Зақымданған адамды электр тогының әсерінен электр тогын өткізбейтін қол астындағы материалдарды пайдаланып босату
Кіріспе: техника қауіпсіздігі және жұмыс орнын ұйымдастыру
Бұл сабақта компьютерлік сыныптағы қауіпсіздік ережелерінің маңызы түсіндіріледі және оларды қатаң сақтау талап етіледі. Жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру — денсаулықты сақтау мен оқу үдерісінің тиімділігін арттырудың негізгі шарты.
Сабақтың мақсаты
Техника қауіпсіздігі ережелерінің маңызын жеткізу және олардың қатаң орындалуын талап ету.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ.
Оқыту әдістері
- Сөздік
- Көрнекі
- Практикалық
Оқыту формалары
- Жеке
- Топтық
- Ұжымдық
Құрал-жабдықтар
Компьютерлер, SIN.kz бағдарламасы, тест сұрақтары және қосымша оқу материалдары.
Сабақ міндеттері
- Білімділік
- Тақырыпты меңгерту арқылы оқушылардың білімін кеңейту.
- Дамытушылық
- Оқушының ынтасы мен қабілетін дамытып, пәнге қызығушылығын арттыру.
- Тәрбиелік
- Әр оқушыны іскерлікке, ұқыптылыққа және нақтылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру, қауіпсіздік талаптарының сабақ бойы сақталатынын ескерту.
II. Өтілгенді пысықтау
- Есептеуіш техника кабинеті басқа кабинеттерден несімен ерекшеленеді?
- Есептеуіш техника денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін бе? Қандай әсерлері болуы ықтимал?
III. Жаңа ұғымдармен алғашқы таныстыру
Қауіпсіздік техникасы ережелері бірнеше бөлімге бөлінеді. Әр бөлім — компьютер сыныбындағы тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ететін нақты талаптар жиынтығы.
1) Жалпы талаптар
2) Жұмысты бастау алдында
3) Жұмыс істеу кезінде
4) Авариялық жағдайларда
5) Жұмысты аяқтағанда
Қауіпсіздік техникасы: негізгі ережелер
Жалпы қауіпсіздік талаптары
- Мұғалімнің рұқсатынсыз құрал-жабдықтарды орнынан қозғауға, сымдарға, розеткаларға және штепсельге тиюге тыйым салынады.
- Мұғалімнің рұқсатынсыз сыныпқа кіруге және сыныптан шығуға болмайды.
- Компьютерде суланған киіммен немесе су қолмен жұмыс істеуге болмайды.
- Корпусы немесе сымдары бүлінген (оқшаулауы ашық) компьютермен жұмыс істеуге тыйым салынады.
- Үстелге және компьютердің жанына сөмке, портфель, кітап қоюға болмайды. Үстелде тек дәптер мен қалам болуы тиіс.
- Пернетақтаның үстіне ештеңе қоюға болмайды.
- Компьютер сыныбында жүгіруге, ойнауға, жолдастардың көңілін бөлуге немесе бөгде істермен айналысуға тыйым салынады.
Жұмысты бастау алдындағы талаптар
- Компьютер токқа қосылмаған кезде сымдардың, корпустың және оқшаулаудың бүтіндігін тексеріп, бәрі дұрыс екеніне көз жеткізу керек.
- Сымдардың салбырап тұрмауына мән беріп, жұмыс кезінде оларға тиіп кетпеуді қамтамасыз ету қажет.
- Жұмыс орнын пайдалануды есепке алу журналына белгі қою керек.
Жұмыс істеу кезіндегі талаптар
Көру қашықтығы
Экраннан ең қолайлы қашықтықты сақтаңдар: 60–70 см. Ең аз рұқсат етілетін қашықтық — 50 см.
Тәртіп
Сыныпқа келушілер кіргенде оқушылардың орнынан тұруы міндетті емес; бастысы — жұмысты қауіпсіз әрі тыныш жалғастыру.
- Көз талғанда немесе шаршағанда орныңнан тұрмай-ақ, көзді демалдыратын жаттығуларды орында.
- Электр тогымен зақымданғанда алғашқы көмек көрсету тәсілдерін, өрт сөндіргішті қолдану және өртті сөндіру әдістерін білу қажет.
- Көзге арналған демалыс жаттығуларын меңгеріп, үзіліс сайын қолдану ұсынылады.
Жұмысты аяқтағандағы талаптар
- Аппаратураны оқытушының нұсқауымен өшіру керек.
- Жұмыс орнын ретке келтіріп, заттарды өз орнына қою қажет.
- Жұмыс орнын пайдалануды есепке алу журналына белгі қою керек.
Алғашқы медициналық көмек көрсету әдістері
Төтенше жағдайларда ең алдымен өз қауіпсіздігіңді қамтамасыз ет. Қажет болған жағдайда мектептің медпунктіне хабарласып, 103 нөмірі арқылы жедел жәрдем шақыр.
Электр тогымен зақымданғанда
- Токты ажырату (тарату тақтасындағы тумблерді өшіру).
- Зақымданған адамды электр тогының әсерінен ток өткізбейтін материалдарды пайдаланып босату.
- Жағдайын бағалап, зардаптың ауырлығына қарай алғашқы көмек көрсету.
- Дәрігер шақыру (мектеп медпункті немесе 103 арқылы).
Күйік болғанда
- Ауырсынуды басатын және тыныштандыратын дәрі беру (мысалы, анальгин, валерьянка — тек рұқсат етілген жағдайда).
- Күйген жерге дәрігер ұсынған жақпаны жағу (мысалы, винилин).
- Жараға микроб түспеуі үшін таза қорғаныш қабатпен жауып, суық судың астына ұстау.
- Дәрігер шақыру (мектеп медпункті немесе 103 арқылы).
Талып қалғанда
- Зақымданған адамды жазық жерге шалқасынан жатқызып, басын бір қырына бұру.
- Дәрігер шақыру (мектеп медпункті немесе 103 арқылы).
Демі тоқтағанда
- Тілдің ауыз қуысындағы қалпын тексеру; артқа кетсе, қолмен түзету.
- Дәрігер шақыру (мектеп медпункті немесе 103 арқылы).
- Демі қалпына келгенше немесе дәрігерлер келгенше қолдан дем алдыру (ауыздан ауызға) жасау.
Көз талғанда жасалатын жаттығулар
Жаттығуларды тыныш күйде, бірқалыпты дем алып орында. Әр қимылды асықпай жасаған дұрыс.
1-жаттығу
- Көз бұлшықеттерін қатайтып, бірнеше секунд көзіңді жұм.
- Көз бұлшықеттерін босаңсытып, көзіңді аш.
- Бірқалыпты дем ал. 4–5 рет қайтала.
2-жаттығу
- Кеңсірікке қарап тұрып, 3 рет терең дем ал.
- Көзіңді талдырмауға тырыс.
- Көзіңді алысқа қадап қара.
3-жаттығу
- Басыңды бұрмай, оңға қара да, көзің түскен нүктені белгіле.
- Содан кейін алысқа қадап қара.
4-жаттығу
- Басыңды бұрмай, солға қара да, көзің түскен нүктені белгіле.
- Содан кейін алысқа қадап қара.
5-жаттығу
- Басыңды көтермей, жоғары қара да, көзің түскен нүктені белгіле.
- Содан кейін алысқа қадап қара.