Бала тәрбиесіне байланысты халықтың қандай дәстүрлерін білесіңдер - Әңгіменің авторы кім
Сабақ жоспары (ана тілі, 4-сынып)
Сабақтың тақырыбы: «Қолғабыс»
Бұл сабақ М. Төрежанов шығармасы арқылы оқушыларды қазақ халқының салт-дәстүрлерімен таныстырып, мәтіннің тәрбиелік мәнін түсіндіруге бағытталған.
Сабақтың мақсаты
-
Білімділік
Оқушыларға М. Төрежанов және қазақ халқының салт-дәстүрлері туралы мағлұмат беру. «Қолғабыс» мәтінін түсіндіру, тәрбиелік мәнін ұғындыру.
-
Дамытушылық
Ой-өрісін кеңейту, сөздік қорын дамыту, шығармашылық қабілеттерін арттыру.
-
Тәрбиелік
Адамгершілікке, еңбек сүйгіштікке, үлкенді құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақтың ресурстары мен форматы
Көрнекілігі
Интерактивті тақта, слайдтар
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
Ой шақыру, топтастыру, сұрақ-жауап, түсіндіру
Негізгі ұғым
Қолғабыс — біреуге қол ұшын беру, көмектесу, бір істі бірге атқару.
М. Төрежанов — балалар әдебиетінің жазушысы.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды сабаққа даярлау, ынтымақтастық орта қалыптастыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- «Ең жақын кім адамға?» ертегісінің мазмұнын сұрау.
- Ертегіні сахналап көрсету.
III. Білімді жан-жақты тексеру
Сұрақ
Өлеңде қандай хайуанаттар таласқан?
Талқылау
«Бірімізсіз біріміз күн көре алмаймыз» деген жолдар арқылы ақын нені айтпақ?
IV. Жаңа білімді қабылдауға даярлау
- Ребус шешу: «Қолғабыс».
- «Қолғабыс» сөзінің мағынасын ашу, топтастыру жұмысы.
- Автор туралы қысқаша мәлімет: М. Төрежанов.
V. Жаңа білімді меңгерту
Слайд бойынша әңгіме
Бағдар сұрақтар
- Қай мезгіл бейнеленген?
- Атасы мен немересі не істеп жүр?
Мәтінмен жұмыс
Мұғалім мәтінді оқиды, мазмұнын түсіндіреді, оқиға желісін нақтылайды.
VI. Білімді бекіту
Мәтінді оқу
- Оқушыларға кезектестіріп оқыту.
- Рөлге бөліп оқыту.
Мазмұнды ашатын сұрақтар
- Арғынның атасының көңілді болу себебі неде?
- Арғын атасына қандай өтініш айтты?
- Арғын қандай қолғабыс көрсетті?
Тапсырма
Әңгімеден мақал-мәтелді тауып, мәнерлеп оқы.
Оқиға ретін анықтау
«Көктомарда» Арғынның немен айналысқанын ретімен санамалап айтып бер.
-
Қымыз ішетін тостағанға бүлдірген терді.
-
Оны атасына әкеліп берді.
-
Шөлдеген соң атасынан қымыз сұрап ішті.
-
Біраз көбелек қуды.
-
Гүл терді.
Дәстүрлерді еске түсіру
Бала тәрбиесіне қатысты қандай дәстүрлерді білесіңдер?
Ойлан
Өзің алғаш рет қандай үлкен істі атқардың? Қандай жауапкершілік сезіндің? Қысқаша әңгімеле.
Дәстүрге үңілу: «Тоқым қағу»
Тоқым қағу — баланың бәсіре ғып ен салған құлыны ер жетіп, жарап, ат болып шыққанда, баланың сол бәсіремен алғаш рет алыстау сапарға шығуына байланысты өткізілетін дәстүр.
Бұл — ақ ниетпен, адал атқарылатын міндет. Мұнда тізгін мен шылбырға баланың өзі ие болып, өз бетімен бір жұмысты бітіруге немесе біреуге көмектесуге қадам жасайды. Сондықтан да тоқым қағу — баланы еңбекке баулудың, қазақы тәрбиенің бастауына баланатын ғұрып.
Көрініс
«Тоқым қағу» дәстүрін сахналық көрініс арқылы көрсету.
VII. Қорытынды
Ойын: «Шөп шабу»
Арғын атасына қандай көмек көрсетті? Ендеше біз де «шөп жинап» көрейік: сұрақтарға жауап беру арқылы ұпай жинау.
Қайталау сұрақтары
- Әңгімеде халықтың қандай дәстүрі сөз етілген?
- Бидайық деген не?
- Бала тәрбиесіне байланысты қандай дәстүрлерді білесіңдер?
- Әңгіменің авторы кім?
- Арғын қандай қолғабыс көрсетті?
VIII. Үй тапсырмасы
Тапсырма
Мәтінді мазмұндау.
Зерттеу
Қазақтың дәстүрлері туралы қосымша мәлімет жинау.
IX. Бағалау
Оқушыларды мадақтау және мақтау сөздер арқылы ынталандыра бағалау.