Тіл, сөз өнер туралы мақал-мәтелдер

Тіл мен сөз өнері туралы мақал-мәтелдер

Тіл — ұлттың жаны, ойдың айнасы, қоғамды біріктіретін алтын көпір. Төмендегі мақал-мәтелдер қазақ дүниетанымындағы сөз мәдениетін, шешендікті, ойдың тереңдігін және жауапкершілікті айқын көрсетеді.

Мақал-мәтелдер тізімі

1. Тіл — қатынас құралы.

2. Тіл жоқ жерде — ұлт жоқ.

3. Ойы байдың — тілі бай.

4. Тіл тағдыры — ел тағдыры.

5. Басқа пәле — тілден.

6. Тіл — көлеңкенің кілті.

7. Тіл — тиекcіз.

8. Тіл — буынсыз, ой — түпсіз.

9. Тіл қылыштан өткір.

10. Өнер алды — қызыл тіл.

11. Шешеннің тілі — шебердің бізі.

12. Ана тілі — дана тіл.

13. Бал тамған тілден у да тамар.

14. Әр ұлттың ана тілі — өзі үшін ұлы.

15. Орақ ауыз, от тілді.

16. Піл көтермегенді тіл көтереді.

17. Ана тілі — ой өсіреді.

18. Сөз тапқанға қолқа жоқ.

19. Ұлы сөзде ұят жоқ.

20. Жақсы сөз — жарым ырыс.

21. Жаным десе — жан семіреді.

22. Айтылған сөз — атылған оқ.

23. Ашынған — тіліне ие болмас, ашыққан — ұры болар.

24. Тіл ерді қабырға салады, нарды қазанға салады.

25. Ат жүйрігі айырады, тіл жүйрігі қайырады.

26. Тіл тас жарады, тас жармаса — бас жарады.

27. Шебердің қолы ортақ, шешеннің тілі ортақ.

28. Қотыр қолдан жұғады, пәле тілден жұғады.

29. Жылы-жылы сөйлесең, жылан інінен шығады.

30. Сөз қадірін білмеген — өз қадірін білмейді.

31. Артық сөйлеме, кем сөйлеме — таразылап, тең сөйле.

32. Сөз сүйектен өтеді, таяқ еттен өтеді.

33. Шебер көптің апасы, шешен көптің панасы.

34. Аңдамай сөйлеген — ауырмай өледі.

35. Көп сөйлеген — көптен айырылады.

36. Өтірікшінің шын сөзі — зая.

37. Қаһарлы сөз — қамал бұзар.

38. Ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле.

39. Көз жеткен жерге — сөз жетер.

40. Жақсы байқап сөйлер, жаман шайқап сөйлер.

41. Аяғы жаман төрді былғар, аузы жаман елді былғар.

42. Біреудің сөзі әдемі, біреудің көзі әдемі.

43. «Көрдім» деген — көп сөз, «көрмедім» деген — бір сөз.

44. Тау мен тасты су бұзар, адамзатты сөз бұзар.

45. Сөздің басы қатты болса, аяғы тәтті болады.

46. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні бар.

47. Жүйелі сөз — жүйесін табар, жүйесіз сөз — иесін табар.

48. Жүзден біреу — шешен, мыңнан біреу — көсем.

49. Сөзің тәтті болсын, ашуың қатты болсын.

50. Сөзіңді біреу сөйлесе, аузың қышып бара ма?

51. Сөз қуған — бәлеге жолығар.

52. Өзі шынашақтай, сөзі келісаптай.

53. Орынсыз сөз — өзіңе тиер.

54. Өтірік сөз өрге баспас.

55. Жақсының сөзі — жырмен тең.

56. Ат жүйрігі — асқа, тіл жүйрігі — басқа.

57. Елі байдың — жері бай.

58. Өнерлі елдің — өрісі биік.

59. Өнерлі адам — жеңер.

60. Білім мен даналық — адам көркі.

61. Әр елдің өз биігі бар.

62. Ащы құлақтан — тыныш құлақ.