Сабақты жоспарлау
Қазақстан Республикасындағы банк жүйесі
Сабақ түрі
Сайыс сабақ.
Пәнаралық байланыс
Орыс тілі, ағылшын тілі, экономикалық теория.
Мақсаты (білімділік)
Банк жүйесі туралы білімді жүйелеу және нақтылау.
Мақсаты (тәрбиелік)
Оқушылардың білім-білік дағдыларын қалыптастырып, рухани даму деңгейі жоғары тұлға ретінде жетілуіне жағдай жасау.
Мақсаты (дамытушылық)
Банк жүйесін таныстырып, қызметі мен міндеттерін меңгерту арқылы оқушылардың ой-өрісін және дүниетанымын дамыту.
Сабақты жоспарлау
- 1 Ұйымдастыру кезеңі
- 2 Сабақ тақырыбын анықтау
- 3 Сабақтың барысы
- 4 Сұрақтар тізбесі
- 5 Сергіту ойыны
- 6 Бағалау
- 7 Үй тапсырмасын беру
Көрнекіліктер мен материалдар
Сайыстың жалпы ережесі
Оқушылар екі топқа бөлінеді: бір топ — «Ұлттық банк», екінші топ — «Коммерциялық банк».
Ұпай жүйесі
- Сабақ 4 турдан тұрады.
- Әр тур үшін 25 ұпай беріледі.
- Жалпы қорытынды 100 ұпайға дейін есептеледі.
- Ұпайлар «ақшаға» айырбасталып, әр топтың қоржынына (кассасына) салынады.
- Көп ұпай жинаған топ жеңіске жетеді.
Тур 1: Таныстыру
Әр топ өз атауын таныстырып, «банкін» сипаттайды: бағытын, қызметін және ерекшелігін қысқаша ұсынады.
Тур 2: «Полиглот»
Қалып қойған сөзді табу және оны орысша, ағылшынша баламаларымен айту.
1. Орталық банк бірінші деңгейдегі мемлекеттік банк.
2. Банк жүйесі сегменттелген және әмбебап банктік құрылымдардан құралады.
3. Қазақстанда эмиссиялық банк — Ұлттық банк.
4. Клиенттеріне бір-екі қызмет түрін көрсетуге бағытталған маманданған банктер бар. Олардың бірі — инвестициялық банк.
5. Банк жүйесі дамуындағы маңызды құбылыс ретінде несиелік мекемелердің көтерме операциялардан бөлшек операцияларға өтуін атап өтуге болады.
6. Еншілес банк — жарғылық қордың 50%-дан астамы бас банкке тиесілі, заңды тұлға болып табылатын банктік мекеме.
7. Басқарма — банк иелерінің (акционерлерінің) өкілетті органы және олардың мүддесін қорғайды.
8. Жеке тұлғаларға банктегі салымдарын алу үшін жинақ кітапшасы беріледі.
9. Белгілі бір шартпен иесінің банкке сақтауға салған ақша қаражаты салым деп аталады.
10. Банктер өз қызметі барысында белгілі бір шығындар шығарады.
Тур 3: «Пеш жағу» ойыны
Сұрақтарға жылдам жауап беріп, «мұржаға» бірінші жеткен топ жеңеді.
Банктік қызмет ұғымы
Банктік қызмет — Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің лицензиясы негізінде банктік операцияларды жүзеге асыру.
Банк дегеніміз не? Оның мәртебесі қандай?
Банк — ҚР Ұлттық банкінің лицензиясы бойынша банктік қызметті жүзеге асыратын, коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға.
Банк өз қызметін қалай тоқтатады?
Банк қызметі құрылтайшылар шешімімен, Ұлттық банктің лицензияны қайтарып алуымен немесе сот шешімімен тоқтатылады.
ҚР Ұлттық банкінің негізгі қызметтері
- Айналыстағы ақша массасын реттеу арқылы мемлекеттің ақша-несие саясатын жүргізу.
- Ақша эмиссиясын жүзеге асыру, банктер мен ұйымдарға несие беру және қолма-қолсыз есеп айырысуды ұйымдастыру.
- Инвестициялық қызмет.
- Екінші деңгейдегі банктер қызметін бақылау және қадағалау.
Қосымша сұрақтар (сайысқа арналған)
- 1 ҚР Ұлттық банкінің «банктердің банкі» рөліндегі қызметі қандай?
- 2 ҚР коммерциялық банктерінің өзге қаржылық қызметтері қандай?
- 3 Банк филиалы дегеніміз не? Ақтау қаласындағы банк филиалдарын атаңыз.
- 4 ҚР-да қандай банктік жүйе қалыптасты?
- 5 Қазақстандағы банктердің ұйымдастырушылық құрылымы қандай?
- 6 Тәуекел деген не? Қандай банктік тәуекел түрлерін білесіз?
Тур 4: Сөзжұмбақ шешу
1. Қарызды ұсынушы — кредитор.
2. Чек бойынша қысқа мерзімді несие беру немесе шоттағы қалдықтан артық болса да, лимит шегінде төлем жасау — овердрафт.
3. Ұлттық банк қандай операциялар арқылы несие береді? — репо.
4. Сату процесінде туындайтын төленбеген қысқа мерзімді қарыз талаптарын банкке сату — факторинг.
5. Ұлттық банк тек кімге есеп береді? — Президентке.
6. ҚР Ұлттық банкі қандай банк? — эмиссиялық.
7. Банктік қызмет зиянсыз болуы үшін қандай категорияны ескеру керек? — жоғалтулар.
Бағалау
Оқушылардың әрқайсысы жауаптарының сапасы мен белсенділігіне қарай бағаланады.
Үй тапсырмасы
- ҚР банк жүйесі тақырыбын оқып келу.
- Кроссворд құрастыру.
Жоспар қысқаша
Ұйымдастырудан бастап үй тапсырмасына дейінгі құрылым оқушының белсенді қатысуына және білімді бекітуге бағытталған.
Материалдар
Сызбалар, тірек сөздер, кроссворд және ойын элементтері арқылы тақырып визуалды әрі тәжірибелік түрде меңгеріледі.
Бағалау өлшемі
Негізгі назар — жауаптың дәлдігіне, терминдерді дұрыс қолдануға және командалық жұмысқа аударылады.
Ережені есте сақтау
Әділдік
Ұпайлар нақты критерий бойынша беріледі, әр жауапқа бірдей талап қойылады.
Белсенділік
Тез ойлау, анық сөйлеу және дәлелді жауап — жеңіске жеткізетін фактор.
Турлардың мазмұны
-
Тур 1
Таныстыру: топ және «банк» бейнесі.
-
Тур 2
«Полиглот»: терминдерді табу және аудару.
-
Тур 3
«Пеш жағу»: сұрақ-жауап арқылы жарысу.
-
Тур 4
Сөзжұмбақ: негізгі ұғымдарды бекіту.
Үй тапсырмасы (қайталама)
- ҚР банк жүйесін оқып келу.
- Кроссворд құрастыру.