Өнегелі ұстаз - өнерлі шәкірт
Оқушының жетістігі — мұғалімнің жетістігі
Оқушының жетістігі — мұғалімнің жетістігі, ал мұғалімнің жетістігі — жаңа әдіс-тәсілдерді тиімді қолдануында. Кемеңгер жазушы М. Әуезов «Ұстаздық — ұлы іс» деп бекер айтпаған. Осы атқа лайық болу — үлкен абырой, әрі басты борыш.
Мұғалім — мамандық, ал ұстаздық — табиғат дарытқан қасиет. Ол бойға қуат, жүрекке жарық жігер беріп, алға жетелейді; жанға азық, өмірге өзек болады. Елімнің, жерімнің, ана тілімнің мерейін өсіретін осы ұлағатты істе адал болу — абыройлы іс.
Жиырма жылдық тәжірибе: жауапкершілік пен шабыт
Бастауыш сынып мұғалімі болу — мен үшін үлкен мақтаныш әрі бақыт. Осы салада үздіксіз еңбек етіп келе жатқаныма 20 жыл болды. Шәкірттеріңді көрген сайын еңбегіңе деген ризашылық пен ерекше қанағат сезімі оянып, тағы да құштарлана, ынталана алға ұмтыласың.
Өз тәжірибеңді жинақтап, үйрете жүріп үйренген тағылымыңды үлкен істермен ұштастырғың келеді. Сенім артылып, жауапкершілік жүктелсе — құлшыныс артады. Еңбегің бағаланса, шын ниетпен қолдау көрсетіліп, жағдай жасалса — бұл кез келген мұғалімге серпіліс береді.
Ұстаздық миссия: ұрпаққа рухани мұра жеткізу
Адамзаттың ұзақ тарихында жинақтаған рухани-мәдени қазынасы, адамгершілік тәлім-тәрбиесі ұрпақтан ұрпаққа ең алдымен ұстаздық үрдіс арқылы жалғасады. Қазіргі оқыту мазмұны мен сипаты өзгеріп, әдіс-тәсілдері күрделене түсті. XXI ғасыр ұрпағы да өзгеше қабілет-қасиетпен қалыптасып келеді.
Сондықтан ұстаз білім мен білікті жүйелі жетілдіріп, сабақ өткізу шеберлігін үнемі таңдап-талдап дамытып, педагогикалық-психологиялық өрісін кеңейтіп отыруға міндетті.
Жаңашыл ұстаз: үздіксіз ізденіс пен рефлексия
Өз тәжірибеме сүйене отырып, жаңашыл ұстаз болмысын былай сипаттар едім: ең алдымен, мұғалім — үздіксіз ізденуші. Кез келген тосын сұраққа жауап бере алатын, кез келген жағдаяттан жол табатын білімдар жан. Ізденіс — теориялық білімді кеңейтіп, әдістемелік қорды арттырудың ең тиімді жолы.
Негізгі ұстаным
Мұғалім дайын білімді «беруші» ғана емес, оқушыны мақсатқа бағыттайтын бағыттаушы.
Нәтиже өлшемі
Оқушының жетістігі — мұғалім еңбегінің айнасы; ал мұғалімнің жетістігі — әдісті дәл таңдауда.
Кембридж бағдарламасы: көзқарас пен тәжірибедегі өзгеріс
Биыл өз білімімді көтеріп, үш деңгейлік курстан өтіп, Кембридж бағдарламасын меңгердім. Жеті модуль бойынша сабақ өткізу әдіс-тәсілдерін үйрендім. Осы бағдарламаға 3 ай бойы бізбен тынымсыз еңбек еткен тренерім Сүйіндікова Баян Сабитқызына алғысым шексіз.
Өзгерістер ең алдымен өзімнен басталды: көзқарасым жаңарып, сабақ жоспарлауым мен сабақ өткізу тәсілім жүйеленді. Оқушылардың қызығушылығын оятып, өзін-өзі реттеу, бағалау дағдыларын дамытуға басымдық бердім. Әріптестерімнің де оқуға деген ынтасы күшейіп, жаңа стратегияларға қызығушылығы артты.
Жеті модульді қолданудағы мақсат
- Сабақ құрылымын қазіргі талапқа сай жаңарту.
- Оқу үшін бағалау мен оқытуды бағалауды терең меңгеру.
- Оқытудың жаңа тәсілдері арқылы тиімді, ұтымды сабақ өткізу.
- Жаһандану жағдайында әлемдік бәсекеге сай білім беру.
Ақпараттандыру және оқушы дағдысы
Білім беру үрдісін ақпараттандыру — жаңа ақпараттық модульдерді пайдалану арқылы дамыта оқытуды, дара тұлғаны бағыттап оқытуды жүзеге асырып, оқу-тәрбие жұмысының тиімділігі мен сапасын арттыруға бағытталады. Сонымен қатар оқушылармен қарым-қатынасты нығайтады.
Оқушылар іс-әрекетін сыни бағалау арқылы төмендегідей дағдылар қалыптастырады: қиындықты мойындап, шешу жолын іздеу; ақпаратты жинақтау және сұрыптау; нақты әрі түсінікті сипаттама беру; дәлел мен нәтижені өздігінен түсініп, қорытынды жасау.
Әріптестік мәдениет: бірге жоспарлау, бірге даму
Қазіргі таңда екінші және үшінші деңгей курстарынан өткен мұғалімдер тәжірибеде жаңа стратегияларды тиімді қолдануда. Мен де осы мұғалімдермен бірлесе отырып, басқа әріптестермен қоян-қолтық жұмыс жасауды мақсат етемін: білгенімізді бөлісу, мәселені бірге шешу, бірлесе жоспарлау — ортақ ұстаным.
Мұғалімдер өз тәжірибесіне тұрақты рефлексия жасап, оқу ортасын құру, жүргізу, басқару және жоспарлауға үлес қосу үшін мүмкіндігін үздіксіз жетілдіріп отыруы тиіс.
Ұстаз тұлғасы: шығармашылық, бақылау, жетелеу
Еркін шығармашылық
Өз бетіңше ізденіп, әрекетіңе талдау жасап, шығармашылықты шыңдау — кәсіби өсудің тірегі.
Қадағалау және жан дүниеге үңілу
Оқушының сабаққа қатысуын ғана емес, бос уақытын, ішкі күйін, ойы мен өмірге көзқарасын бақылап, қолдау көрсету маңызды.
Жетелеу
Үлгермеушіні көтеру, қиын оқушыны тәрбиелеу, дарындыны биікке шығару — ұстаз еңбегінің өзегі.
Ұстаз мәдениетті, сөйлеу мәнері анық, сөзі шебер, киімі мен келбеті жинақы бола отырып, оқушыға үлгі болуы тиіс. Ұстаздықтың түпкі мұраты — шәкіртті өз деңгейінде жеткізу ғана емес, оның өзінен озып, ілгері кетуіне негіз қалау. Халықтың «Шәкірт ұстаздан озса — игі» деуі де сондықтан.
Ұлы ұстаздардан қалған өлшем
Ыбырай Алтынсарин мұғалімнің қоғам алдындағы рөлін: «Салып жатқан үйдің жақсы болуы іргесінің берік қалануына байланысты. Қазақ мектептерінің келешегі істің қазіргі басталуына байланысты. Сондықтан да мен жақсы оқытушыны дүниедегі заттың бәрінен артық көремін», — деп айқындаған.
Мұғалім бір жағынан — ғылым негіздерінен білім беруші, екінші жағынан — баланың тағдырына бағыт беретін тұлға. Әр оқушы — өзіндік ерекшелігі бар әлем. Сол әртүрлілікті бір мақсатқа жұмылдыратын күш — ұстаз тактикасы мен тәрбиелік ықпалы. Оқушы ұстазды міндеттеусіз қабылдап, өз еркімен еліктеп ұстанса — бұл нағыз абырой-беделдің белгісі.
Сабақтағы тәсілдер: қызығушылық пен тіл мәдениеті
Мен әр сабағымды қызықты әрі құштарлықпен өткізуге, оқушы талпынысын одан әрі өрбітуге тырысамын. Ол үшін жаңа технология элементтерін қолданып, оқу жұмысының түсінікті әрі тартымды түрлерін енгіземін.
Сабақтан тыс уақытта оқушыларға шығармашылық тапсырмалар беремін: берілген тақырыпқа ой қозғап, өздігінен іздену; суреттер мен көрнекіліктер арқылы мазмұнды жинақтау; мақал-мәтел, нақыл сөз, өлең жолдары, мәтін, шешендік сөз, жаңылтпаштарды орынды қолдану. Бұл жұмыс тіл мәдениетін қалыптастырып, сөз сөйлеу үлгісін дамытады әрі оқушыны жаңа ақпаратпен таныстырады.
Өнегелі ұстаз — өнерлі шәкірт. Шәкірт жеңісі — ұстаз жемісі.
Нәтиже: шәкірт жетістіктері
2008 оқу жылы
- «Алтын руно» сайысы: Байзакова Әтіргүл — II орын.
- «Ақ бота» интеллектуалдық марафоны: Мамай Ләйлә, Абай Бибігүл — III орын.
- Аудандық олимпиада: математика, қазақ тілі — I орын (Байзакова Әтіргүл, Мамай Ләйлә).
- Аудандық олимпиада: орыс тілі — III орын (Хадуян Жансая).
2012 оқу жылы
- Аудандық олимпиада (қазақ тілі): Тамбай Нұрланбек — III орын.
- Шығармалар сайысы: Тамбай Нұрланбек — II орын.
- Ғылыми жоба: Әутәліп Әсемгүл, Хакимова Аида — II орын.
- Аудандық марафон: Ғалымбек Ибраим — III орын.
Бұл жетістіктер — мектеп тарихына қосылған үлес. Берілген білімнің нәтижесі — білім сапасының нақты көрсеткіші.
Қорытынды ой: ел келешегі — ұстаз қолында
М. Әуезовтің «Ел болам десең, бесігіңді түзе!» деген қанатты сөзі — жас ұрпақты дұрыс тәрбиелеудің, ұлттық құндылықты сақтаудың аманаты. Бұл міндеттің салмағы бізге, ұстаздарға, көп түсетіні анық.
Әл-Фараби: «Ұстаздар — тамшысымен тас тесетін су сияқты» деген. Бұл ұстаздық жолдың жүгі ауыр екенін айқын көрсетеді. Ендеше, ел келешегі — ұстаз қолында деген тұжырымды берік ұстанып, өнімді шығармашылықты өрістету жолында шебер ұстаздарымыздың саны жыл санап арта берсін.