Қазақша рефераттар

Интерьерді адам тұлғасымен біріктіру

Сабақ туралы мәлімет

Сабақтың тақырыбы: Интерьерлік қойылым фонында адам фигурасын моделдеудің ерекшеліктері (16 сағат).

СУРЕТ
Өткізілетін уақыты: көрсетілмеген

Сабақтың мақсаты

1) Білімділік

  • Интерьерді адам тұлғасымен біртұтас композицияда біріктіру.
  • Перспективалық қысқартуларды ескере отырып бейнелеу.

2) Дамытушылық

Оқушыларды портрет салуға үйрете отырып, адамның мінезін, ұқсастығын жеткізе білуге баулу және көркемдік шеберлігін дамыту.

3) Тәрбиелік

Сұлулыққа тәрбиелеу: табиғат пен өнердегі әсемдікті түсініп, бағалай білу.

Керекті құрал-жабдықтар

  • A3 форматтағы қағаз
  • Қарындаш
  • Өшіргіш
  • Бор, тақта
  • Портрет салудың кезеңдері көрсетілген сурет-таблицалар және қосымша көрнекіліктер

Сабақтың жоспары

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2 Өткен сабақты қайталау
  3. 3 Ойын жаттығулары, сергіту сәті
  4. 4 Жаңа сабақты түсіндіру
  5. 5 Сарамандық жұмыс
  6. 6 Сабақты қорытындылау
  7. 7 Үй тапсырмасы

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру

Оқушыларды түгендеп, сабаққа дайындықтарын тексеру.

2) Өткен сабақты қайталау

Өткен сабақта тақырыптық натюрморт бейнеленді. Қысқаша еске түсіру үшін келесі сұрақтар қойылады:

  • Натюрморт дегеніміз не?
  • Натюрморттың қандай түрлері бар?

3) Ойын жаттығулары және сергіту

Жаңа сабақты бастамас бұрын қысқа сергіту жаттығулары орындалады. Оқушылар кезекпен шығып, сөзжұмбақ шешеді.

4) Жаңа сабақты түсіндіру

Негізгі ұғымдар

Компоновка
Қағаз бетіне бейнеленетін нысандарды үйлесімді орналастыру.
Пропорция
Бейнеленетін бөліктердің үлкен-кішілі арақатынасын салыстыра белгілеу.
Жарық
Нысанның күн сәулесі (жарық көзі) түскен бөлігі.
Көлеңке
Жарық түспейтін бөлік; меншікті көлеңке деп те аталады.

Көлем мен форма

Нысанның көлемі мен формасы ең алдымен жарық пен көлеңке арқылы ашылады. Шынайы суретші адамды әртүрлі жағдайларда, бұрылыстарда және қимыл-қозғалыста бейнелей алуы тиіс.

Адам — тұрмыстық, тарихи және батальдық жанрлардағы көркем туындылардың негізгі объектілерінің бірі.

Интерьер ұғымы

Интерьер сөзі француз тілінен енген, «ішкі» деген мағынаны білдіреді. Бұл — үйдің ішкі кеңістігін безендіру, орынжайдағы әсемдік шешім мен жабдықтарды біртұтас үйлестіру.

Біз тұратын, жұмыс істейтін және демалатын кеңістік ыңғайлы, жайлы әрі әдемі болғаны маңызды.

Басты бақылау қашықтығы

Бастың суретін салғанда натурадан шамамен екі метр қашықтықта отырған дұрыс: бұл жалпы форманы бір қарағанда қамтуға көмектеседі және ұсақ детальдардың әсерін жұмсартады. Сонымен қатар, басты пластикалық тұрғыдан әсерлі көрсететін көру нүктесін таңдаған жөн.

Перспектива: кеңістікті қағаз бетінде беру

Перспектива — бір жазықтықта (кенепте немесе қағазда) кеңістікті бейнелеу ілімі. Атауы латынның perspicere — «тасадағыны көре білу» сөзінен шыққан.

1-заң

Зат бізден неғұрлым алыс болса, соғұрлым кішкентай болып көрінеді.

2-заң

Параллель сызықтар алыстаған сайын жақындасып, көкжиекте бір нүктеге тоғысады.

Перспектива заңдылықтарын алғаш жүйелегендердің бірі — Қайта өрлеу дәуірінің итальян сәулетшісі әрі суретшісі Брунеллески.

Адам тұлғасының құрылысы (анатомиялық негіз)

Адам тұлғасы құрылысының күрделілігімен ерекшеленеді. Фигураны сенімді салу үшін сүйек пен бұлшықет құрылымын түсіну маңызды, өйткені олар сыртқы сымбатқа және қимыл-қозғалысқа тікелей әсер етеді.

1) Бас сүйек

Маңдай, самай, төбе, мұрын сүйектері, үстіңгі және астыңғы жақ. Бас қаңқасы: ми сауыты және бет бөлігі. Негізгі мүшелер: көз, мұрын, ауыз, құлақ.

2) Кеуде бөлігі

Бас сүйектен омыртқа жотасы созылады. Омыртқа 33–34 омыртқадан тұрады. 12 жұп қабырға бар. Кеуде аймағында жауырын, жамбас сүйектері де маңызды.

3) Қол-аяқ сүйектері

Қол: тоқпан жілік, кәрі жілік, қол басы. Аяқ: ортан жілік, асықты жілік, табан сүйектері. Қимыл буын арқылы жүзеге асады.

Фигура пропорциясы: «8 бас» өлшемі

Тұлға көбіне адам басының биіктігімен өлшенеді: шамамен 8 бөлік. Дене ерекшеліктеріне байланысты 7 немесе 7,5 бөлік болуы мүмкін.

  1. 1-бөлік: бастың ең жоғарғы нүктесінен иекке дейін.
  2. 2-бөлік: иектен бұғана (тас) сүйектің ұшына дейін.
  3. 3-бөлік: бұғана сүйектің ұшынан кіндікке дейін.
  4. 4-бөлік: кіндік сызығынан шат сызығына дейін.
  5. 5-бөлік: жамбас сүйектен тізеге дейін.
  6. 6-бөлік: тізеден сираққа дейін.
  7. 7-бөлік: сирақтан аяқ басына дейін (төменгі бөлік).

Композиция және орындау мәдениеті

Сурет салуды бастағанда қағазды жай жазықтық ретінде емес, терезе ретінде елестетіңіз: оның ар жағында көлемдер мен кеңістік бар, сол әсерді қағаз бетіне көшіру керек.

Компоновка кезінде суретші силуэттің жалпы формасын, парақтың бағытын (горизонталь/вертикаль), өлшемін және тепе-теңдігін ойластырады. Бейне парақ шетіне тіреліп қалмауы да, парақтың ішінде «жүзгендей» болып кетпеуі де маңызды.

Қара-ақ графикада тек форманы емес, нысанның фактурасын және тональдық қатынастарын да жеткізуге ұмтылу керек. Тондық қатынастар натурадағыдай бай болмауы мүмкін, бірақ оларды дұрыс ұйымдастыру суреттің әсерін күшейтеді.

Интерьер фонында фигураны орындау

  • Фигураны интерьермен байланыстыра отырып, перспективалық заңдылықтарды қатаң сақтаңыз.
  • Штрихтер жеңіл, жіңішке болып, форма бағытын айнала «жата» түсуі керек.
  • Жұмыста «жалпыдан — жекеге, жекеден — жалпыға» қағидасын ұстаныңыз.
  • Соңында интерьер мен фигураны алыстан бір қарап, тональдық тұтастыққа келтіріңіз.

5) Сарамандық жұмыс

Сарамандық бөлімде оқушылар интерьерлік қойылым фонында адам фигурасын салудың негізгі тәсілдерін тәжірибеде орындайды: компоновка, пропорция, перспектива және тональдық шешім.

6) Қорытынды

Адам бейнесін бейнелеу — күрделі әрі қызықты жұмыс. Бүгінгі сабақта біз толық тұлғаны интерьермен байланыстыра отырып орындаудың негізгі қағидаларын меңгердік. Бұл — портрет пен интерьерді сауатты бейнелеуге жасалған маңызды қадам.

7) Үй тапсырмасы

Үйдің ішкі бөлігін (интерьерін) салып келу.

Назар аударатын түйін

Интерьерлік қойылымда адам фигурасын сенімді бейнелеу үшін үш тірек бірдей маңызды: композиция, перспектива және тональдық шешім. Осы үшеуі үйлескенде ғана кеңістік әсері нанымды шығады.