Үшінші топтың тапсырмасы
«Көкпар» форматындағы білім сайысы
Бұл ашық сабақ «Көкпар — білім сайысы» тақырыбында өткізіледі. Негізгі бағыт — химия сабағын этнопедагогика элементтерімен байланыстырып, өткен материалды қайталау және қорытындылау. Сабақ барысында әдет-ғұрып, салт-дәстүр мазмұны химия ұғымдарымен ұштастырылады, ал ұлттық ойындар арқылы оқушылардың білім сапасы, ой-өрісі және топпен жұмыс дағдысы дамытылады.
Мақсаты
- Химияны этнопедагогикамен байланыстыру.
- Өткен тақырыптарды пысықтау және қорытындылау.
- Ұлттық ойындарды насихаттау, білім сапасын арттыру.
- Ой-өрісті дамыту және командалық рухты күшейту.
Сабақ түрі
Қайталау сабағы, қорытындылау.
Әдіс-тәсіл
Ойын түрінде, топпен жұмыс.
Көрнекілік
- Ұлттық ойындар бейнеленген суреттер.
- Мультимедиялық материалдар.
Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім сөзі: «Оқушылар, бүгін бізде ашық сабақ өтеді. Жарысқа үш топ қатысады, әр топта төрт оқушыдан. Жарыс сегіз бөлімнен тұрады және “Көкпар” бағыты бойынша өтеді».
Көкпар — қазақ халқының ұлттық ойыны. Әдетте ат үстінде ойналып, күш-қайратты, ептілікті, батылдықты талап етеді. Бұл сабақтағы көкпардың мәні — білім сайысы: кім көбірек біледі, кім жылдам ойлайды, сол алға шығады.
Мақсат — татулықты, бірлікті және білімділікті көрсету. Іске сәт!
Сайыс бөлімдері (8 кезең)
1-бөлім. «Жарнама»
Топтық таныстырылым
Әр топ химия пәнін қазақ халқының тағамдарымен байланыстыра отырып, өз тобының қысқа жарнамасын дайындайды.
2-бөлім. «Егер..., онда...» ойыны
Сапалық реакциялар
Ойын бастаушы сөйлемді «Егер...» деп бастап береді, ойыншы «Онда...» деп жалғастырып аяқтайды. Әр топтан бір оқушы шығады.
1-топ тапсырмасы
Егер метанальға күміс оксидін қоссам, онда сынауық қабырғасында жылтыр «күміс айна» пайда болады.
2-топ тапсырмасы
Егер глюкозаны ашытсам, онда этил спирті түзіледі.
3-топ тапсырмасы
Егер этиленге марганцовка қоссам, онда ерітіндінің түсі өзгереді.
3-бөлім. «Сырыққа шығу»
Реакция теңдеулерін аяқтау
1-топ
- CH4 + Cl2 =
- CH4 + HNO3 =
- CH4 + O2 =
2-топ
- C2H4 + Cl2 =
- C2H4 + H2 =
- C2H4 + H2O =
3-топ
- C2H2 + H2 =
- C2H2 + HCl =
- C2H2 + H2O =
4-бөлім. «Теңге ату»
Өзара тест алмасу
Әр топ алдын ала дайындап әкелген тест тапсырмаларымен алмасады. Әр жинақта 5 сұрақ болуы тиіс.
5-бөлім. «Санамақ»
Жылдам атау
Ойын шарты: бір қатысушы ортаға шығып, біртектес атауларды жаңылмай, кідірмей айтып шығуы керек.
1-топ
10 органикалық заттар тобын атау.
2-топ
10 химиялық реакция түрін айту.
3-топ
10 химик-ғалымды атау.
6-бөлім. «Сымсыз телефон»
Терминді дәл жеткізу
Мұғалім бір оқушының құлағына химияға қатысты терминді сыбырлап айтады. Оқушылар бір-біріне сыбырлап жеткізеді. Соңғы ойыншы терминді дауыстап айтып, дұрыстығы тексеріледі.
Терминдер
изомер, гомологтар, гибридтену
7-бөлім. «Орамал тастау»
Қысқа, тез жауап
Топтарға қысқа сұрақтар қойылады. Сұрақ қойылатын оқушыға орамал тасталады. Әр топтан 3 сұрақ беріледі.
8-бөлім. «Екі жеп, биге шықтым»
Есептер шығару
1) 200 г глюкоза қанша зат мөлшерін құрайды?
2) 100 г фруктозада (қ.ж.) қандай көлемге сәйкес келеді?
3) 50 г сахарозада қанша зат мөлшері бар?
Топтардың «жарнама» мәтіндері
«Глюкоза» тобы
Әр нәрсеге тәттілік сыйлаған, моносахаридтің бір өкілі — глюкоза. Біздің топ осы атауды таңдап, тәтті жемістей түрленіп тұр. Химиядан озық болуға әр оқушы талпынады, ізденеді. Осы пәнге қызығып, біліммен алға басайық.
«Белоктар» тобы
Ата-бабамыз ет пен сүтті тіршілік көзі еткен, сол сүттің белогымен нәрленген. Ағзаға пайдасы мол белок — өмірдің өзегі. Ендеше, адамзат, белоктан қашпағын.
«Ас тұзы» тобы
— Қыздар, қазақтың қай тағамында тұз көп болады?
— Құртта!
— Дұрыс. Ал оны қалай әзірлейтінімізді білесіңдер ме?
- Алдымен сүтті ұйытамыз.
- Дорбаға құйып, сарысуын сорғызамыз.
- Ыдысқа салып, үстіне тұз қосып араластырамыз.
- Қолмен түрлі пішін беріп, кептіреміз.
Тұз — тағамның дәмін келтіретін негізгі құрам. Қазақта: «Қыз ауыр ма, тұз ауыр ма?» деген сөз бар.
Тест сұрақтары (әр топқа 5 сұрақ)
«Глюкоза» тобы
-
Қазақстанның ең ірі көмір базасы:
а) Екібастұз б) Қарағанды в) Абай
-
Құрамында екі қос байланысы бар қанықпаған көмірсутек:
а) алкан б) алкен в) алкадиен
-
Циклоалкандардың жалпы формуласы:
а) CnH2n б) CnH2n+2 в) CnH2n−2
-
Елімізде химия өнеркәсібі қай жылдары дами бастады?
а) 1932 жыл б) 1940 жыл в) 1945 жыл
-
Мұнайды айдауға арналған қондырғы неше бөліктен тұрады?
а) екі б) төрт в) бес
«Белоктар» тобы
-
Табиғи газдың метан үлесі:
а) 96% б) 90% в) 70%
-
Органикалық заттар қай ғасырдан бастап зерттеле бастады?
а) XIX б) XX в) XVIII
-
Жүйелеу номенклатурасы бойынша алкендерге жалғанатын жұрнақ:
а) -ен б) -ан в) -ин
-
Мочевинаны алғаш синтездеп алған ғалым:
а) Вёлер б) Берцелиус в) Кучеров
-
Алкандардың гомологтық қатары қай көмірсутектен басталады?
а) этан б) метан в) пентан
«Ас тұзы» тобы
-
Майды синтездеп алған ғалым:
а) Марковников б) Лебедев в) Бертло
-
Алкиндердің гомологтық қатары қай көмірсутектен басталады?
а) метан б) этин в) пропин
-
Бензолдың құрылымдық формуласын ұсынған ғалым:
а) Кекуле б) Фарадей в) Кучеров
-
Қай көмірсутек «балшық газы» деп аталады?
а) пропан б) бутан в) метан
-
Глюкозаға тән реакция:
а) ашуы б) нитрлену в) галогендену
Қорытынды
Осымен білім сайысымыз аяқталды. Енді қай топтың алға озып шыққанын анықтаймыз. Сабаққа белсенді қатысқандарыңыз үшін көп рақмет. Қош сау болыңыздар!