Жер шарының полюстері
Дүниетану апталығы: ашық сабақ жоспары
Пән / Сынып
Дүниетану, 4-сынып
Сабақ тақырыбы
Глобустың градус торы
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: оқушыларға глобустың градус торы туралы мағлұмат беру.
- Дамытушылық: ой-өрісін, есте сақтау қабілетін және дүниетанымын дамыту.
- Тәрбиелік: Отанын аялауға, ұқыптылыққа, сыныпта және көпшілік ортада дұрыс сөйлеуге тәрбиелеу.
Сабақтың сипаты
- Типі
- Жаңа материалды меңгерту
- Түрі
- Саяхат-сабақ
- Әдістері
- Сұрақ-жауап, түсіндіру, тест
Құрал-жабдық және байланыс
- Көрнекілігі
- Оқулық, глобус, карта, интерактивті тақта, смайликтер, үлестірмелер
- Пәнаралық байланыс
- Ана тілі, бейнелеу өнері, еңбекке баулу
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сыныпты дайындау
- Оқушыларды түгелдеу
- Оқу құралдарын тексеру
- Назарын сабаққа аудару
Психологиялық дайындық
Табиғат! Тіршіліксің тұнып тұрған.
Сен — Күнсің! Көтерілген күліп қырдан.
Сен — Көлсің! Сен — Ормансың! Сен — Бұлақсың!
Адамды сұлулыққа құнықтырған.
Топқа бөлу және ынталандыру
Сынып екі топқа бөлінеді, топ басшысы сайланады. Белсенді жауап берген оқушыларға смайликтер үлестіріледі.
1-топ
Астрологтар
Ұранымыз: «Біз астрологпыз, астрологпыз, аспан әлемін зерттейміз!»
2-топ
Жұлдыздар
Ұранымыз: «Біз жұлдызбыз, жұлдызбыз, жарқыраймыз түнде біз!»
Сабақтың кіріспе ойы
Бүгін сабақта барлығың зерттеуші болып, ғарыш әлеміне және Жер планетасына саяхатқа шығамыз. Ол үшін алдарыңдағы «жолдамаға» аты-жөніңді жаз.
Ғарышкерлер туралы әңгіме
Тақтадағы суретке назар аударайық: суреттегі ғарышкерлер кімдер? Олар туралы не білеміз?
Т. Әубәкіров
1991 жылы 2 қазанда «Союз ТМ-13» кемесімен ғарышқа ұшып, 1991 жылы 10 қазанда Жерге қайтып оралды. Ұшу ұзақтығы: 7 тәулік 22 сағат 12 минут 40 секунд.
Талғат Мұсабаев
1994 жылы 1 шілдеде Байқоңыр ғарыш айлағынан «Союз ТМ-19» кемесімен ұшты. Орбитада 126 тәулік жұмыс істеді. Ашық ғарышта 11 сағат 7 минут болды.
Ю. А. Гагарин
1961 жылы 12 сәуірде тарихта тұңғыш рет «Восток» ғарыш кемесімен Байқоңырдан ғарышқа ұшты. Жерді айналып ұшып, 1 сағат 48 минуттан кейін Жерге қонды.
II. Үй тапсырмасын пысықтау (тест)
Сапарға шықпас бұрын ғарышкерлеріміздің тапсырмаларын орындайық. Ю. Гагариннің тапсырмасы — интерактивті тақтадағы тест. Жауаптар көрсетілгеннен кейін оқушылар өз жұмыстарын тексереді.
-
1) Алғашында адамдар Жерді қандай деп ойлады?
A) тегіс • Ә) қыратты • Б) таулы
-
2) Жер бетінің су басып жатқан аса кеңістігін не дейміз?
A) өзен • Ә) мұхит • Б) көл
-
3) Жер шарында неше мұхит бар?
A) 4 • Ә) 5 • Б) 7
-
4) Жер шарында қанша материк бар?
A) 4 • Ә) 6 • Б) 7
-
5) Қазақстан қай материкте орналасқан?
A) Африка • Ә) Америка • Б) Еуразия
-
6) Жан-жағын төрт бірдей мұхит қоршап жатқан материкті тап.
A) Еуразия • Ә) Антарктида • Б) Аустралия
-
7) Масштаб дегеніміз не?
A) белгілі бір заттың көлемін кішірейтетін сан • Ә) кез келген заттың бейнеленген көрінісі • Б) бір нәрсенің үстінен қарағандағы көрінісі
-
8) Глобус дегеніміз не?
A) шар тәрізді жұлдыз • Ә) Жердің барынша кішірейтіліп жасалған дәл үлгісі • Б) Жер шарының полюстері
-
9) Күннің беткі температурасы қанша градус?
A) 4000°C • Ә) 6000°C • Б) 5000°C
-
10) Жер мен Күннің арақашықтығы неше километр?
A) 150 млн • Ә) 140 млн • Б) 160 млн
III. Білімді жан-жақты тексеру
Т. Әубәкіровтің тапсырмасы — қысқаша сұрақтар:
Сұрақтар
- Жерге ең жақын жұлдыз қандай? (Күн)
- Жерді қоса есептегенде Күнді қанша планета айналып жүреді? (9)
- Планета дегеніміз не? (Өзінен жарық шығармайтын салқын дене)
- Жердің серігі қандай? (Ай)
- Глобус дегеніміз не?
Назар аударатын дағды
Жауап беру барысында анық, қысқа және дәл сөйлеуге үйренеміз: ұғымды атау, белгісін айту, бағытты көрсету.
VI. Жаңа сабақты бекіту
«Кім зерек?» ойыны — сұрақтарға жауап бер.
- 1) Жер шарында неше полюс бар?
- 2) Жер өз білігінен айналғанда полюстер айнала ма?
- 3) Полюстер глобуста немесе жарты шарлар картасында қалай бейнеленеді?
- 4) «Экватор» сөзі қандай мағынаны білдіреді?
- 5) Жерді тең екі жарты шарға бөлетін қандай сызық?
- 6) Жер экваторының ұзындығы қанша километр?
- 7) Экваторға қатарластыра белгілі бір қашықтық сайын жүргізілген сызықтар қалай аталады?
- 8) «Параллель» қандай мағынаны білдіреді?
- 9) Параллель қандай бағытты көрсетеді?
- 10) Оңтүстік және солтүстік полюстердің арасын қосатын сызықтар қалай аталады?
- 11) «Меридиан» қандай мағынаны білдіреді?
- 12) Глобуста меридиан қай бағытты көрсетеді?
- 13) Глобустың градус торы дегеніміз не?
VII–IX. Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы
Қорытынды
- Не үйрендім?
- Не білдім?
- Нені білгім келеді?
Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының дәлдігі және топтық жұмыстағы қатысуы ескеріледі.
Үй тапсырмасы
«Глобустың градус торы» тақырыбын қайталау. Қосымша: глобустың суретін салып келу.