Қазақша рефераттар

Экономикалық және әлеуметтік құқықтар мен бостандықтар туралы түсінік беру

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Экономикалық және әлеуметтік құқықтар мен бостандықтар туралы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Есте сақтау және еске түсіру қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік

Еңбекқорлыққа, адалдыққа, шыншылдыққа тәрбиелеу.

Әлеуметтік мемлекет дегеніміз не?

Әлеуметтік мемлекет — өзіндегі саяси және экономикалық мүмкіндіктерді ел тұрғындарының тұрмысын жақсартуға, қоршаған ортаны қорғауға, білім алуға қолжетімді жағдай жасауға және денсаулық сақтау жүйесін жоғары деңгейде дамытуға бағыттайтын мемлекет.

Қазақстандағы реформалардың негізгі мақсаттарының бірі — әлеуметтік мемлекет құру. Дегенмен бұл ұғым қоғамның күнделікті санасында кең тарала бермейді. Сондықтан әр азамат әлеуметтік мемлекеттің мәнін, белгілерін және қызметін нақты түсінуі маңызды.

Әлеуметтік мемлекеттің негізгі белгілері

Әлеуметтік мемлекетті терең түсіну үшін оның айқындаушы белгілерін ажырата білу қажет:

  1. 1

    Әлеуметтік саясатты жүзеге асырудың құқықтық табиғаты және мемлекеттің әлеуметтік үдерістерді бақылау, бағыттау міндеті.

  2. 2

    Әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қалыптасуы.

  3. 3

    Бюджеттік-әлеуметтік төлемдердің жүйеленуі.

  4. 4

    Әлеуметтік қамсыздандыруды, жұмыспен қамтуды және мемлекеттік қорғауды қамтамасыз ететін тетіктердің болуы.

  5. 5

    Қоғамның әрбір мүшесіне әлеуметтік қолдау көрсету.

  6. 6

    Азаматтардың әл-ауқатының жоғары деңгейі үшін мемлекеттің жауапкершілігінің күшеюі.

Құқықтық мемлекетпен байланысы

Әлеуметтік мемлекеттің қалыптасуы құқықтық мемлекет қағидаларының рөлін әлсіретпейді. Жеке тұлғаның азаматтық құқықтары мен бостандықтарының басымдығы — демократиялық әрі әлеуметтік мемлекеттің өмір сүруінің негізгі шарты.

Әлеуметтік мемлекеттің ұмтылысы

Азаматтарды заңмен бекітілген құқықтармен, адам дамуына қажетті материалдық жағдаймен қамтамасыз ету, сондай-ақ ұлттық табысты әділ әрі тиімді бөлу қағидаларын орнықтыру.

Маңызды тепе-теңдік

Құқықтық мемлекет тұжырымдамасы мемлекеттің игіліктерді бөлу процесіне шектеулі қатысуын да мойындайды. Ал әлеуметтік мемлекет теңсіздіктерді азайту үшін ұлттық табысты қайта бөлудің тиімді тетіктерін іске қосуға міндетті.

Сонымен бірге әлеуметтік мемлекет азаматтардың қоғамдық белсенділігіне сүйенуге, қысым көрсету тәсілдерінен аулақ болуға, жеке тұлғаның мәртебесін қорғауға және сөз бостандығына кепілдік беруге міндетті.

Мақсаты мен міндетті шарттары

Әлеуметтік мемлекеттің мәні мен мақсаты — қоғамдағы бейбітшілік пен татулықты нығайту үшін жағдай жасау, әлеуметтік серіктестік институттарын дамыту, еңбек адамдарының әділетті әрі лайықты еңбекақы алу құқығын және қауіп-қатерден қорғалуын қамтамасыз ету.

Құрудың міндетті шарты

Саяси және экономикалық биліктің бөлінісі. Бұл меншік түрлерінің әр алуандығымен байланысты: әр адам мемлекеттік, кооперативтік немесе жеке меншіктегі кәсіпорын қызметін еркін пайдалануға құқылы.

Қорытынды

Қорыта айтқанда, әлеуметтік мемлекеттің қалыптасуы — мемлекеттік құрылыстағы жаңа сапалық қадам. Мұндай мемлекет азаматтарының өмір сүруіне лайықты жағдай жасауға, әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз етуге, материалдық және рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруға, сондай-ақ қоғам мен мемлекеттің өзара байланысын күшейтуге ұмтылады.

Бұл мақсатқа халықты жұмыспен қамту, еңбекті қорғау, білім беру мен денсаулық сақтауды дамыту, қоғам мәдениетін көтеру, сондай-ақ жағдайы төмен топтардың пайдасына ұлттық табысты қайта бөлу саясатын жүйелі жүргізу арқылы қол жеткізіледі. Әлеуметтік мемлекет экономикалық және әлеуметтік теңсіздіктерді азайтуға бар күш-жігерін жұмсайды.

Пысықтау сұрақтары

  • 1. Экономикалық құқықтарға қандай құқықтар жатады?

  • 2. Әлеуметтік мәселелерге нелер жатады?

  • 3. Қандай жағдайда экономикалық құқықтарға шектеу қойылады?

Үй тапсырмасы

Тақырып соңындағы сұрақтарға дайындалу.

Бағалау

Сабақтағы белсенділік пен жауаптардың сапасына қарай бағаланады.