Адамның бақыты балада
Ана — отбасының ұйытқысы
Бұл тренингтің негізгі мақсаты — ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынастың ерекшеліктерін психологиялық жаттығулар арқылы ашып көрсету, өзара түсіністік пен жақындықты күшейту.
Мақсаты
Ата-ана мен баланың арасындағы қарым-қатынасты жақсарту, бір-бірін тыңдау, қолдау, сезім мен ойды ашық жеткізу дағдыларын дамыту.
Көрнекіліктер
- Тақырып жазуы, қағаздар
- Шам, теледидар
- Сиқырлы таяқша
- Альбом, газет, шар
Тренинг бағдарламасы
- 1 Баяндама: «Ата-ана махаббаты»
- 2 «Біз біргеміз!» жаттығулары
- 3 «Өтінемін!» ойыны
- 4 «Сиқырлы таяқша» жаттығуы
- 5 «Тілек шамы»
Баяндама: Ата-ана махаббаты
Адамдар арасындағы қарым-қатынаста адамгершілік пен әдеп-инабаттың кең жайылып, терең тамырлануы ең алдымен отбасыдан басталады. Бала ата-анасын жан жүрегімен ардақтап, саналы түрде құрметтегенде, үлкендерден көрген өнегені өз мінез-құлқында күнделікті жүзеге асырғанда ғана ізгілік қағидалары берік орнығады.
Адам өмірінің мәні мен сұлулығы, келешекке деген сенім — баланың ата-анасын қадір тұтып, перзенттік парызын бір сәт те ұмытпауында. Бұл — жас ұрпақтың мәдениеті мен әдептілігінің ғана емес, ең алдымен адамшылығының айғағы.
Негізгі ой
Бала — ата-ана өмірінің жалғасы. Тәрбие — қызығы мен қиындығы қатар жүретін күрделі үдеріс.
Халқымыз «Баламның табанына кірген шөңге, менің маңдайыма кірсін» деп баласын әлпештеп өсірген. Перзенті ауырса немесе қатер төнсе, «Өзімді алып, баламды аман қалдыр» деп Жаратқаннан тілеген.
Бала тәрбиесінде қателік көбіне ата-ананың жастығынан, тәжірибенің аздығынан, тәрбие жұмысында тек өз пайымына ғана сүйенуден немесе педагогикалық білімнің жеткіліксіздігінен туындайды. Сондықтан мектеп өмірінде ата-ананың педагогикалық мәдениетін көтеру, білімін толықтыру және бала тәрбиесіне белсенді араластыру мақсатында өткізілетін семинар-тренингтердің маңызы зор.
Халық даналығы мен қатысушылардың тілегі
«Адамның бақыты — балада». Біреу бақытты байлықтан, біреу даңқ пен атақтан, мансап пен қызметтен іздейді. Ал нағыз бақыт — тәрбиелі ұрпақ. «Адам ұрпағымен мың жасайды».
Ата-ананың жүрегі бала деп соғады. Баласы жақсы адамның басына бақыт қонады.
Ата-ана, ұстаз, қоғам — үшеуі тәрбиенің басты өлшемі. Күш біріктірілсе, тәрбиенің іргесі бекиді.
Аналарды құрметтейік, бізді өмірге әкелген асыл жандарды қадірлейік. Әр қадамымызды оймен бастайық.
Ата-анам — таянышым, тірегім. Біз жақсы болсын деп әрдайым қамқор жүрек соғады.
Алдымен ата-анаңды сүйіп, ардақта. Бар жақсылық балаға ананың мейірімінен жасалады.
Хордың ортақ ойы
Адамды дүниеге әкеліп, өмір сыйлайтын — құдіретті ана. Сол құдірет иесінің алдында бәріміз де бас июге тиіспіз.
Жаттығулар мен ойындар
1) Есімдер аллитерациясы
Мақсаты — ата-аналардың бір-бірімен жақынырақ танысуы. Әр қатысушы өз есіміне сәйкес жағымды қасиетті атап өтеді.
Ереже
Есім + қасиет: мысалы, «Айгүл — ақкөңіл», «Марат — мейірімді».
2) «Қолынан танып біл!»
Көздері байланған әкелер балаларын қолынан ұстап, танып табуы керек.
Талдау сұрақтары
- Балаңызды табуға не көмектесті?
- Балаңыздың қолынан ұстағанда не сезіндіңіз?
3) «Біз бақытты жанұямыз!»
Алдын ала салынған суреттердің ішінен әр ата-ана өз баласы салған отбасылық суретті тауып алады.
Талдау сұрақтары
- Өз отбасыңыздың суретін қалай таптыңыз?
- Табу қиын болды ма?
- Суретті тапқаннан кейін қандай сезімде болдыңыз?
4) «Екеуміздің суретіміз!»
Ана мен бала бір-бірімен ақылдаспай сурет салады: алдымен бала бастайды, анасы жалғастырып, жұмысты бірге аяқтайды. Әр отбасының суретін талқылауға уақыт беріледі.
Талдау сұрақтары
- Бастаған суретіңіз ойыңыздан шықты ма?
- Мақсатқа жетуге кедергі болды ма?
- Бір-біріңізді қалай түсіндіңіз?
- Нәтижеге қанағаттанасыз ба? Неге?
5) «Өтінемін!» ойыны
Мақсаты — ата-ана мен балалар арасындағы қарым-қатынасты жақсарту, бір-біріне көңіл бөлу, тыңдай білуді дамыту. Қатысушылар жартылай шеңберге тұрады.
Түсіндіру
Жүргізуші әртүрлі өтініш айтады. Егер өтініштің алдында «өтінемін» сөзі айтылса — орындау керек. Егер айтылмаса — орындамау қажет.
Үлгі тапсырмалар
- Секіріңдер
- Оң аяқтарыңды көтеріңдер
- Өтінемін, алақандарыңмен қол шапалақтаңдар
- Өтінемін, бір-біріңді құшақтаңдар
6) «Сиқырлы таяқша» жаттығуы
Сиқырлы таяқшаны бір-біріне ұсына отырып, адам бойындағы жағымды және жағымсыз қасиеттерді атап шығамыз. Кейін жағымсыз қасиеттердің де белгілі бір жағдайда «пайдалы қыры» болатынын талқылаймыз.
Жағымды қасиеттер
- Мейірімділік
- Жанашырлық
- Сыпайылық
- Даналық
Жағымсыз қасиеттер
- Өтірік айту
- Өшпенділік
- Кек сақтау
- Тіл алмау
Талқылау идеясы
Әр мінездің екінші қыры бар: мысалы, сараңдық кейде үнемшілдікке ұқсайды; турашылдық кей жағдайда қиындық тудыруы мүмкін. Қатысушылар жағымсыз қасиеттердің «қолданбалы» жағынан қандай сабақ алуға болатынын мысалмен айтады.
7) «Тілек шамы»
Мақсаты — тренинг туралы пікірлерді ортаға салу, әсермен бөлісу, айтылмай қалған ойларды жеткізу. Отбасы — ұшқан ұя, жылылықтың мекені. «Отбасы» ұғымында «от» мәні де бар: ошағымыздың түтіні түзу болуы — бірлік пен мейірімге байланысты.
Өткізу тәртібі
Шам бір-бірімізге беріледі. Әр адам бүгінгі кездесуден алған әсерін, тілегін айтады және тренинг барысында жеткізе алмаған ойын осы сәтте бөліседі.
Қорытынды бөлім
Қосымша
Оқушылардың орындауында би: «Маленькая страна».
Қысқаша түйін
Бұл бағдарлама ата-ана махаббаты тақырыбын тереңдетіп, «Біз біргеміз!» жаттығулары арқылы жақындықты арттырып, «Өтінемін!» ойынымен тыңдай білуді күшейтіп, «Сиқырлы таяқша» арқылы мінезді талдауға мүмкіндік беріп, «Тілек шамы» арқылы ортақ ой мен жылы лебізге жол ашады.