Бір баланың екінші баладан дене қуаты жағынан ерекше болуы заңды

Бастауыш мектептің маңызы

Бастауыш мектептің маңызы оның үздіксіз білім беру жүйесіндегі басқа буындармен сабақтастығымен ғана емес, ең алдымен, оқушы тұлғасының қалыптасуы мен дамуы жүретін ерекше, құнды әрі қайталанбас кезең екендігімен айқындалады.

Бастауыш сатыда оқушыны тек пәндік білім, білік, дағдылардың белгілі бір жиынтығымен қаруландырудан гөрі, оқу әрекетін қалыптастыру арқылы тұлғалық дамуына жағдай жасау негізгі мақсат болып табылады. Білім берудің басты міндеттерінің бірі — оқушының білімін әрі қарай жалғастыруға дайындығын сипаттайтын белгілі бір деңгейді қамтамасыз ету. Сондықтан бастауыш білім — үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы.

Шығармашылықты дамыту не үшін қажет?

Қазіргі педагогикада оқушы шығармашылығына бағыт-бағдар беру мәселесі кеңінен көтерілуде. Дегенмен, бұл бағыт көбіне дарынды әрі талантты балалардың қабілетін дамыту қажеттілігімен ғана шектеліп жатады. Ал психология мен педагогика ғылымында әр баланың дарындылық деңгейін дәл анықтайтын әмбебап өлшем әлі толық қалыптасқан жоқ.

Оқыту мен тәрбиелеу үдерісінде шығармашылықты дамытудың қажеттілігі қоғам талабынан туындайды. Қоғам әрдайым қабілетті, дарынды адамдарға мұқтаж. Қоғам күрделенген сайын, жаңа дәуірге сай ойлау жүйесі, икемділік, шапшаңдық, жауапкершілік және шығармашылық мүмкіндігі жоғары тұлға қажет болады. Көптеген мамандықтар адамнан өзгермелі жағдайға тез бейімделуді ғана емес, сол жағдайды өз мақсатына сай шығармашылықпен өзгерте алуды талап етеді.

Дара ерекшелікті ескеру — ұстаздың кәсіби міндеті

Мектептегі оқу-тәрбие жұмысындағы әдіс-тәсілдердің түпкі мақсаты — оқушылардың сана-сезімі мен ақыл-ойын дамыту. Сондықтан әр оқушының дара ерекшелігін терең танып, соған сүйену айрықша маңызды. Мұғалім сыныптағы оқушылардың мінез-құлқы, қызығушылығы, әрекет стилі сияқты ерекшеліктерін ескермесе, жүргізген жұмысы күткен нәтижеге жеткізбеуі ықтимал.

Балалардың айырмашылығы тек дене қуатымен өлшенбейді. Бұл жерде дарындылық дегеніміз — темперамент, мінез, сана-сезім, ойлау ерекшелігі сияқты психологиялық қырлар. Оқушыны дұрыс түсіну үшін оның дара ерекшелігін қоғамдық орта және тәрбиемен байланыста қарастыру қажет: бала ұқсас болып дүниеге келуі мүмкін, бірақ тұлға болып қалыптасуына шешуші ықпал ететін — тәрбие.

Бастауыштағы басымдық: таным, дербестік, өзіндік жұмыс

Бастауыш кезең — оқушылардың танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамытуға ең тиімді кезең. Дәл осы уақытта танымдық іс-әрекеттің психологиялық негізі қалыптасып, елестету, армандау, ойлау, талдау сияқты қабілеттерді дамытуға мүмкіндік молаяды.

Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың тиімді жолдарының бірі — өзіндік жұмысты және өздігінен білім алуды жүйелі ұйымдастыру. Сабаққа қойылатын негізгі талап — оқушылардың белсенді іс-әрекетін оятып, оны сауатты басқара білу. Оқу материалы тек дайын ақпарат түрінде берілмей, оқушыны өз бетінше ізденуге, жаңа ақпаратты табуға жетелейтін құрылымда ұсынылуы тиіс.

Іс-тәжірибем: дарынды оқушылармен жүйелі жұмыс

Жетекшілік ететін сыныбымда зерттеу мен бақылау нәтижесінде дарынды 4 оқушы анықталды. Бұл мақсатқа жету үшін 1-сыныптан бастап оқудың әсерлілігін арттыруға, білімнің терең әрі тиянақты болуына назар аудардым. Дарынды оқушымен жұмыс жүргізуде педагогикалық озық тәжірибелерді үнемі оқып, зерделеп, күнделікті сабақта қолдануға тырыстым.

Оқушылардың қай пәнге қызығатынын, қандай өнерге бейім екенін (ән айту, би, сурет салу) бақылап, қабілеттерін ашуға жағдай жасадым. Баламен жылы сөйлесу, сенімін күшейту, батылдығын арттыру — күнделікті назардағы мәселе болды.

Әр аптаның бесінші күні оқушылармен арнайы кездесіп, жетістіктері мен жаңалықтарын тыңдап, жаңа тапсырмалар беріп отырдым. Дарынды оқушылармен кездесу кештерін, ата-аналармен бірлескен сайыстарды, сынып сағаттарын уақытылы өткізуге ұмтылдым. Сонымен қатар әртүрлі интеллектуалдық марафондар мен ойындар ұйымдастырылып, оқушыларым белсенді қатысып, жақсы нәтижелер көрсетті.

Жетістіктер

Бақыланған нәтижелер мен өзгерістер

Осындай жүйелі жұмыстардың нәтижесінде сыныбымдағы дарынды оқушылардың дамуында айқын ілгерілеу байқалды. Өз шәкірттерімнің жетістіктерін мақтан тұтамын.

Қорытынды: мұғалімнің жауапкершілігі

Дарынды оқушыларымның болашағынан үлкен үміт күтемін және олардың шығармашылық қабілеттері әлі де шыңдала түсетініне сенемін. Еліміздің өзге тәуелсіз мемлекеттермен терезесі тең болуы үшін мектеп қабырғасынан бастап жас ұрпақты жан-жақты білімді, тәрбиелі етіп тәрбиелеу — мұғалімнің басты миссиясы.

Бүгінгі таңда білім берудің ұлттық жүйесі маңызды әрі қарқынды өзгерістер кезеңін өткеріп отыр. Қоғамға дарынды, қабілетті адамдар керек. Сондықтан кез келген мамандық бейімділікті, ептілікті, ерекше ой қызметін және үлкен жауапкершілікті талап етеді.