Панно өнер туындысы
Жылы атмосферадан бастау
Сабақтың алғашқы минуттары балалардың көңіл күйін бір арнаға түсіріп, ортақ мақсатқа жұмылдыруға арналды. Сәрсенбі — сәтті күн деген ырыммен сабақтың сәтті өтуін тілеп, барлығы «шаттық шеңберіне» жиналады.
Шаттық шеңбері
Балалар шеңбер құрып, бүгінгі күнге тілек айтады. Ортақ сөз бен ортақ қимыл — сыныптың бірлігін күшейтеді.
Щеңбер болып тұрайық жылы жүзбен,
Бізге келсін қуаныш, нұр іздеген.
Шуақ толған жанымыз, жүрегіміз,
Үлгі алсын көрген жан мына бізден.
Психологиялық дайындық
Еңбек туралы қысқа шумақтар балаларды жинақылыққа, шыдамдылыққа және жауапкершілікке бағыттайды.
Гүл ексең терлеп — мұның аты еңбек.
Кесте тіксең зерлеп — мұның аты еңбек.
Қиындықтың бәрін еңбек қана жеңбек.
Табиғат және гүл: көркемдікке бастайтын құндылық
Табиғат — бүкіл тіршілік атаулының құтты қонысы, алтын ұя бесігі. Адам үшін табиғат — қасиетті де қастерлі ұғым. Қазақ халқының өмірі табиғатпен біте қайнасып келеді.
Табиғаттың ажырамас бөлігі — өсімдік. Өсімдік адам баласына қорек, киім, отын, малға өріс, елге қоныс болған. Ал гүл — дүниенің көркі: айналаны түрлендіріп, көңілге жылу ұялатады.
Неге гүл сыйлау — құрмет?
Мереке мен туған күнде гүл сыйлау — ілтипат пен ізеттіліктің белгісі. Әр адамның сүйікті гүлі болады, ал гүлге қарау — сұлулықты бағалау.
Раушангүл: нәзіктік пен шабыттың символы
Раушан (райхан) — хош иісті, көрікті, ең әдемі гүлдердің бірі. Ол «гүлдердің патшасы» аталып, раушангүлділер тұқымдасына жатады.
Тарихта раушанға ерекше мән берілген: Римде «Раушан күні» деп атап, құрметпен тойлағаны айтылады. Сондықтан раушан — нәзіктіктің символы, рухани күш беретін шабыт көзі ретінде бағаланған.
Кішкентай жұмбақ
Құлпырса қадірлейді, аялайды.
Қураса сыпырғышқа жарамайды.
Бұл не? — Гүл.
Тірі гүлден жасанды гүлге
Өкінішке орай, тірі гүл ұзаққа шыдамайды: бірнеше күннен кейін солып қалады. Сол әсерді ұзақ сақтау үшін адамдар жасанды гүл жасауды үйренді.
- Киім мен шаш сәніне үйлестіру
- Сөмке, бас киім, аяқ киім, интерьер безендіру
- Дүкен витринасы, көрме, мерекелік композициялар
Гүл жасауды әркім үйрене алады: ең бастысы — шығармашылық қиял, ұқыптылық және шыдамдылық.
Қауіпсіздік ережелері: ұқыптылық — сапаның кепілі
Тәжірибелік жұмыс барысында ине, қайшы сияқты өткір құралдар, сондай-ақ үтік секілді электр құралдары қолданылуы мүмкін. Сондықтан қауіпсіздік ережелерін міндетті түрде қайталаймыз.
Ине және қайшымен жұмыс істеу
- Жұмыс алдында ине мен түйреуішті мұқият санап алыңыз.
- Инені қолданғанда абай болыңыз, асықпай жұмыс істеңіз.
- Жұмыстан соң инені жастықшаға түйреп қойыңыз.
- Инені ауызға салуға болмайды.
- Қайшыны бір-біріңізге тек тұйық жағымен беріңіз.
- Жұмыс соңында орныңызды жинап, ине-түйреуіштің түгел екенін қайта тексеріңіз.
Сарамандық жұмыс: матадан раушангүлін жасау
Өнерге бастайтын жол — қызығушылық. Қызығушылық — үйренудің өзегі, ал үйрену — бұрынғы білім мен жаңа тәжірибені ұштастыру. Ә. Қастеевтің «Өнерді табиғаттан, тұрмыстан үйрендім» деген ойы осы сабақтың мәнін аша түседі: өнер айналамызда.
Қадамдық нұсқаулық
- Матаны қажетті ұзындықта қиып алыңыз.
- Матаның шеттерін ішке бүгіп, тігіс жүргізіңіз.
- Матаны қаттап, пішінін қалыптастырыңыз.
- Матаның бір ұшын негізіне қадап, спираль тәрізді орай орналастырыңыз.
- Раушанның пішінін келістіріп, мықтап тігіңіз.
Жұмыс барысында музыка қосылса, ырғақ пен көңіл күй қол еңбегінің нәтижесіне оң әсер етеді.
Еңбек туралы нақылдар
- Еңбек мұратқа жеткізер, жалқаулық абыройды кеткізер.
- Қолы қимылдағанның аузы қимылдайды.
- Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
- Бейнетің қатты болса, татқаның тәтті болар.
Жалғастыр ойыны
Мақалдың алғашқы жолы оқылады, қатысушылар жалғасын табады:
- Еңбегің қатты болса — татқаның тәтті болар.
- Еңбек түбі — береке.
- Істегенің еліңе жақсы — үйренгенің өзіңе жақсы.
- Берген — алар, еккен — орар.
Ұжымдық панно: ортақ еңбектің нәтижесі
Дайын раушан гүлдерінің нәтижесін ұжымдық панно арқылы көрсету — балалардың еңбегін жинақтап, көркем туындыға айналдырудың әсерлі тәсілі. Алдын ала матамен қапталған картон негіз дайындалады.
Композицияны орналастыру идеялары
- Бұтақта өсіп тұрғандай етіп құрастыру
- Құмыраға салынған гүлдер композициясы
- Себетке жинақталған гүл шоғы
Әр бөлік маталы картонға түйреуішпен бекітіледі, соңында жұмыс рамкамен безендіріледі.
Панно дегеніміз не?
Панно — мәдени орындар мен үй ішін көркемдеу үшін жасалатын өнер туындысы. Ол әртүрлі материалдан орындалуы мүмкін:
- Табиғи материалдардан жасалған панно
- Түрлі-түсті қағаздан жасалған панно
- Матадан және лентадан жасалған гүлді панно
Рефлексия және бағалау
Ой бөлісу сұрақтары
- Жұмысың өзіңе ұнады ма? Неліктен?
- Бүгін қандай жаңа тәсіл үйрендің?
- Бұл дағды саған болашақта қалай көмектеседі?
- Қандай сұрағың бар?
Бағалау — өзін-өзі бағалау қағидатына негізделеді: әр оқушы өз еңбегіне әділ көзқараспен қарап, өсу нүктесін анықтайды.
«Жүректен — жүрекке»
Сабақ соңында сынып қайтадан шеңбер құрып, өз-өзіне сенім мен жауапкершілікті күшейтетін ортақ ұранды айтады:
Жігер деген — МЕН.
Күш деген — МЕН.
Махаббат деген — МЕН.
Кешірім деген — МЕН.
Құдірет деген — МЕН.
Жастық деген — МЕН.
Денсаулық деген — МЕН.
Ақылдылық деген — МЕН.
Жарқындық деген — МЕН.
Бар ғажайып деген — МЕН.
Бәрі маған байланысты. Бәрі менің қолымда.
Ізгі тілектер алмасу
Сәрсенбі — сәтті күн ырымын жалғастырып, балалар бір-біріне жүрекшелерге жазылған бата-тілектерін сыйлайды:
- «Еңбегің жемісті болсын!»
- «Еңбек етсең емерсің — осыны есіңе сақта.»
- «Сүйіп істеген іс шаршатпайды. Өзiңе ұнайтын істерің көп болсын.»
- «Өмірдегі тірегің еңбек болсын.»
- «Еңбек — қуаныш, жалқаулық — айырылмас азап. Ешқашан жалқау болма.»
Сабақ қорытындысы: қойылған мақсаттар мен міндеттер орындалып, нәтиже ретінде ұжымдық «Раушан гүлі» панносы жасалды. Бұл күн — балалардың бақытты балалық шағындағы мәнді сәттердің бірі болып қала берсін.