Ұғымдарын түсіндіре отырып, өлең құрылысын талдау
Сабақтың қысқаша мазмұны
Бұл сабақ 4-сыныптағы әдебиеттік оқу пәніне арналған. Негізгі назар Мұқағали Мақатаевтың «Сүйемін, өскен Отаным» өлеңін түсініп оқу, эмоцияны қатыстыра отырып мәнерлеп оқу және өлең құрылысын талдауға бағытталады.
Сабақ негізделген оқу мақсаттары
- Өлеңді эмоциямен түсініп, мәнерлеп оқу.
- Өлең құрылысын талдау.
Күтілетін нәтижелер
- Өлең мазмұнын меңгереді.
- Өлеңнің тақырыбы мен идеясын ашады, мәнерлеп оқиды.
- Негізгі идеясын ұғынып, өлең құрылысын талдайды.
Тілдік мақсат
Оқушылар өлең мазмұнын және негізгі идеясын ұғынып, талдау жасай алады.
Негізгі сөздер мен тіркестер
- өлең тармағы
- өлең шумағы
- өлең жолдары
Пайдалы тілдік бірліктер
«5 жолды өлең» (бес тармақ) құрастыруға арналған үлгі.
Сабақ барысы
Алдыңғы оқу: білімді еске түсіру
«Еркін микрофон» әдісі арқылы оқушылар 3-сыныпта өткен материалды еске түсіреді: Мұқағали Мақатаев туралы не білетінін айтады және өлеңнің құрылымдық бірліктерін (тармақ, шумақ, жол) қайталайды.
Басы: білу және қызығушылықты ояту
1) Ұйымдастыру және топқа бөлу. Сұрақтар арқылы топқа бөлу жүргізіледі:
- «Туған жер» дегеніміз не?
- Бұл сөзді естігенде қандай ұғымдар мен сөздер ойыңа келеді?
2) Қызығушылықты ояту. «Қазақстанның көрікті жерлері» тақырыбында бейнефильм көрсетіледі.
Тапсырма
Бейнефильм мазмұны бойынша ой қорытып, өз ойларын кестеге түсіреді:
- «Бейнефильмнен не көрдің?»
- «Ойыңа не келді?»
- «Қандай ой түйдің?»
Түсіну: жаңа ақпаратпен жұмыс
Интерактивті тақтадан Мұқағали Мақатаев туралы слайд көрсетіледі. «Попкорн» әдісі арқылы бұрын оқылған шығармалар еске түсіріледі, содан кейін сабақ тақырыбы хабарланады.
Ортасы: мағынаны тану, қолдану, талдау
1) Тыңдалым
Өлең алдын ала мәнерлеп оқылып, аудио арқылы тыңдатылады.
2) Оқылым
Оқушыларға 3 минут іштей оқуға уақыт беріледі.
3) Психогимнастика және теориялық ұғымдар
Өлең құрылысын талдауға қажетті ұғымдар түсіндіріледі: шумақ, тармақ, бунақ, ұйқас.
4) Ұйқас түрлерін анықтау
Өлең шумақтарының ұйқасы табылады, ұйқас түрлері салыстырылады:
Қара өлең ұйқасы
а а б а
Шалыс ұйқас
а б а б
5) Топтық жұмыс
- Өлең мазмұнын топ ішінде бір-біріне түсіндіру.
- Өлең бойынша сұрақтар құрастыру.
- Әр топ келісіп, қағазға екі сұрақтан жазып, келесі топқа береді.
Аяқталуы: жинақтау, бағалау, үй тапсырмасы
Жинақтау тапсырмасы: 5 жолды өлең
Топтарға буындар жазылған қима қағаздар беріледі. «Отан» тақырыбы бойынша 5 жолды өлең құрастырады:
- 1-жол: зат есім
- 2-жол: екі сын есім
- 3-жол: үш етістік
- 4-жол: төрт сөзден құралған сөйлем
- 5-жол: бірінші сөзге синоним
Бағалау
Бағалау парақшасындағы ұпайлар бойынша топтардың нәтижесі шығарылады.
Үй тапсырмасы
- Туған жер мен Отан туралы мақал тауып, жазып келу.
- Өлеңді ата-анаңа және бауырларыңа дауыстап, мәнерлеп оқып беру.