Оқушыларды тыныс белгілерін дұрыс қоя білуге дағдыландыру
Щучинск қаласы • №1 мектеп-гимназия
Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі: Абилкасимова А.Н.
Сабақтың тақырыбы
Лепті сөйлем
Сабақтың мақсаты
- Лепті сөйлем туралы білім беру.
- Көңіл күйге байланысты айтылатын сөйлемдерді басқа сөйлем түрлерінен ажырата білуге үйрету.
- Жазу сауаттылығын қалыптастыру.
Сабақтың міндеттері
Тілдік дағды
- Жаттығулар арқылы лепті сөйлемді басқа сөйлем түрлерінен ажырату.
- Сөйлемдерді салыстырып, айырмашылығын дәлелдей білу.
- Тыныс белгілерін дұрыс қоюға дағдылану.
Дамытушылық және тәрбиелік бағыт
- Сөздік қорды, есте сақтау қабілетін дамыту.
- Байланыстырып сөйлеу дағдысын арттыру.
- Адамгершілікке, достыққа, ұқыптылыққа баулу.
- Эстетикалық талғамды арттыру, көркем әрі сауатты жазуға үйрету.
Көрнекіліктер
Өткенді қайталау: «Сөйлем» ұғымын топтастыру
Негізгі анықтама
Сөйлем — аяқталған ойды білдіреді.
Ережелер мен белгілер
- Сөздерден құралады.
- Сөйлемдегі сөздер бөлек жазылады.
- Бірінші сөзі бас әріппен жазылады.
- Соңынан тыныс белгісі қойылады.
- Сөйлем түрлері: хабарлы, сұраулы, лепті.
Жаңа сабақ: ойыны — «Сәйкестендір»
Төмендегі көңіл күй мен мақсатты білдіретін үлгілерді сәйкес сөйлемдермен жұптастырыңыз.
Мақсат/күй
- Өкіну —
- Армандау —
- Бұйрық —
- Ұрандату —
Сөйлем үлгілері
- «Сүйікті менің Қазақстаным жасасын!»
- «Қап, бақшаның есігін жауып қоймағаным-ай!»
- «Қане, күнделігіңді берші!»
- «Шіркін, айға самғап ұшсам ғой!»
Оқулықпен жұмыс
1-жаттығу
Сурет астындағы сөйлемдерді салыстырып оқып, түріне қарай ажыратыңыз.
Хабарлы сөйлемдер
- Әкем жұмыстан келді.
- Ағаш жапырақтары әдемі болып сарғайған.
- Мақсат, бері келші.
Лепті сөйлемдер
- Алақай, Астанадан әкем келді! (қуану)
- Жапырақтар қандай әдемі болып сарғайған! (таңдану)
- Мақсат, бері кел! (бұйрық)
Дәптермен жұмыс
Көркем жазу минуты
Тақтада және дәптерде келесі сөздерді көркем жазып орындау:
2-жаттығу
Сөйлемдердің соңына тиісті тыныс белгілерін қойып, көшіріп жазыңыз.
- Менің Отаным — күн шұғылалы Қазақстан!
- Отанымыздың даңқы арта берсін!
- Көл жағасы қандай керемет!
- Біздің міндетіміз — жақсы оқу!
- Ертеңгілік тамаша өтті!
Сергіту сәті
«Көңілді үйректер» биі.
Ойын: «Адасқан сөздер»
Тапсырмалар қатарлар бойынша орындалады: сөйлем құрау, сөйлем түрін өзгерту, және лепті сөйлем жасау.
1-қатар
Берілген сөздерді дұрыс орналастырып, сөйлем құрап жазады.
2-қатар
Хабарлы сөйлемді сұраулы сөйлемге айналдырады.
3-қатар
Сұраулы сөйлемді лепті сөйлемге айналдырып жазады.
Үлгілер
Ауа райы
- Бүгін ауа райы жақсы екен.
- Бүгін ауа райы жақсы ма екен?
- Ауа райы қандай жақсы!
Мектеп ауласы
- Мектеп ауласына әдемі гүлдер егілген.
- Мектеп ауласына әдемі гүлдер егілген бе?
- Алақай, мектеп ауласына әдемі гүлдер егілді!