Қазақша рефераттар

Нешінші деген сұраққа жауап беретін сөзді тап

Сабақтың тақырыбы: Сөз таптары

Сабақтың түрі
Қайталау сабағы
Әдіс-тәсілдер
Көрсету, сұрақ-жауап, түсіндіру, көрнекілік
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, сөзжұмбақ, ұяшықтар, тест, көңіл-күй бейнесі, гүлдер

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушылардың сөз таптары туралы алған білімдерін тиянақтау.

Дамытушылық

Танымдық қабілетті дамыту, сөз, сөйлем және логикалық ойлау дағдыларын қалыптастыру; көрнекілік арқылы қызығушылықты арттыру.

Тәрбиелік

Таза, ұқыпты жазуға және белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық шеңбері

Армысың, асыл күн!
Армысың, асыл жер!
Армысың, көк аспан!
Армысың, жан досым!
Жылуыма жылу қос —
Міне, менің қолым.

Тыныштық сәті: «Бір, екі, үш — тып-тыныш отырамыз.»

Көңіл күйді анықтау: Оқушылар алдарындағы екі көңіл-күй бейнесін көтеру арқылы қазіргі көңіл күйін көрсетеді.

Кіріспе: Бүгін біз сөз таптарын қайталаймыз және тақырыпты қаншалықты меңгергенімізді тапсырмалар арқылы тексереміз.

2) Сабақтың тақырыптық байланысы

Жылдың қай мезгілі? Көктемде қандай гүлдер өсе бастайды? Сабақ барысында оқушылар бәйшешек гүлдерін «жинайды» — әр орындалған тапсырмаға бір гүлден беріледі.

3) Психологиялық дайындық: жұмбақтар

  1. Ай үстінде алтын тас,

    Алайын десем алынбас.

    Жауабы: жұлдыз

  2. Бұлаңдаған құйрығы,

    Бір алдарлық қулығы.

    Жауабы: түлкі

  3. Шәкіртке жаны ашар,

    Мейірімді кім, жаны асыл?

    Жауабы: мұғалім

  4. Ғажап екен кіп-кішкентай сәнді үйі,

    Ішінде балқып жатыр әлдиі.

    Жауабы: бесік

Талдау: «жұлдыз, түлкі, мұғалім, бесік» сөздері Кім? Не? сұрақтарына жауап береді. Демек, бұлар — зат есім.

4) «Ойлан, тап!» (сын есім)

Тақтадағы суреттерге қарап, олардың түрін, түсін, сапасын сипаттаймыз.

жасыл қызыл үлкен дөңгелек көк әдемі

Бұл сөздер Қандай? Қай? сұрақтарына жауап береді. Демек, бұлар — сын есім.

5) Логикалық есептер

Алматта — 3 асық, Санатта — 2 асық, Қанатта — 1 асық, ал менде — 4 асық. Барлығы неше асық?

Жауабы: 10 асық

Ажарда 10 дәптер болды. Екеуін апасына, үшеуін ағасына, біреуін досына берді. Өзінде неше дәптер қалды?

Жауабы: 4 дәптер

Сәуледе 2 алма болды. Оған тағы бірнеше алма берді. Сонда барлығы 8 алма болды. Сәулеге неше алма берді?

Жауабы: 6 алма

6) «Ойлан, тап!» (етістік)

Суреттегі іс-қимылды білдіретін сөздерді табайық:

әкеле жатыр ішіп отыр ұшып жүр мінді

Бұл сөздер Не істеді? Не қылды? Қайтті? сұрақтарына жауап береді. Демек, бұлар — етістік.

Ескерту: бастапқы мәтінде бұл тұста «сан есім» деп берілген, дұрыс нұсқасы — етістік.

Тапсырмалар

1-тапсырма: Сөйлем құрау

Берілген сөздерге сәйкес келетін суретті таңдап, сөйлем құрап жазыңдар.

әдепті қызыл суық тәтті

2-тапсырма: «Сиқырлы сандық»

Берілген зат есімдерге қатысты сан есімді тауып айтыңдар.

  • … ата
  • … мезгіл
  • … көз
  • … саусақ
  • … қазына
  • … ғаламшар

3-тапсырма: «Жаңбырлы күн» (буынға бөлу)

Тақтадағы «жаңбыр тамшыларында» берілген сөздерді буындап оқыңдар және дұрыс құрастырыңдар.

Кө - бе - лек

Көбелек

Кі - тап

Кітап

Кө - гер - шін

Көгершін

Кір - пі

Кірпі

Кілт

Кілт

Осы тұста қысқа сергіту сәтін өткізу ұсынылады.

4-тапсырма: «Кім жылдам?» (сөз тіркесі)

Суреттер мен сөздерге сүйеніп, қайсысы заттың атын, қайсысы қимылды білдіретінін анықтап, сөз тіркестерін жазыңдар.

  • Күшік үреді.
  • Тікұшақ ұшады.
  • Ағаш өседі.
  • Бақа секіреді.
  • Қыз жүреді.
  • Торғай ұшады.

5-тапсырма: «Адасқан сөздер»

Тақтада төрт ұяшық ілулі тұрады: зат есім, сын есім, сан есім, етістік. Төменде жасырылған сөздер беріледі. Оқушылар кезекпен бір сөзді алып, оған сұрақ қойып, тиісті ұяшыққа орналастырады.

6-тапсырма: Жаңылтпашты жатқа жазу

Үш кіші ішік піштім,
Бес кіші ішік піштім.
Неше кіші ішік піштім?

Үш, бес —

неше? → сан есім

Кіші —

қандай? → сын есім

Ішік —

не? → зат есім

Піштім —

не істеді? → етістік

7-тапсырма: Сөзжұмбақ шешу

Кілт сөз: Т О Ғ Ы З

  • Бөгенбай кім?
  • Ең бірінші қазақ зерттеуші ғалымы?
  • Еңбек құралы?
  • Қазақ жерінде алғаш мектеп ашқан адам?
  • Жыл мезгілі?

Бекіту кезеңі: тест

1) Заттың атын білдіретін сөздер қатарын белгіле.

  • а) Ұзын, қысқа, әдемі.
  • ә) Жылқы, жұмыртқа, шөп.
  • б) Билейді, жазды, тоқиды.

2) Етістік нені білдіреді?

  • а) Заттың қимылын, іс-әрекетін.
  • ә) Заттың сапасын.
  • б) Заттың ретін.

3) Заттың сынын білдіретін сөздерге қойылатын сұрақтар:

  • а) Кім? Не?
  • ә) Не істеді? Не қылды?
  • б) Қандай? Қай?

4) Заттың қимылын білдіретін сөздер қатарын белгіле.

  • а) Жүгірді, ойнады, жазды.
  • ә) Алмат, кітап, ойыншық.
  • б) Қызыл, оқыды, көп.

5) «Нешінші?» деген сұраққа жауап беретін сөзді тап.

  • а) жеті
  • ә) жетінші
  • б) жетпіс жеті