Қазақша рефераттар

Бастауыш мектепте зат есімді оқыту тәжірибесімен танысу

Ақтөбе қаласы, №10 жалпы білім беретін орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі — Нұртаза Назерке Қанатбайқызы.

Мақсаты

Бастауыш мектеп оқушыларына сөз таптары туралы түсінік қалыптастыру.

Міндеттері

  1. Бастауыш мектепте зат есімді оқыту тәжірибесімен танысу.
  2. Тақырыпқа сәйкес әдістемелік және педагогикалық еңбектерге талдау жасау.
  3. Оқушылардың зат есім туралы білімін жетілдіру.

Сөз таптары туралы түсінік

Сөз табы — жалпы лексика-грамматикалық сипаттары мен белгілері ортақ болып келетін сөздер тобы. Сөздер мағынасына қарай бірнеше сөз таптарына бөлінеді.

Сөз таптары

1. Зат есім

2. Сын есім

3. Сан есім

4. Есімдік

5. Етістік

6. Үстеу

7. Шылау

8. Одағай

Зат есімді оқыту жолдары (сыныптар бойынша)

1-сынып

  • Кім?
  • Не?

2-сынып

  • Кімдер? / Нелер?
  • Көптік жалғаулары
  • Жекеше және көпше түрлері
  • Жалпы және жалқы есімдер

3-сынып

  • Тәуелденуі
  • Септелуі
  • Жіктелуі
  • Жіктік жалғаулары

4-сынып

  • Тәуелденуі (тереңдету)
  • Септелуі (тереңдету)
  • Жіктелуі (тереңдету)

Зат есімнің жіктелуі (мысалдар)

Жекеше

I жақ
Мен пионермін.
II жақ
Сен пионерсің. / Сіз пионерсіз.
III жақ
Ол пионер.

Көпше

I жақ
Біз пионерміз.
II жақ
Сендер пионерсіңдер. / Сіздер пионерсіздер.
III жақ
Олар пионер.

Ескерту: Мысал сөйлемдер бастапқы нұсқада берілген қалпында сақталды.

Сын есімді оқыту жолдары

Оқушыларды түрлі заттардың сын-белгілерін ажыратып тануға үйреткеннен кейін, оларды жеке ұғымдарды жинақтап, тұжырым жасауға және сын-белгілерін топтастырып айыруға бағытталған жұмыс жүргізіледі. Бұл кезеңде сын есімнің мағыналық түрлерін нақты мысалдар арқылы меңгерту тиімді.

Заттың түсі

ақ, сары, қызыл, көк, қоңыр, қара және т.б.

Заттың көлемі

үлкен, кішкене, ірі, ұсақ және т.б.

Заттың пішіні

жалпақ, жұмыр, домалақ, сопақ, қырлы және т.б.

Заттың дәмі

тәтті, ащы, қышқыл, кермек және т.б.

Заттың сипаты

жақсы, қатты, жаман, жұмсақ және т.б.