Қазақша рефераттар

Тұрақты электр тогы

Физика Жаңа сабақ

Тұрақты электр тогы және оның пайда болу шарттары

Бұл сабақта тұрақты электр тогының мәні, электр тізбегінің құрылысы және токтың пайда болуы үшін қажетті негізгі шарттар жүйелі түрде қарастырылады. Сонымен бірге ток күші, кернеу, кедергі, ток тығыздығы және ток көзінің электр қозғаушы күші (ЭҚК) ұғымдары бекітіледі.

Білімділік мақсаты

Электр тогы, электр тізбегі және тізбекте токтың болуының шарттары туралы ұғым қалыптастыру.

Дамытушылық мақсаты

Тұрақты токтың өткізгіштен өту заңдылықтарын меңгерту, шамаларды байланыстыра есеп шығарта білу.

Тәрбиелік мақсаты

Электр қауіпсіздігі ережелерін орындауды тұрақты дағдыға айналдыру.

Құрал-жабдықтар мен көрнекіліктер

  • Электрондық оқулық, слайдтар
  • Амперметр, вольтметр
  • Жалғағыш сымдар
  • Ток көзі, кілттер

Сабақтың әдіс-тәсілдері

Баяндау Сұрақ-жауап Есептер шығару

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тарау бойынша білім-білік дағдыларының қалыптасуын тексеру (қосымша тапсырмалар, тест жұмысы).

Қайталау сұрақтары

  1. Электростатика дегеніміз не?
  2. Кулон заңы дегеніміз не?

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Электр тогы: бағыты және әсерлері

  • Электр тогы және оның бағыты.
  • Токтың негізгі әсерлері (жылулық, магниттік, химиялық және т.б.).

Ток көздері және тарихи тәжірибелер

  • Ток көздері туралы түсінік.
  • Гальвани тәжірибесі.
  • Вольта бағанасы.

Негізгі шамалар: ток күші, кернеу, кедергі

  • Ток күші, кернеу, кедергі және олардың өлшем бірліктері.
  • Электр тізбегінің шартты белгілері.

Ток тығыздығы және ЭҚК

  • Ток тығыздығы ұғымы.
  • Электр энергиясы көзінің электр қозғаушы күші (ЭҚК).
  • Бөгде күштер туралы түсінік.

4) Бекіту: «Ой қозғау»

Тақырыпты өмірмен байланыстырып, қысқа талқылау жүргізіледі.

  • 1) Инкубатордағы жұмыртқалар

    Жылулық әсер және тұрақты токтың тұрмыстық қолданылуы.

  • 2) Жәндіктер

    Токтың биологиядағы және техникадағы көріністеріне мысалдар.

5) Қорытындылау

Негізгі ұғымдар

  • Электр тогы
  • Ток күші
  • Кернеу
  • Кедергі
  • Ток көзінің ЭҚК

Келесі қадам

  • Бағалау: сабақтағы белсенділік пен тапсырмаларды орындауына қарай.
  • Үй тапсырмасы: мұғалім ұсынған параграфтарды оқу және есептерді аяқтау.

Сабақты бекіту: сұрақ-жауап

Төмендегі сұрақтар негізгі анықтамаларды дәл айтуға, өлшем бірліктерін шатастырмауға және құралдарды дұрыс қосуды түсіндіруге бағытталған.

Негізгі анықтамалар

  1. Электр тогы деп нені айтады?
  2. Электр тогы пайда болуы үшін қандай шарттар орындалуы қажет?
  3. Электр тізбегі деп нені атайды? Оның құрамдас бөліктері қандай?
  4. Электр тогының әсерлері қандай?
  5. Ток күші деп қандай физикалық шаманы айтады? Ол нені сипаттайды?
  6. Ток тығыздығы деп қандай физикалық шаманы айтады?
  7. Қандай күштер бөгде күштер деп аталады?
  8. Ток көзі деп нені айтады? Қандай ток көздерін білесіңдер?
  9. «Электр тогы» түсінігін енгізген ғалым кім?
  10. Электр қозғаушы күш (ЭҚК) деп нені айтады?

Өлшеу, құралдар және тізбек

  1. Ток күшінің өлшем бірлігі қандай?
  2. Ток күшін өлшейтін құрал қалай аталады?
  3. Амперметрді тізбекке қалай қосады?
  4. Амперметрдің шартты белгісі қандай?
  5. Электр кернеуі деп нені айтады?
  6. Кернеу қандай бірлікпен өлшенеді?
  7. Кернеуді өлшейтін құрал қалай аталады?
  8. Вольтметрді тізбекке қалай қосады?
  9. Вольтметрдің шартты белгісі қандай?
  10. Кедергі деп нені айтады? Оның өлшем бірлігі қандай?
  11. ЭҚК-тің өлшем бірлігі қандай?
  12. Электр тізбегі неше бөліктен тұрады?
  13. Ішкі тізбекке не жатады, сыртқы тізбекке не жатады?

Жедел есеп

Қыздыру шамы арқылы 0,4 А ток өтеді. Бір секундта шамның көлденең қимасы арқылы еркін зарядтардың қандай мөлшері өтеді?

Тағы бір сұрақ

Өткізгіштің көлденең қимасынан 1 минутта 30 мКл электр мөлшері өтетін болса, ондағы ток күші қандай?

«Жәндіктер» ойыны: есептер шығару

Есептер ток күші, заряд, уақыт, кернеу және жұмыс арасындағы байланыстарды бекітуге арналған.

Есептер (1–5)

  1. Өткізгіштегі ток күші 3 А. 4 с ішінде өткізгіштің көлденең қимасы арқылы қанша заряд өтеді?
  2. Көлденең қимасының ауданы 20 × 10−2 м² өткізгіштен 10 с ішінде 20 Кл заряд өтсе, ток күші қандай?
  3. Кедергісі 1 Ом өткізгіштен 15 с ішінде 45 Кл заряд өтеді. Өткізгіш ұштарындағы кернеу түсуі неге тең?
  4. Көлденең қимасының ауданы 8 × 10−2 м² өткізгіштен 16 с ішінде 24 Кл заряд өтеді. Ток күші неге тең?
  5. Электр шамының қыл сымы арқылы әр 5 минутта 540 Кл заряд өтеді. Шамдағы ток күші қандай?

Есептер (6–10)

  1. Электр дәнекерлегішіндегі ток күші 500 мА. Осы дәнекерлегіш арқылы 2 минутта қанша заряд ағып өтеді?
  2. Тізбек бөлігінен 50 Кл заряд өткенде 800 Дж жұмыс жасалса, тізбек бөлігіндегі кернеу неге тең?
  3. 50 Кл заряд өткізгіштен өткенде жасалатын жұмысты есептеңдер, егер өткізгіш ұштарындағы кернеу 120 В болса.
  4. Прожектор шамындағы ток күші 2 А. Егер ол 1 минутта 45,6 Дж энергия жұмсаса, прожекторға түскен кернеу неге тең?
  5. Өткізгіш ұштарындағы кернеу 5 В. Осы өткізгіш 40 с ішінде 500 Дж жұмыс жасаса, ток күші неге тең?