Дыбыс және әріп Білім беру салалары: қатынасБөлімдері
Сабақтың тақырыбы: дыбыс және әріп
Бұл материал мектепалды даярлықтағы балаларға дыбыс пен әріп туралы бастапқы түсінік беруге арналған. Сабақ барысында балалар дыбысты есту арқылы, ал әріпті көру және жазу арқылы ажыратуды үйренеді. Сонымен қатар жазу кезінде дұрыс отыру, дәптерді орналастыру және қарындашты дұрыс ұстау дағдылары бекітіледі.
Сабақтың паспорттық мәліметтері
Білім беру саласы
Қатынас
Бөлім
Сауат ашу және жазу негіздері
Мақсаты
- Дыбыс пен әріп туралы түсінік қалыптастыру.
- Дыбыс пен әріптің айырмашылығын ажыратуға үйрету.
- Жазу кезінде дұрыс отыруды, дәптер мен қарындашты дұрыс ұстауды меңгерту.
Алдын ала жұмыс
Саусақ ойынын ойнату.
Әдіс-тәсілдер
Сөздік, көрнекілік, сұрақ-жауап.
Қажетті құралдар
Жұмыс дәптері, үй жануарларының көркем суреттері.
Қостілділік компонент
- Әліпби
- алфавит
- Жаңбыр жауды
- дождь идет
Сабақтың барысы
1) Қызығушылықты ояту
Педагог балаларға: «Біз бүгін дыбыстар бағына саяхатқа барамыз. Бұл бақ “Әліппе” деп аталады», — деп сабаққа ынталандырады.
2) Ұйымдастырушылық-ізденіс кезеңі
Педагог әліпбиді көрсетеді: «Әліпбиде әріптер бар. Олардың саны — 42. Егер біз әліпбидегі әріптерді оқысақ, ол — дыбыс болып естіледі».
Маңызды айырмашылық: дыбысты естиміз және айтамыз, ал әріпті көреміз, оқимыз және жазамыз.
Сұрақ-жауап арқылы бекіту
- Сұрақ: Пойыз тоқтағанда қандай дыбыс шығады?
- Сұрақ: Жақын жерде ара жүргенін қайдан білеміз?
- Сұрақ: Түнде қасымызға маса келгенін қайдан білеміз?
Қорытынды: дыбысты біз құлақпен естиміз. Ал әр естіген дыбыстың жазудағы таңбасы — әріп.
Қостілділік компонент (қайталау)
Әліпби — алфавит, жаңбыр жауды — дождь идет.
3) Саусақ ойыны: «Жаңбыр жауса»
Жаңбыр жауса, Тырс-тырс, Айтады гүл: «Дұрыс-дұрыс». Жаңбыр жауса, Тырс-тырс, Айтады қыр: «Ырыс-ырыс».
4) Дидактикалық ойын: «Не қалай дыбыстайды?»
Ойын шарты: педагог үй жануарларының суретін көрсетіп, жануардың не істейтінін айтады. Балалар сол жануардың дауысын салады. Қажет болса, жануарлардың жүрісін де қимылмен көрсетуге болады.
Қой маңырайды.
Сиыр мөңірейді.
Жылқы кісінейді.
Түйе боздайды.
Ешкі бақырады.
5) Жазуға дайындық: отыру және қарындаш ұстау
Педагог: «Әріптерді жазу үшін бізге не керек?» деген сұрақ арқылы құралдарды еске түсіреді және жазу кезіндегі дұрыс қалыпты түсіндіреді.
Үстелде дұрыс отыру ережелері
- Денені тік ұстау.
- Дәптерді сәл солға қарай қиғаштап қою.
Қарындашты дұрыс ұстау
- Қарындашты үш саусақпен ұстау: бас бармақ, сұқ саусақ және ортаңғы саусақ.
- Қарындаш ортаңғы саусақтың сол жағында орналасады.
- Бас бармақ қарындашты сол жағынан, сұқ саусақ үстінен сүйемелдейді.
- Қарындаштың жоғарғы ұшы иыққа бағытталады.
Саусақ жаттығулары
- Қаламды екі немесе үш саусақпен айналдыру.
- «Сорпаға тұз себейік» жаттығуы.
6) Дәптермен жұмыс
Жұмыс дәптеріндегі №1 тапсырма орындалады (үзік сызықтарды қосу және жазу дағдыларын дамыту).
7) Бағалау және қорытынды
- Сұрақ: Дыбыс пен әріптің айырмашылығы бар ма?
- Сұрақ: Айырмашылығы неде?
- Сұрақ: Үстелде дұрыс отырудың қандай ережелерін білесіңдер?
- Сұрақ: Қарындашты қалай дұрыс ұстау керек?
Күтілетін нәтиже
Нені біледі
- Жануарлар мен жәндіктердің, көліктердің дыбыстарын және жүрісін бейнелеуді.
- Жазу кезінде үстелде дұрыс отыруды.
- Қарындашты дұрыс ұстауды.
- Үзік сызықтарды қосуды.
Қандай түсініктерді игереді
- Дыбыстың жазудағы таңбасы — әріп екенін.
- Дыбыс пен әріптің айырмашылығын.
- Оқу үшін әріптерді тану қажет екенін.
Меңгерген дағдылары мен іскерліктері
- Саусақ бұлшықеттеріне арналған жаттығуларды орындау.