Жеткіншекте жеке бастың талаптарымен өмірдің басты талаптарын үйлестіру
Жасөспірім және көше
Жасөспірімнің тұлғалық қалыптасуында көше ықпалы ерекше рөл атқарады. Бұл ықпалдың теріс әсеріне жол бермеу үшін балаға еркін ойлайтын, жауапкершілігі бар, тәуелсіз тұлға ретінде дамуына жағдай жасау қажет.
Мақсаты
Баланы көше ықпалына ермейтіндей деңгейде тәуелсіз әрі еркін тұлға етіп тәрбиелеу.
Міндеттері
- 1 Бала бойындағы дағдарысты анықтап, оны сапалы өзгерістерге бағыттау.
- 2 Баланың тұлғалық тұтастығының құндылығын сезіндіру.
- 3 Жеткіншектің жеке талаптарын өмірдің негізгі талаптарымен үйлестіруге көмектесу.
Тәрбие туралы ойлар
Тұлға тәрбиесі — білім мен дағдыдан бұрын тұратын іргелі құндылық. Төмендегі нақыл сөздер тәрбие мен орта әсерінің маңызын айқын көрсетеді.
«Адамға ең алдымен білім емес, тәрбие берілуі керек. Тәрбиесіз берілген білім — адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның бүкіл өміріне апат әкеледі».
«Баланы ең алдымен ата-анасы, содан соң ұстазы, одан кейін қоршаған ортасы тәрбиелейді».
«Баланы жан-жақты тәрбиелеу үшін оны жан-жақты білу керек».
Қоғамдық жауапкершілік және салауатты өмір салты
Елбасымыз өз жолдауында: «Адам — елдің басты байлығы!» деп атап көрсеткен. Ал халық денсаулығы — Қазақстанның стратегиялық мақсаттарға жетуінің негізгі кепілі.
Сондықтан әрқайсымыз бәсекеге қабілетті болуға ұмтылып, сапалы білім алып, салауатты өмір салтын ұстанып, спортпен тұрақты айналысуымыз қажет. «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» демекші, отансүйгіш жастар ретінде елдің өркендеуіне үлес қоса білейік.
Негізгі ұстаным
Балаға дұрыс орта, пайдалы дағды және мықты құндылықтар жүйесі қажет. Бұл үштік көше ықпалының алдын алудың ең сенімді тірегі.
Орта әсері
Отбасы, мектеп және әлеуметтік орта бір бағытта әрекет еткенде ғана жасөспірім өзін қауіпсіз әрі қадірлі сезінеді.
Жағымсыз әрекеттерге итермелейтін себептер
Теріс мінез-құлық көбіне бір ғана себептен емес, бірнеше фактордың қабаттасуынан туындайды. Төмендегі жағдайлар тәуекелді арттырады:
- Бос уақытты дұрыс ұйымдастырмау.
- Шетел мәдениетіне және жүріс-тұрыс үлгілеріне орынсыз еліктеу.
- Отбасының әлеуметтік жағдайының төмен болуы.
- Мектептегі тәрбиелік жұмыстың жеткіліксіздігі.
- Ата-ананың балаға жеткілікті көңіл бөлмеуі.
- Сана-сезім мен өмірге көзқарастың дұрыс қалыптаспауына әкелетін немқұрайлылық.
Көше тәрбиесіне ермеудің жолдары
Жасөспірімді қорғаудың ең тиімді тәсілі — тыйым салу ғана емес, баланың ішкі тірегін күшейту: құқықтық сауат, сенім, пайдалы әрекет және қолдау жүйесі.
Бала не білуі керек
- 1 Өз құқықтары мен міндеттерін білу.
- 2 Өз уақыты мен таңдауларына жауапкершілікпен қарау.
- 3 Пайдалы дағдыларды қалыптастыру: спорт, үйірме, оқу, еріктілік.
Ересектер не істеуі керек
- 1 Ата-ана мен бала арасында сенімді қарым-қатынас орнату.
- 2 Мектепте қауіпсіз әрі қолайлы орта қалыптастыру.
- 3 Ата-ана, мектеп және білім мекемелері арасындағы байланысты күшейту, мамандық таңдауға жүйелі қолдау көрсету.
Күтілетін нәтижелер
Жеке тұлғалық даму
- Жағымды «Мен» тұжырымдамасы қалыптасады.
- Өз бетінше шешім қабылдай алатын, толыққанды дамыған тұлға қалыптасады.
Қарым-қатынас және эмоциялық тұрақтылық
- Дұрыс қарым-қатынас орнатуды үйренеді.
- Эмоциялық мазасыздық пен күйзелісті жеңуге дағдыланады.
- Бәсекеге қабілетті, жауапкершілігі жоғары тұлғалық ұстанымдары бекиді.