді.
Талқылау бағыты:
- Қорқытып алу, бопсалау белгілері
- Жәбірленушінің құқығы және қауіпсіздік
- Заңды әрекет ету жолдары (мұғалімге, ата-анаға, құқық қорғау органдарына хабарлау)
2-топ ұсынған жағдаят
Майра дос жігітінен хат алады. Бұл туралы сыныптастары Ербол мен Ерлан біледі. Екеуі хатты оқуға қызығып, Майраға білдірмей хатты алып, оқып шығады.
Талқылау бағыты:
- Жеке өмірге қол сұқпау және құпия хат-хабар қағидасы
- Этикалық жауапкершілік, сыйластық мәдениеті
- Кикілжіңді шешудің дұрыс жолдары
VI кезең: Үй тапсырмасы — сурет қорғау
1-топ
Тік тұрған үй мен құлағалы тұрған үй бейнеленген сурет бойынша ойларын дәлелдеп, құқықтық мағынада қорғайды.
2-топ
Қызыл, көк, жасыл түстермен салынған ауылдар суреті арқылы берілген идеяны түсіндіріп, қорытынды жасайды.
Қорытынды
Бүгінгі таңда жастар арасында құқық бұзушылықтың көбеюі байқалады. Сондықтан біз құқық бұзушылыққа қарсы тұрып, құқықтық тәрбиені күшейтуіміз қажет.
Әрқайсымыз өз әрекетімізге жауапкершілікпен қарап, тәуелсіз мемлекетіміздің мәртебесін жоғары ұстайық. Осы оймен бүгінгі ашық тәрбие сағаты аяқталады.