Электр тогының жұмысы

Семей қаласы, «№3 нашар көретін балаларға арналған мектеп-интернат» КММ

Физика пәні мұғалімі: Кулова Сандуғаш Дүйсеновна • 9-сынып

Сабақ тақырыбы

Тұрақты токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль–Ленц заңы.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Оқушыларға тұрақты токтың жұмысы мен қуаты туралы түсінік беру.
  • Джоуль–Ленц заңымен таныстыру.

Дамытушылық

  • Ток жұмысы мен қуатының физикалық мағынасын түсіндіру.
  • Математикалық өрнектерін және өлшем бірліктерін меңгерту.
  • Электр тогының жұмысы мен Джоуль–Ленц заңының энергетикалық байланысын теориялық тұрғыда ұғындыру.
  • Теориялық білімді практикамен байланыстыру дағдысын қалыптастыру.
  • Формулаларды бекіту үшін жаттығулар орындату.

Тәрбиелік және түзетушілік

  • Өмірмен байланыстыра отырып физикалық көзқарас қалыптастыру.
  • Нақтылыққа, жүйелілікке, реттілікке, ұжыммен жұмысқа және еңбекке тәрбиелеу.
  • Көз жанарын сақтау үшін әртүрлі жаттығулар арқылы түзету-дамыту жұмысын жүргізу.

Сабақтың сипаттамасы

Сабақ типі

Жаңа білімді қалыптастыру.

Әдісі

Түсіндірмелі-иллюстративті, мысалды; теориялық-практикалық.

Қажетті құрал-жабдықтар

  • 8-сынып физика оқулығы
  • Физика есептерінің жинағы
  • Электр приборлары
  • Топтамалар (үлестірмелер)

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу
  • Түгендеу
  • Үй тапсырмасын сұрау

Жедел сұрақтар

  1. Электр тогы дегеніміз не?
  2. Электр тогы болуы үшін қандай шарттар орындалуы керек?

II. Жаңа сабаққа мақсат қою

Бұған дейінгі сабақтарда электр тогын сипаттайтын бірнеше физикалық параметрлермен таныстық. Бүгінгі сабақта электр тогын сипаттайтын маңызды шамалардың екеуін — жұмыс пен қуатты — қарастырамыз және Джоуль–Ленц заңымен танысамыз.

Материал слайдтар арқылы көрнекілендіріліп, теория есептермен және практикалық тапсырмалармен бекітіледі.

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Теориялық бөлім

  • Токтың жұмысы мен қуаты ұғымдары.
  • Джоуль–Ленц заңына теориялық түсінік.

Практикалық бөлім

  • Теориялық есептер: 21-жаттығу, №1166, №1168.
  • Практикалық есептер: электр приборларын пайдалану.
  • Топтамамен (үлестірмемен) жұмыс.

IV. Жаңа сабақты бекіту

Негізгі ұғымдар мен формулалар слайдтар арқылы қайталанып, қысқа тапсырмалармен бекітіледі.

V. Білімдерін тексеру

Физикалық диктант арқылы анықтамалар, өлшем бірліктері және формулаларды қолдану дағдылары тексеріледі.

VI. Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы

  • Сабақ мазмұнын қорытындылау (слайд бойынша).
  • Оқушылардың жұмысын бағалау.
  • Үй тапсырмасын беру.

I. Электр тогының жұмысы

Электр тогының бар екенін оның жылулық, химиялық, магниттік және биологиялық әсерлері арқылы байқаймыз. Осы әсерлердің пайда болуы — ток көзі мен электр өрісінің жұмыс атқаратынын көрсетеді.

Мысалы, ток өткізгіштен өткенде өткізгіш қызады, яғни оның ішкі энергиясы артады. Бұл энергияның артуы электр өрісінің атқарған жұмысы есебінен жүзеге асады.

Негізгі формулалар

Электр өрісінің жұмысы

A = q·U

Мұндағы q — заряд, U — кернеу.

Ток күші

I = q / t

Осыдан q = I·t.

Ток жұмысы

A = I·U·t

Тізбек бөлігі үшін: A = I²·R·t.

Өлшем бірлігі: ток жұмысы джоульмен өлшенеді: 1 Дж = 1 А · 1 В · 1 с.

II. Токтың қуаты

Кез келген электр приборы (электр шамы, электр қозғалтқышы және т.б.) белгілі бір уақыт ішінде белгілі мөлшерде энергия тұтынуға есептелген. Сондықтан қуат ұғымы токтың жұмысы ұғымымен тығыз байланысты және оны толықтырады.

Анықтама

Токтың қуаты — t уақыт ішінде атқарылған жұмыстың сол уақытқа қатынасы:

P = A / t

Ескерту: Берілген мәтін осы жерде аяқталады. Қаласаңыз, қуаттың туынды формулаларын (P = I·U, P = I²·R, P = U² / R) және Джоуль–Ленц заңын толық әрі бірізді түрде қосып, бөлімді аяқтап беремін.