Қазақша рефераттар

Үшбұрыштың бүйір қабырғасын тап

Сабақтың мақсаты

  1. Теориялық білім: теңбүйірлі және теңқабырғалы үшбұрыштардың анықтамалары мен қасиеттерін меңгерту, есеп шығаруда сол қасиеттерді қолдануға үйрету.
  2. Эстетикалық дағды: үшбұрыш сызбаларын сауатты, дәл және ұқыпты орындауға баулу.
  3. Тұлғалық даму: жылдам ой қорыту, тапқырлық, тиянақтылық және есте сақтау қабілеттерін дамыту.

Сабақтың сипаттамасы

Сабақтың түрі

Жаңа сабақты түсіндіру

Сабақтың әдісі

Сұрақ-жауап, түсіндіру

Көрнекілігі

Оқулық, тақта, кестелер

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
  • Үй тапсырмасы бойынша қысқаша сұрақтар қою.
  • Сабақ мақсатын хабарлау.

2) Қызығушылықты ояту: үшбұрыштарды бақылау

Мұғалім үшбұрыш модельдерін көрсете отырып, оқушыларға мына сұрақтарды қояды:

  • Үшбұрыш деген не?
  • Үшбұрыштың элементтерін атаңдар.
  • Берілген үшбұрыштардың қандай ерекшеліктерін байқадыңдар?

Бақылау қорытындысы:

  • Бірінші үшбұрыштың қабырғаларының ұзындықтары әртүрлі.
  • Екінші үшбұрыштың екі қабырғасы тең, үшінші қабырғасы өзгеше.
  • Үшінші үшбұрыштың үш қабырғасы да тең.

Демек, қабырғаларының ұзындықтарына қарай үшбұрыштар үш түрге бөлінеді:

1

Теңбүйірлі

2

Әртүрлі қабырғалы

3

Теңқабырғалы

3) Негізгі ұғымдар: анықтамалар

Теңбүйірлі үшбұрыш — екі қабырғасы тең болатын үшбұрыш.

  • Тең қабырғалары бүйір қабырғалар деп аталады.
  • Үшінші қабырғасы табан деп аталады.

Теңқабырғалы үшбұрыш — барлық қабырғалары тең болатын үшбұрыш.

4) Жаңа тақырып: теоремалар

Теорема 1

Теңбүйірлі үшбұрыштың табанындағы бұрыштары тең болады.

Берілгені

  • ΔABC, AC = BC
  • AB — табан

Дәлелдеу керек

∠A = ∠B

Дәлелдеудің идеясы

Табанға қатысты биссектриса жүргізіп, үшбұрыштарды теңдік белгілері арқылы салыстыру арқылы табан бұрыштарының теңдігін қорытындылаймыз.

Теорема 2

Теңбүйірлі үшбұрыштың табанына жүргізілген биссектриса бір мезетте медиана да, биіктік те болады.

Нәтиже

  • Бірінші теоремаға сүйеніп, биссектриса табанды тең екі бөлікке бөледі (медиана).
  • Тиісті бұрыштардың теңдігінен тік бұрыш шығып, ол биіктік болатыны дәлелденеді.

Кері теорема

Егер үшбұрыштың екі бұрышы тең болса, онда ол теңбүйірлі үшбұрыш болады.

Берілгені

  • ΔABC
  • ∠A = ∠B

Қорытынды

AC = BC

Дәлелдеудің идеясы

Тең бұрыштардың бірінен биссектриса жүргізіп, ортақ қабырға арқылы пайда болған үшбұрыштарды салыстыру нәтижесінде сәйкес қабырғалардың теңдігі алынады.

5) Оқулықпен жұмыс

Кітаптан орындау: № 178, 179, 180, 181, 182, 183.

6) Бекіту: есептер мен сұрақтар

  1. a = 3 см, b = 4 см, c = 6 см. Периметрі: P = ?
    Жауабы: P = 13 см
  2. ΔABC — теңбүйірлі. Табаны 3 см, бүйір қабырғасы табанынан 3 см ұзын. Бүйір қабырғасын және периметрін тап.
  3. Теңқабырғалы үшбұрыштың периметрі P = 39 см. Қабырғасы неше см?
  4. Теңқабырғалы үшбұрыштың қабырғасы 12 см. Периметрі P = ?
  5. ABC үшбұрышында ∠ABC бұрышының биссектрисасы — BK. ∠ABK = 15°. ∠ABC бұрышын тап.
  6. Теңбүйірлі үшбұрыштың периметрі 25 см. Бір бүйір қабырғасы 7 см. Табанын тап.
  7. Теңбүйірлі үшбұрыштың периметрі 15 см. Бір бүйір қабырғасы табанынан екі есе ұзын. Бүйір қабырғасын тап.
  8. Теңбүйірлі үшбұрыштың периметрі 16 см. Табаны бүйір қабырғасынан 2 см қысқа. Әр қабырғаның ұзындығын тап.

7) Үй тапсырмасы және қорытынды

Үйге тапсырма

§ 16, № 188, 190

Қорытынды

Сабақ негізгі ережелерді қайталау сұрақтары арқылы қорытындыланады. Оқушылардың жұмысы бағаланады.