Тіс аурулары туралы мәлімет беру
Бұл материалдың мақсаты — балаларға дене тәрбиесінің маңызын түсіндіру, емдік дене шынықтырудың пайдасын таныстыру, көзді күту және қажет жағдайда көзілдірікті дұрыс пайдалану дағдыларын қалыптастыру. Сонымен қатар, көзілдірік киетін адамдарға құрметпен қарап, адамгершілік қарым-қатынас жасауға тәрбиелеу, тіс аурулары туралы мәлімет беріп, тісті күту ережелерін үйрету.
Көрнекі құралдар
- Тіс суреті
- Көз суреті
- Жүрек суреті
Негізгі ой
Денсаулық — зор байлық. Тазалық пен тұрақты қозғалыс (спорт) — дені сау болудың басты кепілі.
Күтілетін нәтиже
Балалар өз денсаулығын күтуге үйренеді, сурет бойынша әңгіме құрастырады, сөздік қоры дамиды.
Сабақтың кезеңдері: жоспар және мазмұны
Төмендегі құрылым балаларға түсінікті, әрекетке бағытталған және негізгі гигиеналық дағдыларды бекітуге ыңғайлы форматта берілген.
1) Мотивациялық-қозғаушы кезең
Балаларды шеңберге жинап, жылы амандасу арқылы жағымды көңіл күй қалыптастырылады. Қысқа өлең жолдары арқылы ынта оятып, әңгімелесуге кірісеміз.
Амандасу
Амансың ба, алтын күн,
Амансың ба, жер ана,
Амансың ба, достарым,
Сендерді көрсем қуанам.
Сұрақ-жауап
- Адамдар неліктен өзін қоршаған әлемді қорғауы тиіс?
- Шынықтыру дегеніміз не?
- Шынықтырудың қандай түрлерін білесіңдер?
- Тазалық дегенді қалай түсінесіңдер?
Жұмбақ
Өзі аппақ маржандай,
Тамақ өтпес шайналмай. (Тіс)
Айдын көлде алтын тас,
Ау салса да алынбас. (Тіс)
2) Ұйымдастырушылық-ізденушілік кезең
Бұл кезеңде балалар тазалықтың мәнін түсінеді, тіс, құлақ және көз күтімі туралы нақты ережелермен танысады. Әңгіме, ойын, дәптермен жұмыс және сергіту сәті арқылы білім бекітіледі.
Тіс туралы: не үшін керек және қалай қорғаймыз?
Тістің қызметі
- Тіс тамақты шайнауға көмектеседі.
- Сөйлеудің анық болуына ықпал етеді.
- Тіс түзу әрі аппақ болса, күлкі әдемі көрінеді (балалар бір-біріне қарап күледі).
Тістің құрылысы мен дамуы
- Тіс — адам ағзасындағы ең қатты заттардың бірі.
- Тіс жақ сүйектен өседі, сыртын эмаль қабаты қаптайды.
- Сәби тіссіз туады; шамамен 6 айда алғашқы сүт тістері шығады.
- 6 жастан бастап сүт тістері түсе бастайды, орнына тұрақты тістер шығады.
- Шамамен 12 жаста тістердің көбі ауысып болады; ересек адамда 32 тіс өседі.
Тісжегі туралы маңызды ескерту
Тісжегі — тісте жиі кездесетін ауру. Оны ерте анықтаса, ауыртпай емдеуге болады. Емделмесе, тесігі тереңдеп, тістің түбіріне дейін зақым келтіріп, қатты ауырсынуға әкеледі.
Тазалық ережелері: тіс күтімі
- 1.Тісті күніне екі рет тазалау.
- 2.Тамақтан кейін ауызды шаю.
- 3.Ыстық тамақтан кейін бірден суық сусын ішпеу.
- 4.Тәттіні шамадан тыс көп жемеу.
- 5.Тіс дәрігеріне тұрақты қаралу.
- 6.Әркімнің жеке тіс щеткасы мен пастасы болуы.
Құлақ туралы: есту мүшесін қалай сақтаймыз?
Жұмбақ
Бір таудың екі жағынан
Екі қалқан жабысқан.
Жақын барсаң маңына
Сезе қояр дыбыстан. (Екі құлақ)
Негізгі түсінік
- Құлақ — есту мүшесі. Ол арқылы адамдардың және жануарлардың дыбыстарын естиміз.
- Жануарлар есту арқылы бір-бірін тауып, қауіптен сақтана алады.
Қауіпсіздік ережелері
- Құлақты қаламмен, шырпымен немесе үшкір қатты затпен шұқуға болмайды.
- Аязды күні құлақты жауып тұратын жылы бас киім кию керек.
Көз туралы: көруді қорғау және көзілдірікті дұрыс қолдану
Негізгі түсінік
- Көз — көру мүшесі. Көз арқылы айналадағы заттарды көреміз.
- Көру қабілетін қолдау үшін А дәрумені пайдалы. Оны алу үшін сәбіз сияқты пайдалы тағамдарды жеу керек.
- Егер адам алыстағыны дұрыс көрмесе — жақыннан көргіш; жақындағыны дұрыс көрмесе — алыстан көргіш болуы мүмкін.
- Көз дәрігері тексеріп, қажет болса көзілдірік тағуға кеңес береді.
Көзілдірік күтімі
- Әйнегін әрдайым таза ұста.
- Әйнегі сынған көзілдірікті қолданба.
Құрмет пен адамгершілік
Кейбір адамдардың көру қабілеті мүлде болмауы мүмкін. Бұл туа біткен ерекшелікке, ауруға немесе ауыр соққыға байланысты кездеседі. Балаларды көзі көрмейтін (зағип) жандарды сыйлауға, көмектесуге және әрдайым құрметпен қарауға үйрету маңызды.
Қимыл-қозғалыс және ойын арқылы бекіту
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы шаршауды басып, назарды қайта шоғырландырамыз.
Ойын: «Ыммен айт»
Балалар берілген ұғымдарды қимылмен көрсетеді, қалғандары табады. Ойын тыңдау, түсіну және жылдам ойлау дағдыларын дамытады.
Қысқа сұрақтар арқылы қайталау
- Біз күніне неше рет тіс тазалаймыз?
- Тамақтанғаннан кейін қандай әдетті ұмытпау керек?
- Құлақты немен тазалауға болмайды?
- Көзілдірікке қалай күтім жасаймыз?
3) Рефлексивті-түзетуші кезең
Сабақ соңында негізгі ұғымдар қорытындыланып, балалардың жауаптары тыңдалады. Жақсы қатысқан балалар мадақталады.
Қорытынды ой
Құлақ, көз, мұрын — адамның айналаны танып-білуіне көмектесетін маңызды мүшелер. Құлақ — есту мүшесі, көз — көру мүшесі. Денсаулықты сақтау үшін тазалықты ұстанып, белсенді қозғалысты әдетке айналдыру қажет.
Еске сақта
- Денсаулық — зор байлық.
- Тазалық — денсаулық кепілі.
- Дені сау болу үшін спортпен шұғылдан.
Дамытушылық тапсырма
Суреттерге қарап әңгіме құрастырып, жаңа сөздерді қолданып сөйлеуге жаттығу.