Қазақша рефераттар

Бисквиттік қамыр дайындау

Сабақтың құрылымы

  1. 1-қадам
    Ұйымдастыру бөлімі
    Амандасу, оқу құралдарын тексеру, қатысымды түгендеу.
  2. 2-қадам
    Үй тапсырмасын сұрау
    Қой етінен дайындалатын ұлттық тағамдар.
  3. 3-қадам
    Жаңа сабақ
    Қамырдан жасалған өнімдер, ұн түрлері, технология.
  4. 4-қадам
    Қорытындылау
    Талдау, бекіту сұрақтары.
  5. 5-қадам
    Бағалау
    Тәжірибелік жұмыс пен жауаптарға сүйене отырып бағалау.
  6. 6-қадам
    Үйге тапсырма
    Қамыр илеп, өнім пісіріп әкелу; реферат жазу; тақырыпты оқу.

Үй тапсырмасы: қысқаша сұрақ-жауап

«Ас — адамның арқауы» нені білдіреді?

Тамақтану денсаулықты нығайтады, адамның ойлауына, еңбек етуіне және өмір сүруге құлшынысына қуат береді.

Ет тағамдарының құндылығы

Сиыр етінде шамамен 18–20%, қой етінде 15–20% нәруыз болады. Май мөлшері орташа 4–9% болып, ағзаға қуат береді.

Еттегі дәрумендер мен минералдар

В тобы дәрумендері (B1, B2, B3, B12) және минералдар: фосфор, калий, темір, мырыш кездеседі.

Қой етінен дайындалатын ұлттық тағамдар

  • Қуырдақ
  • Қазақша ет
  • Кәуап
  • Әсіп
  • Төстік
  • Тұшпара
  • Мәнті

Ас әзірлеудегі қауіпсіздік ережелері

  • Қызған кастрөлді немесе ыдысты үстелдің шетіне қоймаңыз.
  • Қайнап тұрған кастрөлдің қақпағын өзіңізден кері қарай ашыңыз.
  • Қызған шәйнекке мұздай су құйғанда аса сақ болыңыз.
  • Ыстық тағамның дәмін ұзын қасықпен татып көріңіз немесе суығанын күтіңіз.

Жаңа тақырып: қамырдан жасалған өнімдер

Нан дастарқанға қалай келеді?

Нан — ұзақ еңбектің нәтижесі: жер жырту, тұқым себу, баптау, астық жинау, сақтау, ұн тарту, наубайханада пісіру және дүкен сөресіне жеткізу.

Ұн: негізгі шикізат

Үй жағдайында көбіне бидайдың майда ақ ұны (жоғары, 1 және 2 сорт) қолданылады. Жүгері мен қара бидай ұны сирегірек пайдаланылады.

Неліктен ұн өнімдері құнарлы?

Қамырдан жасалған өнімдердің құрамында өсімдік нәруызы, май, В тобы дәрумендері және РР дәрумені, сондай-ақ крахмал түріндегі көмірсулар болғандықтан, тағамдық құндылығы жоғары болады.

Ұн өнімдерінің негізгі топтары

1-топ
Ұннан жасалатын тағамдар

Тұшпара, үй кеспесі, варениктер, құймақ.

2-топ
Аспаздық өнімдер

Пирожки, бауырсақ, бүрме нан, бәліш және т.б.

3-топ
Дәмделген нан өнімдері

Қарапайым майқоспа нан, әртүрлі тоқаштар, қаусырма және т.б.

4-топ
Кондитерлік өнімдер

Торт, печенье, пирожный, прәндік.

Қажетті құрал-жабдықтар

Ұн өнімдерін дайындауға елек, оқтау, таба, қамыр кескіш, қамыр жайғыш және әртүрлі табақшалар қолданылады.

Қамыр түрлері

  • Илеуіне қарай: қою және сұйық қамыр.
  • Құрамына қарай: ашытқылы және ашытқысыз қамыр.

Ашытудың мәні: технология және ғылым

Ашытқылы қамырдан дайындалатын өнімнің сапасы оның дұрыс иленуіне, өңделуіне, жеткілікті ашуына және толықсыту кезеңінің орындалуына байланысты.

Қамыр әзірлеудің алдында ұнды жылы жерге әкеліп, міндетті түрде електен өткізеді. Бұл бөтен заттар мен түйіршіктерден арылтып, ұнды қопсытып, сапалы қамыр алуға көмектеседі.

Ұнның нәруызы суды сіңіріп ісінеді де, қамырға серпімділік беретін желімтек (глютен) түзеді.

Ашыту кезінде ашытқылар ұндағы қантты ашытып, көмірқышқыл газын бөледі — ол қамырды кеуектеп, жұмсақ құрылым қалыптастырады. Сүтқышқылды бактериялар қантты сүт қышқылына дейін ашытып, дәмін жақсартады және нәруыздың ісінуіне қолайлы әсер етеді.

Нанға қатысты ырым-тыйымдар

  • Нан — дәннің басы, дастарқанға алдымен нан қойылады.
  • Нанды төңкеріп қоюға болмайды.
  • Нанды бір қолмен сындыру әдепке жатпайды.
  • Нанды жерге тастауға, шашуға, басуға болмайды.
  • Үйге келген адамға дәм ауыз тигізгенде алдымен нан ұсыну — құрметтің белгісі.

Маман кеңесі: ашытқылы қамыр технологиясы

Мектеп асханасы тәжірибесіне сүйенген қысқа нұсқаулық — негізгі кезеңдерді жүйелеп алуға көмектеседі.

  1. 1
    Қамыр илеу
    Ұнды елеу, тұз бен қант қосу, ашытқыны жылы сүтке/суға араластыру.
  2. 2
    Қамырдың ашуы
    Қант ашып, спирт пен көмірқышқыл газы түзіледі (пісіру кезінде спирт ұшып кетеді).
  3. 3
    Өңдеу
    Қамырды өнім түріне қарай қалыптау және бөлу.
  4. 4
    Толықсыту
    Пісіру алдында қамырды жылы жерде бірнеше минут ұстап, қалпына келтіру.
  5. 5
    Пісіру
    Ұсақ өнімдер: 10–12 мин. Ірі өнімдер: 45–60 мин. Температура: 200–250°C.

Ашытпа (опара) дегеніміз не?

Ұн, су (немесе сүт), ашытқы және аз мөлшердегі қант қосылған сұйық қамыр. Ашуы шамамен 1–1,5 сағат.

Қамырдың жалпы ашуы

Жылы жерде орта есеппен 2–3 сағат.

Тәжірибе және бекіту

Сарамандық жұмыс

Ашытқысыз қамыр дайындау. Жұмыс топпен орындалады: міндеттерді бөлісу, өлшемдерді дәл сақтау, қамыр құрылымын бақылау.

Сергіту сәті: мақал-мәтел жарысы

  • Дастарқанда наны жоқтың, тамағының сәні жоқ.
  • Таңғы асты тастама, кешкі асқа қарама.
  • Ет етке, сорпа бетке.
  • Ас иесімен тәтті.
  • Тойған үйге тоғыз барар.
  • Асына тойғызбасаң да, ақ ниетіңе тойғыз.
  • Нан — тамақтың атасы, ынтымақ — көптің батасы.

Блиц-сұрақтар

Сұрақ 1

Қамырға ашытқы қосқанда қандай процесс жүреді?

Жауап: ашу процесі.

Сұрақ 2

Қамыр неше топқа бөлінеді?

Жауап: 2 (ашытқылы және ашытқысыз).

Сұрақ 3

Ұнды пайдаланар алдында нені ескеру керек?

Жауап: жылы жерге әкеліп, електен өткізу; бөгде қоспаларды ажырату.

Сұрақ 4

Ашытпа қалай дайындалады?

Жауап: ұн + су/сүт + ашытқы + аз қант (сұйық қамыр).

Сұрақ 5

Бір жұмыртқа 10 минутта піседі. Ал 4 жұмыртқа неше минутта піседі?

Жауап: 10 минут.

Пайдалы кеңес

  • Нан көгеріп кетпес үшін нан салғышқа йодқа батырылған мақта қойыңыз.
  • Пышақты өткірлеу үшін оны жарты сағат тұзды суға салып қойыңыз.

Рецепттер мен технология

Құймақ

Құрамы

  • 3 жұмыртқа
  • 1 ас қасық қант
  • 1,5 пиала сүт немесе су
  • 0,5 шай қасық тұз
  • 2 ас қасық өсімдік майы

Қажетті ыдыстар

Жұмыртқа былғайтын табақ, былғауыш, таба, тәрелке.

Дайындау технологиясы

  1. Жұмыртқаны жарып, қант пен тұз қосып, шамамен 30 минут көпіргенше былғайсыз.
  2. Сүт (немесе су) және ұн қосып араластырасыз. Түйіршік қалмауы керек.
  3. Сұйық қамырға өсімдік майын қосасыз.
  4. Табаны қыздырып, қамырды жұқалап құйып пісіресіз.

Бисквиттік қамыр

Құрамы

  • 4–5 жұмыртқа
  • 1 стакан қант
  • 1 стакан ұн

Қажетті ыдыстар

Табақ, елек, былғауыш немесе миксер, шұңғыл тәрелке.

Дайындау технологиясы

  1. Жұмыртқа мен қантты көлемі бірнеше есе ұлғайғанша көпсітесіз.
  2. Еленген ұнды қосып, біркелкі сұйық қамыр жасайсыз.
  3. Май жағылған немесе май сіңірілген пергамент төселген табаға құясыз.
  4. 200–220°C температурада пісіресіз.

Бағалау және қорытынды

Оқушылардың дайындап әкелген тағамдары, тәжірибелік жұмысты орындауы және сұрақтарға жауап беруі ескеріліп бағаланады. Сабақ соңында негізгі ұғымдар: ұн түрлері, қамырдың жіктелуі, ашыту кезеңдері және қауіпсіздік талаптары қайта қорытындыланады.

Үйге тапсырма

  • Өз таңдауыңыз бойынша қамыр илеп, өнім пісіріп әкелу.
  • Тақырып бойынша шағын реферат жазу.
  • Келесі тақырыпты алдын ала оқып келу.