Сабақтың мақсатын түсіндіру, бүгінгі сабақтың ерекшелігін айту
Сабақтың мақсаты
Бұл сабақ М. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесін қорытындылау мен қайталауға арналған. Сабақ барысында оқушылар шығарманың мазмұнын жүйелеп, кейіпкерлер әрекетіне талдау жасап, автор көзқарасын дәлелдеуге үйренеді.
Білімділік
Табиғат пен адам тағдыры қатар суреттелетін шығарма бойынша білімді жинақтау; басты кейіпкерлер іс-әрекетін авторлық ұстаныммен байланыстыру.
Дамытушылық
Пәнге қызығушылықты арттыру; шығармашылық қабілетті дамыту; аң мен адам тартысы арқылы тіршілік үшін күрестің мәнін ашу; пікірін дәлелдеп қорғауға дағдыландыру.
Тәрбиелік
Қоршаған ортаны сүюге баулу; табиғаттағы әр тіршілік иесінің орны ерекше екенін ұғындыру; адамгершілік құндылықтарды нығайту.
Сабақтың сипаты мен ресурстары
Түрі
- Қорытынды-қайталау сабағы
- Талдау және қайталау
Әдіс-тәсілдер
- СТО стратегиялары
- Топтау, зерттеу
- Сұрақ-жауап
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі
Көрнекіліктер
Жазушы портреті, көрме материалдары, фишкалар, лот, үлестірме қағаздар.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушыларды түгендеу, сабаққа назарын аудару. Оқушылар қолындағы қағаз қиындыларын біріктіріп, суретті құрастыру арқылы топқа бөлінеді. Құрастырылатын суреттер: Құрмаш, Көксерек, әжесі, Қасен.
II. Мақсат қою және психологиялық ахуал
Сабақтың мақсаты түсіндіріледі, бүгінгі сабақтың ерекшелігі айтылады. Тақтаға күн реті мен тақырып жазылады.
Психологиялық ахуал
Сендерге тілерім, достарым — жаңа білім мен жақсылық. Жарқын болашақ, көтеріңкі көңіл тілеймін.
III. Үй тапсырмасын тексеру
Оқушыларға алдын ала берілген тапсырмалар:
- Қасқыр туралы мақал-мәтелдер жаттау.
- «Көксерек» фильміндегі актерлер туралы дерек жинау.
Үй тапсырмасын бекіту: семантикалық карта
Оқушылар семантикалық карта толтырады (мысалы: аю, түлкі, қасқыр, барыс; «Қонжық», «Мыршай», «Алан», «Бөлтірік» секілді атаулар; автор, туған жылы, негізгі шығарма, т.б.).
Өткен сабақта М. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесінің мазмұнымен танысып, әр бөлімге тақырыпша қойғанбыз. Бүгінгі сабақта шығарманы қорытындылау үшін түрлі тапсырмалар орындаймыз.
Кубизм әдісі: 6 қырлы тапсырмалар
Кубик топтарға лақтырылады. Қай қыры түссе, сол сұраққа жауап беріледі.
- 1) Суретте. Көксеректің портретін сипаттап жазыңыз (сыртқы келбеті, мінезі, қимылы).
- 2) Салыстыр. Дала қасқыры мен Көксеректі салыстырыңыз.
- 3) Зертте. Қасқыр туралы қандай шығармаларды білесіз?
- 4) Қолдан. Көксерек туралы халық арасында қандай пікір айтылады?
- 5) Дәлелде. Көксеректі жауыздыққа итермелеген, Құрмашқа ауыз салдырған қандай жағдайлар?
- 6) Талда. Көксеректің қатыгездігін қай тұстардан байқадыңыз?
Сергіту сәті: «Кім туралы?»
Құрмаш пен Көксерекке қатысты сөйлемдер оқылады. Оқушылар сөйлем қай кейіпкерге тән екенін қимыл арқылы көрсетеді (қол шапалақтау немесе орнынан тұру).
- Түнде даланы жақсы көреді.
- Сол үшін кәрі әжесінің қойнынан да шығып кететін.
- Ұры: «Асырасаң да мал болмайды».
- Қойшы ауырып қалып, әкесі оны бір күнге қойға жіберген еді.
- Бірде-бір ит мұны дос көрмейді, маңына жолатпайды.
- Астына мінгені — өзінің жүйрік боз дөнені.
СТО: «5 жолды өлең» стратегиясы
Оқушылар «Көксерек» сөзіне 5 жолды өлең құрастырады.
Құрылымы
- 1-жол: Зат есім (Көксерек — не?)
- 2-жол: Екі сын есім (Қандай?)
- 3-жол: Үш етістік (Не істейді?)
- 4-жол: Сөйлем (ой түйіні)
- 5-жол: Мәндес сөз (синоним)
Нәтиже
Бұл тапсырма кейіпкердің табиғатын қысқа формада дәл бейнелеуге, сөздік қорды және ойды жинақтап жеткізу дағдысын дамытуға бағытталған.
Қорытындылау: әсер мен ой түю
Сабақ соңында оқушылар жазушымен және шығармамен жұмыс нәтижесін бағамдайды: танысты, талдады, пікір білдірді. Енді алған әсері мен түйген ойын стикерге қысқаша жазады.
Ой қозғау
Тіршілік иесіміз бәріміз де,
Сүруге өмірге құқылымыз — біз де.
Сақтайықшы табиғат заңдылығын,
Сабақ болсын «Көксерек» тағы бізге!
Шаттыққа шырқалса екен әніміз де!
Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Топтық және жеке жауаптарға, дәлел мен талдаудың сапасына қарай бағаланады.
Үйге тапсырма
«Көксерек — табиғаттың тағы перзенті» тақырыбында шығарма жазу.