Ағаштарды аялай білуге тәрбиелеу
Төмендегі материалдар естиярлар тобындағы бейнелеу өнері сабақтарына арналған. Әр тақырыпта мақсат, жұмыс барысы және қорытынды сұрақтар арқылы балалардың қиялын дамыту, көргенін бейнелеуге үйрету және табиғатты аялау құндылықтары жүйелі түрде қамтылған.
Жайдары жаз
Мақсаты
- Балалардың өз ойымен жаз мезгілін бейнелеуіне үйрету.
- Қиялын дамыту.
- Табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Барысы
Жазда көрген әсерлерді еске түсіру: күн жарқырайды, көбелектер ұшады, алқапта неше түрлі гүлдер гүлдейді, дала кілемдей құлпырады.
Балаларға өз ойларын еркін айтуға мүмкіндік беру. Әңгімеден кейін жаз туралы сурет салдыру.
Сабақ соңында бірнеше нысанды бейнелеп, еңбектенген балаларды мадақтау.
Біз не білдік?
- Жазда көбелектер мен гүлдер көп болады.
- Табиғатты бейнелеу қуаныш сыйлайды.
- Әртүрлі бояуларды қолданса, сурет әдемі әрі әсерлі шығады.
Алмалар піскенде
Мақсаты
- Ағаш салу дағдысын жалғастыру.
- Қысқа және ұзын ұғымдарын дамыту.
- Табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Барысы
Күзде алма піскенде оның қандай болатынын талқылау: алмалар қызыл немесе сары, ағашта өседі.
Бұтақтардың кейбірі ұзын, кейбірі қысқа болатынын түсіндіру. Ағаштың діңі жуан, ал бұтақтары жіңішке болып бейнеленеді.
Жапырақтардың көлемі домалақ пішінге ұқсас келетінін көрсету.
Көрме: «Үлкен алма ағаштар бағы».
Біз не білдік?
- Алма ағашы басқа ағаштар сияқты: діңі, бұтақтары, жапырағы бар.
- Бұтақтары ұзын да, қысқа да болады.
- Алма — жеміс. Көбіне қызыл түсті болып піседі.
Әдемі гүлдер
Мақсаты
- Өсімдікті бейнелеуге үйрету.
- Қылқаламмен жұмыс істеу қабілетін дамыту.
- Әсемдікті сезіне білуге тәрбиелеу.
Барысы
Гүл шоғына бақылау жасау: гүлдер әртүрлі, жағымды, хош иісті болады.
Құрылысына назар аудару: сабағы, жапырағы, гүлі бар. Бір гүлдің түсі сары, екіншісі көк; жапырақтары да әртүрлі — бірі жіңішке, бірі жалпақ.
Қылқаламмен жапырақ пен гүлшені салу тәсілін көрсету: қылқаламды бастыру, ұшын ғана қағазға тигізу, бояуды жағу.
Балаларға өздеріне ұнаған гүлді салуды ұсыну. Сабақ соңында әртүрлі гүлдерді бейнелеп, бояуды дұрыс қолданған балаларды мадақтау.
Біз не білдік?
- Гүлдер өте әртүрлі болады.
- Қылқаламмен жапырақты әртүрлі тәсілмен салуға болады.
- Гүлді орынсыз жұлуға болмайды.
Алтын күз
Мақсаты
- Күз мезгілін бейнелеуге үйрету.
- Ағаштар туралы түсініктерін дамыту.
- Ағаштарды аялауға тәрбиелеу.
Барысы
Жыл мезгілдері туралы әңгіме жүргізу. Ағаштардағы жапырақтардың түсін анықтау: қандай түстер басым, жапырақтар аз ба, көп пе?
Неліктен «алтын күз» деп атайтынымызды талқылау.
Ағашты бейнелеу үшін оның негізгі бөліктерін білу: діңі, бұтақтары, жапырақтары.
Сабақ соңында суретке ерекше мазмұн берген балаларды мадақтау.
Біз не білдік?
- Күз мезгілінде сары түс жиі кездеседі.
- Күзде ағаштардағы жапырақтар азаяды.
- Қылқаламды дұрыс қолдану — жұмыстың сапасына тікелей әсер етеді.
Анамның камзолы
Мақсаты
- Ұлттық ою-өрнектермен таныстыру.
- Түстер туралы түсініктерін дамыту.
- Ұлттық салт-дәстүрді құрметтеуге тәрбиелеу.
Барысы
Балаларға қағаздан қиылған камзол үлгілерін сәйкестендіріп беру.
Кимешектегі өрнектерді қарап, бірнеше ою-өрнек түрін көрсету: «Құс қанаты», «Айша бибі», «Бота мойын».
Балалардың қабылдауына жеңіл болғандықтан, «Бота мойын» өрнегімен әшекейлеуді ұсыну және жұмыс барысында бағыт-бағдар беру.
Қаңбақ шал
Мақсаты
- Кішкентай адамның бейнесін салуға үйрету.
- Көлем туралы түсініктерін дамыту.
- Достыққа, мейірімділікке тәрбиелеу.
Барысы
Балалармен бірге «Қаңбақ шал» ертегісін еске түсіру: Қаңбақ шал — кішкентай, ал дәулер — өте ірі.
Бейнелеу жолы: басын домалақ етіп, бөрігін үшбұрышқа ұқсатып, шапанын конус тәрізді салу. Шапанын аяғы көрінбейтіндей ұзын етіп бейнелеу.
Қағаздан қиып алынған үлгі арқылы пішінді саусақпен жүргізіп көрсету.
Сабақ соңында ең көңілді салынған Қаңбақ шал бейнесін таңдау.
Біз ne білдік?
- Қаңбақ шал — кішкентай кейіпкер.
- Бөрігі үшбұрышқа, шапаны конусқа ұқсайды.
- Ол — көңілді, тапқыр адам.
Суда жүзген балықтар
Мақсаты
- Әртүрлі бағытта жүзіп жүрген балықтарды салуға үйрету.
- Әртүрлі сызықтарды қолдану қабілетін дамыту.
- Әсемдікті сезінуге үйрету.
Барысы
Аквариумдағы балықтарға бақылау жасау.
Әртүрлі бағытта жүзіп жүрген балықтарды салуды үйрету.
Бояу тәсілдерін көрсету: сызықтар, нүктелер, жолақтар арқылы өрнектеу.
Әртүрлі бағытта жүзген балықтарды бейнелеген балаларды қолдау. Сабақ соңында мазмұнды әрі әсерлі жұмыстарға назар аударту.
Біз не білдік?
- Балықтар әртүрлі бағытта жүзеді.
- Түстері мен жолақтары әртүрлі болады.
- Балықтар суда тіршілік етеді.
Қарша қыз
Мақсаты
- Қыздың бейнесін салуға үйрету.
- Ой-өрісін дамыту.
- Жақсылыққа ұмтылуға тәрбиелеу.
Барысы
Қарша қыз туралы әңгімелеу. Ойыншық Қарша қызды сипаттау: тоны ұзын, шашы да ұзын.
Басы сопақша пішінге ұқсайды. Қолдарын иық тұсынан бастап саламыз.
Бейнені басынан бастап салуды ұсыну. Бас киімі мен тонын өрнектеп безендіруге бағыт беру.
Біз не білдік?
- Қарша қыз — ертегі кейіпкері.
- Оның тоны ұзын болады.
Жаңа жылға құттықтау қағазын дайындау
Мақсаты
- Өз бетімен салған суреттің мазмұнын анықтауға және ойлағанын бейнелеуге үйрету.
- Қиялын, ой-пікірін дамыту.
Барысы
Балаларға бірнеше құттықтау қағазының үлгісін көрсету.
Балалардан не салатынын ойлап, қағаз бетіне түсіруді ұсыну. Қалай әшекейлейтінін айтуына мүмкіндік беру.
Сабақ соңында қызықты әрі әдемі мазмұнда жасалған жұмыстарға бірге қуану.
Біз не білдік?
- Құттықтау қағазын сыйлау арқылы адамды қуантуға болады.
- Өрнектер әртүрлі болса, жұмыс мазмұнды әрі көркем шығады.