Қазақша рефераттар

Қазақ тіліндегі стильдер туралыСабақтың мақсаты

Сабақтың мақсаты

  • Қазақ тіліндегі стильдер туралы түсінік беру арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру.
  • Түрлі әдістерді қолдана отырып, оқушылардың тапқырлығын, жылдамдығын және есте сақтау қабілетін дамыту.
  • Білімді бақылау арқылы сауатты жазуға дағдыландыру.

Жаңа сабақты түсіндіру

Қазіргі кезде кеңінен қолданылып жүрген қазақ әдеби тілі — стильдік-жанрлық тармақтары айқын, ауызша және жазбаша түрде қызмет ететін тіл. Ол мәдени жұртшылықтың барлығына ортақ нормаларға сүйенеді және қоғамдық өмірдің барлық саласында белсенді қолданылады.

Қазақ әдеби тілінің стильдері

Қазақ әдеби тілінде бес стильдік тармақ қалыптасқан:

Ғылыми стиль

Білім мен ғылым

Терминдер мен дәлелге негізделген баяндау басым, анық әрі жүйелі тіл қолданылады.

Ресми іс-қағаздар стилі

Басқару, құқық, іс жүргізу

Құжаттық нақтылық, стандартталған құрылым және ресми сөз қолданысы тән.

Көркем әдебиет стилі

Әдебиет пен өнер

Бейнелі тіл, көркемдегіш тәсілдер, эмоциялық-экспрессивті реңк басым болады.

Публицистикалық стиль

Бұқаралық ақпарат

Қоғамдық мәні бар ойды әсерлі, түсінікті жеткізуге бағытталады; үндеу, бағалау жиі кездеседі.

Сөйлеу тілі стилі

Тұрмыстық қарым-қатынас

Негізінен ауызша қарым-қатынасқа тән. Бұл салада стильдік тармақтар нақты бөлінбейді, тіл қолданысы жағдаятқа қарай құбылады.

Кітаби тіл және ауызекі тіл

Қазақ әдеби тілінің стильдік тармақтары, түптеп келгенде, екі үлкен арнаға саяды. Ғылыми стиль, ресми стиль, публицистикалық стиль және көркем әдебиет стилі — кітаби тіл стильдері. Бұл стильдер жазбаша да, ауызша да қызмет атқара алады.

Ал сөйлеу тілі негізінен ауызша түрде жүзеге асады және күнделікті қарым-қатынаста қолданылады.

Негізгі ұғым: стиль

Стиль — сөйлеп отырған адамның өз ойын коммуникативтік талапқа сай, қарым-қатынас мақсатына сәйкес құра білуі. Осыған байланысты сөйлеуші қажеттілікке қарай белгілі бір стильді таңдап қолданады.