Сандық ақпараттарды өңдеу

Сабақ жоспары (5-сынып)

Сабақтың тақырыбы

Сандық ақпараттарды өңдеу. Калькулятор

Сабақтың түрі

Ойын-сабақ («Алтын қақпа»)

Құрал-жабдық

Слайдтар, калькулятор түрлері
ДК, бейнепроектор, интерактивті тақта

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Оқушыларды калькулятор бағдарламасымен таныстыру; оны іске қосуды, негізгі режимдерде жұмыс істеуді және сандық ақпаратты өңдеуді үйрету; арифметикалық амалдарды қолданып есептер шығарту.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Калькулятор қолданбасымен өздігінен жұмыс істеу дағдыларын дамыту.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу.
Оқушыларды түгендеу.
Сабаққа дайындығын тексеру.

Сабақты Қазақстанның Тұңғыш Президенті Н. Ә. Назарбаевтың мына сөздерімен бастауға болады:

«Тәуелсіз елдің тірегі — білімді, дарынды, өнегелі ұрпақ».

II. Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тақырыптарды қайталау үшін қысқа сұрақтар:

Компьютердің негізгі құрылғыларын атаңыз.
Стандартты графикалық редактор қалай аталады?
Paint редакторының мүмкіндіктері қандай?
Ақпараттың өлшем бірліктерін атаңыз.
Стандартты мәтіндік редактор қалай аталады?
WordPad редакторын қалай іске қосамыз?

Ойын форматы: «Алтын қақпа»

Бүгінгі сабақ «Алтын қақпа» ойыны түрінде өтеді. Алтын қақпаға жету үшін алдымен Тас қақпадан және Күміс қақпадан өтуіміз керек. Әр қақпаның тапсырмаларына дұрыс жауап бергенде ғана келесі кезең ашылады.

Тас қақпа: жұмбақ

Жұмбақты дұрыс шешсек, тас қақпа ашылып, жаңа тақырыпқа жол ашылады.

Бір нәрсе бұл дүниеде жоқ дерегі,
Әр жерде ақылдассаң бар керегі.
Қыстауы, жаз жайлауы — он өзенде,
Өзінің сексен сегіз дөңгелегі.

Жауабы: есепшот

III. Жаңа сабақ

Жұмбақтың жауабын таптық: есепшот. Ал бүгінгі күні есепшоттың орнын қандай құрал басады?

Негізгі ұғым

Сандық ақпаратты өңдеу — сандармен амалдар орындау, есептеу жүргізу, нәтижені дұрыс және дәл алу үдерісі.

Негізгі құрал

Компьютерде сандық ақпаратпен жұмыс істеуді Windows XP жүйесіндегі «Калькулятор» қолданбасы арқылы көрсетуге болады. Бұл қолданба кәдімгі электрондық калькулятордың жұмысын модельдейді.

Калькулятор не үшін қажет?

Сандарды бір жүйеден екінші жүйеге аудару мүмкіндіктерін түсінуге көмектеседі.
Логикалық және арифметикалық амалдар принциптерін меңгеруге жағдай жасайды.
Есептеу дәлдігі туралы түсінікті тереңдетеді.

Калькулятор түрлері

Жүйеде калькулятордың екі режимі бар: Қарапайым және Инженерлік. Режим ауыстыру Түр (Вид) мәзірі арқылы орындалады.

Қалай іске қосамыз?

Калькуляторды іске қосу тізбегі:

Іске қосу → Программалар → Стандартты → Калькулятор
(Пуск → Все программы → Стандартные → Калькулятор)

Алғаш рет ашылғанда әдетте Қарапайым калькулятор терезесі көрсетіледі.

Жұмыс істеу принципі

Принципі кәдімгі қалта калькуляторымен бірдей. Сандар мен командалар тышқанның сол жақ батырмасымен экрандағы батырмаларды шерту арқылы енгізіледі.

Қарапайым режим

Арифметикалық амалдардан басқа санаулы әрекеттер мен бірнеше функцияны орындайды.

Негізгі функционалдық батырмалар

Backspace — соңғы енгізілген цифрды өшіреді.
CE — индикация өрісіндегі ағымдағы санды өшіреді.
C — барлық енгізілген ақпаратты өшіреді.
÷, ×, −, + — бөлу, көбейту, азайту, қосу амалдары.
= — нәтижені шығарады.
√ — квадрат түбірін есептейді.
% — пайызын табады.
1/x — экрандағы санның кері мәнін есептейді.

Тарихи дерек

Ең ерте және ең кең тараған есептеу құралы — есепшот. Деректерге қарағанда, оның жасы шамамен 2000–5000 жыл, ал пайда болған жері Ежелгі Қытай немесе Египет болуы мүмкін (кей деректерде Ежелгі Грекия да аталады).

Гректер мен Батыс Еуропа

абак

Қытай

суан-пан

Жапония

соробан

IV. Жаңа сабақты бекіту

Күміс қақпа: сұрақтар

Жаңа тақырып бойынша екі сұраққа жауап беріңіз:

Калькулятор бағдарламасын қалай іске қосамыз?
Калькулятордың неше түрі бар?

Тапсырма: батырмалар мен терезе элементтері

Оқушылар бос торкөздерге калькулятор терезесінің элементтерін және батырмалардың атауларын жазады.

Практикалық жұмыс

1-тапсырма: «Сандық әткеншек»

Калькулятор арқылы төмендегі өрнектерді есептеп, нәтижелерін WordPad мәтіндік редакторына жазыңыз.

37 санының қызықты қасиеті

37 × 3 = 111
37 × 6 = 222
37 × 9 = 333
37 × 12 = 444
37 × 27 = 999

2-тапсырма: математикалық есептер

Ботаның салмағы — 35 кг. Қаздың салмағы одан 7 есе кем. Қаздың салмағы неше кг?
Қоймаға 567 кг сиыр еті жеткізілді. Қой еті сиыр етінен 127 кг артық. Жылқы еті қой етінен 3 есе артық. Қоймаға қанша килограмм жылқы еті әкелінді?

Сергіту сәті

Қазақ елін әлемге танытып жүрген Ұлытау тобының «Жұмыр қылыш» күйіне сергіту жаттығуларын орындайық.

Алтын қақпа

Межеленген Алтын қақпаға да жеттік. Қақпаны ашу үшін сұраққа жауап беріп, тапсырманы орындаңыз.

Сұрақ

Калькулятордың инженерлік режиміне қалай көшеміз?

Тапсырма: ақпараттық диктант

Бос орындарды тиісті сөздермен толтырыңыз:

Компьютердің сандық ақпаратпен жұмыс істеуін Windows XP-дің __________ қолданбасының көмегімен көрсетуге болады. Жүйеде калькулятордың екі түрі бар: __________ және __________. Калькуляторды іске қосу үшін мына тізбекті орындаймыз: __________ – Все программы – Стандартные – __________. Егер калькулятор бірінші рет қосылса, онда __________ калькулятор ашылады.

V. Үй тапсырмасы

«Сандық ақпаратты өңдеу. Калькулятор» тақырыбын оқып келу.
Калькулятордың шығу тарихы туралы қысқаша мәлімет жазып келу.

VI. Қорытынды

Сабақты қорытындылау, оқушылардың жұмысын бағалау және кері байланыс беру.