Тірек сөздер қанша
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырып
Сандар және цифрлар. Заттарды санау.
Мектеп
Жамбыл ЖОББМ-Б.
Мұғалім
Касимов Казбек.
Сынып
1-сынып.
Сабақтың мақсаты
Әр оқушының санау кезінде еркін қолданатын сан шекарасын анықтау және 10 көлеміндегі заттарды санау дағдыларын жетілдіру.
Оқу мақсаттары
- Натурал сандар және нөл санының құрылу жолын түсінеді.
- 10 көлемінде тура және кері санайды.
- Натурал сандар қатарындағы орнын анықтайды.
- Цифр мен санды бір-бірінен ажыратады.
- Біртаңбалы сандарды сандық сәуледе әртүрлі тәсілдермен (нүктелер жиынтығы, таяқшалар және т.б.) көрнекі түрде көрсетеді.
Тірек сөздер
Ресурстар
- 10 көлеміндегі сандарды санауға арналған санау материалдары
- Заттардың суреттері бар парақшалар (1-ден 10-ға дейінгі заттар бейнеленген 10 парақша)
- Интерактивті тақта
Әдістемелік өзек: санау ұғымын қалай енгіземіз?
Бұл сабақ заттарды санау бойынша тәжірибелік дағдыны дамытуға бағытталған. Санау — белгілі бір жиындағы нысандардың санын анықтауға арналған іс-әрекет.
Санау барысында есептік сан есімдер қолданылады. Есептік сан есімдер — “Қанша?” және “Неше?” сұрақтарына жауап беретін сөздер.
Негізгі қағида
Заттарды санау әрқашан 1 санынан басталады және сандарды ретімен, қалдырмай айту қажет.
Сыныппен әңгіме: санауға жетелейтін сұрақтар
Оқушылардың бір-бірімен және мектеппен алғашқы таныстығына сүйене отырып, санауды табиғи ортада бастау тиімді. Төмендегі сұрақтар арқылы әр оқушының санау дағдысын байқап, 10-ға дейін санауды бекітуге болады:
Орынға байланысты
- Терезенің жанында қанша бала отыр?
- Сенің алдыңда қанша бала отыр?
- Сенің артыңда қанша бала отыр?
Сынып құрамы
- Сыныпта сенімен бірге қанша оқушы бар?
- Ал мұғаліммен бірге ше?
Диагностикалық байқау
Оқушылардың бір бөлігі “көп” деп жауап беруі мүмкін. Осы арқылы 10-нан артық санай алатын оқушыларды анықтауға болады.
Тәжірибелік бөлім: сыныптағы заттарды санау
Оқушыларға заттардың санын анықтау үшін міндетті түрде санау керектігін түсіндіріңіз. Назарды санау кезінде айтылатын сандарға аударыңыз:
бір, екі, үш, төрт, бес, алты, жеті, сегіз, тоғыз, он
Ұйымдастыру идеясы
Қыздарды бір қатарға тұрғызып, ұлдардан қыздарды санауды сұраңыз. Содан кейін ұлдарды қыздарға қарама-қарсы бір қатарға тұрғызып, қыздардан ұлдарды санауды ұсыныңыз. Бұл тәсіл жұпқа бөлуді де жеңілдетеді.
Талқылау сұрақтары
- Сыныпта ұлдар көп пе, әлде қыздар ма? Неге олай деп ойлайсыңдар?
- Бүгін мектепке барлығы қанша оқушы келді? Айта аласыңдар ма?
Заттар арқылы санау
- Сыныпта қанша қызыл түсті (немесе басқа түсті) мектеп сөмкесі бар?
- Ақ түсті гүл саны қанша?
- Сыныпта қанша парта бар?
- Сынып бөлмесінде қанша орындық бар?
Мысалы, бір түстегі сөмкесі бар оқушылар сөмкелерін қатарға қояды, қалғандары хормен санайды.
Қозғалыс арқылы бекіту: “тыңда — қайтала — сана” ойыны
Қысқа сергіту ойыны санау дағдысын жылдам бекітеді. Мұғалім әрекет жасайды немесе тапсырма береді, оқушылар сәйкес санды табады не орындайды.
Мұғалім көрсетеді
- Мен неше рет шапалақ ұрдым? (мысалы, 6 рет)
- Оқушылар дәл сонша рет шапалақтайды.
Нақты тапсырмалар
- Алақандарыңды 4 рет соғыңдар.
- Аяқтарыңды 3 рет топырлатыңдар.
- “Алақай!” деп 5 рет айтыңдар.
Жаттығулар топтамасы
1) “Суретке қара, сана”
Тапсырманы бүкіл сыныппен орындаңыз: әр топтағы заттардың санын санау.
Жауаптар
- Екі ит
- Төрт мысық
- Жеті гүл
- Тоғыз шар
2) “Шығарып көр” (жұптық жұмыс)
Оқушыларға оқу құралдарын санауды ұсыныңыз. Олар бір-біріне кезекпен сұрақ қойып, суреттегі заттарды санайды және жауапты жұпта талқылайды.
Жауаптар
- Дәптер — 3 дана
- Альбом — 1 дана
- Кітап — 5 дана
- Түрлі түсті қарындаш — 10 дана
3) “Біздің сыныбымызда” (топтық жұмыс)
Оқушыларды 4 адамнан топқа бөліңіз: әр топ өз сұрағын ойлап тауып, топ ішінде бір-біріне қояды (мысалы, сыныптағы заттарды немесе оқушылар санын санау).
4) “Орындап көр” (жұптық жұмыс)
Оқушылар өзіндегі түрлі түсті қарындаштардың санын анықтау үшін санайды. Егер қарындаш саны 10-нан артық болса және оқушы 10 көлемінде ғана санай алса, онда жұбынан көмек сұрайды немесе “10-нан артық” деп айтады.
Тілдік құзыреттілікті қалыптастыру
“Қанша?” ойыны
Тірек сөздердің дұрыс айтылуын пысықтау үшін ойын ұйымдастырыңыз: бір оқушы заттың суретін көрсетіп, “Қанша?” деп сұрайды. Бірінші болып дұрыс жауап берген оқушы келесі жүргізуші болады. Ойын барлық оқушы тірек сөздерді қолданып болғанша жалғасады.
Нақты дағдылар
- “Қанша/Неше?” сұрақтарын дұрыс қолдану
- Санды толық әрі ретімен айту
- Тыңдау және бірлесіп жауап табу
Қосымша тапсырмалар
Суреттер мен парақшаларды сызықпен қос
Нүктелер саны заттар санына сәйкес келетін парақшаны тап та, оларды сызықпен қос. Оқушылар заттар тобын сәйкес нүктелер санымен байланыстырады.
Ойыншық санына сай дөңгелектерді боя
Суретте қанша ойыншық болса, сонша дөңгелекті боя. Бұл тапсырма “сан — сәйкестік” байланысын бекітеді.
“Өнім” тапсырмасы
Иллюстрацияны мұқият қарап, себеттегі көкөністердің санын анықта. Нәтижені парақшадағы тиісті санмен сызық арқылы қос.
Жауаптар
- 5 дана — қияр
- 9 дана — қызанақ
- 10 дана — шалқан
- 4 дана — қызылша
- 7 дана — пияз
- 4 дана — сәбіз
- 1 дана — кәді
Бағалау және қорытынды
Сабақ соңында оқушылар меңгереді
- 10 көлемінде санауды;
- заттардың саны мен сандар арасындағы сәйкестікті табуды.
Тексеру сұрақтары
- Санауды қай саннан бастаймыз? (1 санынан бастаймыз.)
- Суреттегі заттарды санаңдар: қанша ...? (10 көлеміндегі суреттер бойынша.)
- Санағанда сандарды қалдырып кетуге болмайды. Неліктен деп ойлайсың?
Өзін-өзі бағалау
Жұмыс дәптеріндегі “Жетістік баспалдағы” арқылы өзін-өзі бағалау жұмысын ұйымдастырыңыз.