Жалғыз ағаш орман болмас, Жалғыз кірпіш қорған болмас

Ағаш туралы даналық сөздер

Төмендегі нақылдар мен мақал-мәтелдер ағашқа деген құрметті, еңбек пен сабырдың құнын, бірліктің маңызын және табиғатпен үйлесімде өмір сүруді еске салады. Көп ғасырлық тәжірибе қысқа сөйлемге сыйып, ұрпаққа өсиет болып жеткен.

Негізгі ой

Бір жылдығын ойлаған халық бидай егеді, жүз жылдығын ойлаған халық ағаш егеді, мың жылдығын ойлаған халық саналы ұрпақ тәрбиелейді.

Еңбек, дайындық және әрекет

  • Орманшы ағаш кесе алмас, ақ балтасын қайрамай.

  • Жорыққа батыр аттанбас, жау жарағын сайламай.

  • Ағаш екпей жеміс бермес, іс бітпей жеңіс келмес.

  • Іздеген іскер ағашын табады.

  • Ағаш айғайдан құламайды.

Табиғатқа қамқорлық және ұқыптылық

Бір тал кессең, он тал ек.

Аялы ағаш — саялы.

Тұт ағаштың тұтын же, тұтын жесең, күтіп же!

Жемісті ағашқа тас атпа, буаз биеге тас артпа.

Алтын балтаның да сабы — ағаш.

Бірлік, тірек және қауым

  • Қу ағашқа ну ағаш — сүйеу.

  • Қарағайға сүйеніп тал өсер, басқа сүйеніп мал өсер.

  • Қанша жуан болса да, жалғыз ағаш үй болмас; қанша жақсы болса да, жалғыз жігіт би болмас.

  • Жалғыз ағаш орман болмас, жалғыз кірпіш қорған болмас.

  • Жалғыз ағаш орманға қарайды, жалғыз бала қорғанға қарайды.

Мінез, тағдыр және ғибрат

Қалың ағаштың қисығы болмайды.

Қайтқан күнде қайыр жоқ, қу ағашта шайыр жоқ.

Емен ағаштың иілгені — сынғаны; ер жігіттің екі сөйлегені — өлгені.

Қисық ағашқа тез бар, қисық мінезге сын бар.

Құрғақ ағаш иілмейді.

Жаман ағаштың жемісі де кеміс.

Сыртқы көрік пен ішкі мән

Ағаш жапырағымен көрікті, жер топырағымен көрікті.

Адам көркі — шүберек, ағаш көркі — жапырақ.

Қанатсыз құс — жапырақсыз ағаш.

Ағаш қаншалықты биік болса да, жапырағы жерге түседі.

Жемісі көп ағаштың бұтағы төмен; мәуесі артқан сайын төмен салбырайды.

Өсу, ұрпақ және сабақтастық

  • Кәрі ағаш — бұтағымен, кәрі адам — ұрпағымен.

  • Алма ағашынан алыс түспейді.

  • Ағаш шешінгенде, адам киінеді.

  • Жаңбыр бір жауса, терек екі жуады.

Мықтылық, материал және өлшем

Еменнен қатты ағаш жоқ: көп жатса жерде дерт ілер.

Болаттан қатты темір жоқ: тасқа салса кертілер.

Талдың жұмсақтығы өзіне жарасар, қайыңның қаттылығы өзіне жарасар.

Ағаш ат аяңдамайды.

Дар да ағаштан, мінбар да ағаштан жасалады.

Ескерту

Ағаштың құрты — ағашты құртты.

Ішкі әлсіздік кез келген берік нәрсені де мүжіуі мүмкін деген ойды меңзейді.

Сабыр, орта және сын

  • Сайлау жердің ағашы, сабырсыз елдің сазайы.

  • Асылсаң, асыл ағашқа асыл.