Геометриялық денелерді жазықтықпен қию
Сабақтың тақырыбы
Геометриялық денелерді жазықтықпен қию.
Сабақтың мақсаты
- Табанына параллель жазықтықпен қию тәсілін меңгерту.
- Үш жазықтықта проекциялау арқылы бұйымдарды талдауға үйрету.
Дамытушылық
Оқушыларды теориядан практикалық (сарамандық) жұмысқа бағыттау, кеңістіктік ойлауын дамыту.
Тәрбиелік
Жеке және топпен бірлесе жұмыс істеуге дағдыландыру, ұқыптылық пен жауапкершілікке тәрбиелеу.
Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар
Мұғалім үшін
- Интерактивті тақта
- Сызғыш, циркуль
- Бор және қосымша керек-жарақтар
Оқушылар үшін
- A4 форматтағы қағаз
- Қарындаш, өшіргіш
- Сызғыш, циркуль және қосымша құралдар
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындықтарын тексеру.
Сабақ жоспары
- Өткен сабаққа шолу.
- Жаңа сабақты хабарлау.
- Өткен және жаңа тақырыпты байланыстыра отырып түсіндіру.
- Оқушылар орындайтын тапсырмаларды сипаттау.
- Тапсырмалардың орындалу барысын тексеру.
- Қорытынды және «Өзіңді тексер» тесті.
- Үй тапсырмасы.
- Бағалау.
Негізгі түсініктер: проекциялар және жазықтықтар
Бір ғана проекция бойынша нәрсенің геометриялық пішіні туралы әрқашан дәл қорытынды жасау мүмкін емес. Егер нәрсенің екі проекциясын өзара перпендикуляр екі жазықтықта — фронталь және горизонталь жазықтықтарда — салсақ, бұл кемшіліктер жойылады.
Фронталь проекция (V)
V жазықтықта проекция алу үшін нәрсені алдыңғы жағынан қараймыз. V жазықтықтағы проекция фронталь проекция деп аталады.
Горизонталь проекция (H)
H жазықтықта проекция алу үшін нәрсені үстіңгі жағынан қараймыз. H жазықтықтағы проекция горизонталь проекция деп аталады.
Проекциялар осі
Осы жазықтықтардың қиылысу сызығы проекциялар осі деп аталады. Қажет болмаған жағдайда сызбада проекция жазықтықтарының шекарасы, проекциялаушы сәулелер және проекциялар осі көрсетілмейді.
Мысал: дұрыс үшбұрышты призманы жазықтықпен қию
Дұрыс үшбұрышты призманы фронталь жазықтықпен қиып көрейік. Сонда «қиылғаннан кейін алынған дене проекцияда өзгере ме, әлде өзгермей ме?» деген сұрақ туындайды. Бүгінгі тақырып — геометриялық денелерді жазықтықпен қию — осы мәселені түсінуге бағытталған.
Үш проекция: фронталь, горизонталь және профиль
Сызба бойынша детальдың жалпы пішінін көз алдымызға келтіруге болады. Сызбаны алу үшін W жазықтығын оңға қарай 90°-қа, ал H жазықтығын төмен қарай 90°-қа бұрамыз. Осылайша алынған сызба нәрсенің тік бұрышты үш проекциясынан тұрады: фронталь, горизонталь және профиль.
Профиль проекциясы фронталь проекциямен проекциялық байланыста орналастырылады, яғни фронталь проекцияның оң жағына бірдей биіктікте беріледі. Сызба геометрия сызудың теориялық негізі болып табылады.
Оқушылармен жұмыс: тапсырмалар және кері байланыс
Сабақ түсіндірілгеннен кейін оқушыларға интерактивті тақта арқылы алдын ала дайындалған тапсырмалар беріледі. Оқушылар тапсырманы орындау барысында жаңа тақырыпты қаншалықты меңгергенін көрсетеді.
Егер бірдей жүйелі қатені бірнеше оқушы қайталаса, жұмысты уақытша тоқтатып, сол қателік бойынша қосымша түсіндіру жүргізіледі. Орындалған жұмыстар тексеріліп, бағаланады; жетістіктері мен жіберілген қателері нақты атап көрсетіледі.
Слайд құрылымы (интерактивті тақта)
- Үй тапсырмасын сұрау.
- Жаңа тақырыпты ашу.
- Түсіндіру (негізгі ұғымдар және мысалдар).
- Түсіндіруді жалғастыру (сызбадағы байланыстар).
-
Сергіту сәті: «Ойын ойға жетелейді».
- Берілген фигуралардың атын жылдам табу.
- Қай шар ең биікке ұшырылғанын анықтау.
- Оқушылардың аңғарымпаздығы мен шапшаңдығын бағалау.
- Тапсырмалар: конустың құрылымы.
- №1 тапсырма: конусты жазықтықпен қиғанда алынған кескіннің проекциясын тұрғызу.
- «Өзіңді тексер» шағын тест тапсырмасы.
- Қорытынды: геометриялық денелерді анықтау.
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
Сыныптағы жұмысты аяқтау және №1 жаттығу бойынша 80-суретті салу.
Бағалау
Оқушы жұмысы орындалу сапасы, дәлдігі, сызба мәдениеті және тапсырманы түсіну деңгейі бойынша бағаланады.