Қазақша рефераттар

Исламның қасиетті кітабы - Құран кәрім

Ғылым мен білімнің дамуы

Бұл сабақта орта ғасырдағы ғылым мен білімнің дамуы, сондай-ақ осы өрлеуге үлес қосқан ойшылдар мен ғалымдардың еңбектері қарастырылады. Оқушылар тарихи-ғылыми мұраларды талдап, салыстырып, қорытынды жасау дағдыларын дамытады және тарихи құндылықтарды құрметтеуге тәрбиеленеді.

Білімділік

Ғылымның дамуын және көрнекті ғалымдардың еңбектерінің тарихи маңызын түсіндіру.

Дамытушылық

Деректерді талдау, салыстыру және қорытынды жасау қабілетін жетілдіру.

Тәрбиелік

Тарихи шығармалардан тәлім алып, Отан тарихына қатысты деректерді іздеуге ынталандыру.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу
  • Оқушыларды түгендеу
  • Үй тапсырмасына шолу
  • Жаңа сабаққа кіріспе

II. Үй тапсырмасын тексеру (сұрақтар)

  1. Алғашқы діни наным-сенімдердің пайда болуына қандай жағдайлар әсер етті?
  2. Алғашқы діни наным-сенімдердің түрлерін атаңдар.
  3. Қазақ халқындағы «Көк Тәңірі», «Көк бөрі» ұғымдары нені білдіреді?
  4. Ежелден келе жатқан әлемдік діндерді атаңдар.
  5. Ислам діні қай кезде қабылданды?

Қорытынды: әлемдік үш дін — буддизм, христиандық және ислам. (Толық нұсқада ислам дініне қатысты кесте беріледі.)

«Кім жылдам?» (жылдам тексеру)

  • 1. Ертедегі шығыс халықтарының дуалистік діні — зороастризм.

  • 2. Қарахан мемлекетінің негізін салушы — Сатұқ.

  • 3. Дүниежүзіне кең тараған діни сенімдердің бірі — ислам.

  • 4. Ислам дінінің бес парызының бірі — намаз.

  • 5. Жібек жолы арқылы Иранда III ғасырда қалыптасқан дін — манихейлік.

  • 6. Исламның қасиетті кітабы — Құран Кәрім.

  • 7. Ислам дінін жеткізуші — Алланың елшісі Мұхаммед (с.ғ.с.).

III. Жаңа сабақтың жоспары

  1. Әбу Насыр әл-Фарабидің еңбектері.
  2. Әбу Райхан әл-Бирунидің еңбектері.
  3. Махмұд Қашқари — «Түрік тілдерінің сөздігі».
  4. Жүсіп Баласағұни — «Құтты білік».
  5. Ахмет Иүгнеки — «Ақиқат сыйы».
  6. Қожа Ахмет Йасауи — «Даналық кітабы».
  7. Сүлеймен Бақырғани шығармалары.

Жаңа сабаққа кіріспе: оқушылардың назарын шоғырландыру үшін жетекші сұрақтар қойылып, негізгі тұлғалар мен олардың мұралары қысқаша таныстырылады.

Көрнекті ғалымдар мен еңбектер

Әбу Насыр әл‑Фараби

Әбу Насыр әл‑Фараби — Шығыстың әлемге әйгілі, көрнекті ғалымдарының бірі. Ол ғылымның көптеген салаларымен қатар әдебиет теориясын да жан-жақты зерттеген.

Әбу Райхан әл‑Бируни

973–1048

Толық аты — Әбу Райхан Мұхаммед бин Ахмед әл‑Бируни. Ол 973 жылы Қият қаласының маңында дүниеге келіп, 1048 жылы Ғазни қаласында қайтыс болған.

Зерттеген салалары

Тарих, математика, астрономия, география, топография, физика, медицина, геология, минералогия және басқа да ғылымдар.

Ерекшелігі

Парсы, араб, грек және үнді (санскрит) тілдерін меңгерген энциклопедист ғалым.

Ол 150-ден астам еңбек жазып қалдырған. Ғұламаның «Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші» және «Асыл тас» сияқты еңбектері бүгінге дейін маңызын жойған жоқ.

Ескерту: мәтіннің жалғасы толық нұсқада берілген.