Қазақша рефераттар

Олар көпшілігімізге өз тәжірибемізде жақсы мәлім, тілімізде жиі кездесетін ұғымдар

ОҚО, Түркістан қаласы · «Түркістан» көпсалалы медицина колледжі

«Психология негіздері» пәнінің оқытушысы: Бабашева Баян Рахимовна

Студенттердің психологиялық ерекшеліктерінің даму деңгейін анықтау

Психикалық құбылыстар — бізді қоршаған сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың мидағы сан алуан бейнелері. Бұл ұғымдар көпшілігімізге күнделікті тәжірибеден жақсы таныс әрі тілдік қолданыста жиі кездеседі.

Неліктен студенттердің даму ерекшеліктерін анықтау маңызды?

Студенттердің даму ерекшеліктерін анықтау — тұлғалық қасиеттерді түсінуде ерекше маңызды. Себебі бұл қасиеттер оқу үдерісіндегі мінез-құлықты, бейімделуді және өнімділікті айқындайды. Әсіресе сессия кезеңінде студенттерде мазасыздану басым болып, ол оқу нәтижесіне де, эмоционалдық тұрақтылыққа да әсер етуі мүмкін.

Мазасыздану: қалыпты белсенділік пен күйдің айырмасы

Мазасыздану деңгейін анықтау тұлғаның іс-әрекеттегі табиғи және міндетті белсенділігімен тығыз байланысты. Әр адамның өзіндік белсенділігі, ниеті және үрей деңгейі болады — мұны кей жағдайда қажетті (қалыпты) мазасыздық деп қарастыруға болады.

Ал ситуативті және реактивті үрей күй ретінде субъективтің бастан кешіретін эмоцияларымен сипатталады: ішкі қысым, мазасыздық, бойкүйездік. Бұл күй көбіне стресстік жағдайға жауап ретінде пайда болып, уақыт бойынша қарқындылығы мен динамикасы әртүрлі болуы мүмкін.

Жоғары мазасыздықтың тұлғалық көріністері

  • Жоғары мазасыздыққа бейім тұлға кең ауқымдағы өмірлік әрекеттерде ықтимал қауіптерді қабылдауға бейім болады.

  • Мұндай күй көбіне қысым сезімімен, көңілдің тұрақсыздығымен және мазасыздықтың айқын байқалуымен сипатталады.

  • Психологиялық тестілеуде тұлғалық мазасыздық жоғары деңгейде көрінсе, бұл адамның әртүрлі жағдайларда мазасыздық күйін бастан кешіруге бейімділігін бағалауға негіз болады.

Өлшеу тәсілі: Спилбергер–Ханин шкаласы

Көптеген әдістемелер мазасыздықты өлшеуде не тұлғалық мазасыздықты, не нақты реакцияларда көрінетін мазасыздық күйін бағалауға бағытталады. Мазасыздықтың айырмашылықтарын — күй мен тұлғалық қасиет ретінде — бірізді өлшеуге мүмкіндік беретін әдістемені Ч. Д. Спилбергер ұсынған.

Бұл шкаланы орыс тілінде Ю. Ханин бейімдеген. Спилбергердің өзін-өзі бағалау шкаласы 40 тұжырымнан тұрады: оның 20-сы ситуативті мазасыздықты, ал 20-сы тұлғалық мазасыздықты бағалауға арналған.