Малдың төлін күзде сана
Көктем мен күздің ырысы
Қазақ нақылдары көктемді — еңбек пен бастаманың, ал күзді — береке мен нәтижесінің мезгілі ретінде сипаттайды. Бір мезгілде жасалған іс екінші мезгілде еселеніп қайтады: көктемде жерге түскен бір дән күзде мың дәнге айналады.
Негізгі ой
Көктемгі әрекет — күзгі берекет.
Ерте жасалған қадам кейін мол өнімге айналады.
Ескерту
Күз әуені жаздан белгілі.
Нәтиже кездейсоқ емес — ол алдын ала жоспар мен тәртіптен туады.
Өлшем
Малдың төлін күзде сана.
Есеп-қисап пен қорытындыны нәтиже толық көрінген кезде жаса.
Нақылдар жинағы
Төмендегі нақылдар маусымдық еңбектің мәнін, сақтықты және уақытылы қамданудың маңызын айқындайды.
Дән мен береке
- Көктемде жерге түскен бір дән — күздің күні мың дән болады.
- Көктемгі әрекет — күзгі берекет.
- Жаз — береген, күз — алаған.
Уақыт, өлшеу, тәртіп
- Күз әуені жаздан белгілі.
- Малдың төлін күзде сана.
- Тоқты күз болмай, қойға қосылмайды.
Сақтық пен табиғат мінезі
Мұз туралы ескерту
Күзгі мұздың айнадайынан қашпа, ал көктемгі мұздың айнадайын баспа.
Күздің мұзы — кейде берік, ал көктемнің мұзы — көбіне алдамшы. Табиғаттың күйін ажырата білу қажет.
Суару туралы нақыл
Егіндікті күзде суар: күзде суарсаң — жүз суар.
Уақытылы жасалған күтім еңбек өнімін бірнеше есе арттырады.
Қорытынды ой
Көктем — дән себетін кезең, күз — соның жемісін көретін шақ. Бастамаға жауапкершілікпен қарасаң, береке де соған сай келеді. Көктемде жерге түскен бір дән күздің күні мың дән болады.