Қандай әдемі шырша
Мерекелік сценарий
Бұл ертеңгілік балалардың қыс мезгілі туралы түсінігін кеңейтіп, сөздік қорын байытуды, ойын арқылы қарым-қатынас мәдениетін дамыту мен әсемдікке қызығушылығын арттыруды көздейді.
Кіріспе сөз
Жүргізуші: «Жаңа жылым жол болсын, басқан қадам оң болсын! Келе жатқан жаңа жыл, бізге құтты жыл болсын!»
Жүргізуші қонақтарды қарсы алып, көңілсіз тұрған шыршаның айналасын қуанышқа толтыру үшін орман аңдары мен қар бүршіктерін ортаға шақырады.
Би: «Ертегілер» жұптасып билейді.
Шыршамен танысу
Балалар: «Қандай әдемі шырша!»
Жүргізуші: «Шыршаның түсі қандай? Ал ойыншықтарының түстері қандай?»
Балалар: «Ойыншықтары — сары, ақ, қызыл, күлгін».
Жүргізуші балалардың байқағыштығын мақтап, шыршаны жағуды ұсынады. Балалар бірге үрлейді, қол шапалақтайды, тақпақ айтады — бірақ шырша бірден жанбайды.
Тақпақтар (I бөлім)
Айтолқын
Жасыл желек жамылған,
Асыл моншақ тағылған.
Міне, сұлу шыршамыз —
Көптен күтіп сағынған.
Арай
Ақ қар жапты даланы,
Ақ жамылды айнала.
Жарқыратып шамдарын
Шырша келді ортаға.
Нұрзия
Тамаша, тамаша —
Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы,
Көз тоймайды қараса.
Мерей
Көрсін біздей балғынды,
Көңілденсін ол енді.
Шырқатайық ән-жырды,
Шырқатайық өлеңді.
Аяна
Қала нұр, дала нұр —
Құтты болсын Жаңа жыл!
Шырша жаны көңілді,
Билеп жүр барлық бала бір.
Осы сәтте шырша жанып, балалардың қуанышты даусы естіледі.
Аюдың оянуы
Балалардың даусынан інінде ұйықтап жатқан аю оянып, керіліп ортаға келеді. Мойнында — фотоаппарат.
Жүргізуші: аюмен амандасады.
Балалар: аюмен амандасады.
Аю: «Неге мұнда жиналдыңдар? Не болып жатыр?»
Жүргізуші: «Біз Жаңа жыл мерекесін қарсы алғалы тұрмыз. Қаласаң, бізбен бірге тойла!»
Аю: «Жаңа жыл қандай мереке? Қызық па?»
Жүргізуші: «Әрине! Тақпақ айтамыз, қызықты ойындар ойнаймыз».
Аю: «Күздің қызықтарын ұмытпау үшін суретке түсіріп қойып едім. Сол фотоаппаратыммен ұйықтап қалыппын».
Жүргізуші аюға қыстың қызықтарын балалар таныстыратынын айтады: қысқы ойындар, Аяз ата мен Ақшақар туралы.
Аю: «Мен Аяз атаны да, Ақшақарды да көрмеппін. Көмектесесіңдер ме?»
Балалар: «Иә, көмектесеміз!»
Аяз ата мен Ақшақарды шақыру
Барлығы бірге: «Аяз ата, Аяз ата, Аяз ата!»
Музыкамен Аяз ата мен Ақшақар келеді. Балалар шеңбер жасап, қол шапалақтап қарсы алады; айнала жүріп құттықтап, амандасады.
Аяз ата:
Қандай жарқын жүздерің,
Қандай әсем жырларың!
Асаулармен алысқан,
Асау желмен жарысқан —
Аталарың сендерге
Шаршап келді алыстан.
Балалар амандасады.
Жүргізуші Аяз атаны отырғызып, балалардың Жаңа жылға арнаған тақпақтарын тыңдауға шақырады.
Тақпақтар (II бөлім)
Айнұр
Аппақ қырау, аппақ қар,
Аппақ терек, аппақ тал.
Мен де ағарғым келеді
«Аппақ» екен деп мақтар.
Жауып тұрсын қылаулап,
Алар едім бір аунап,
Жібермейді әжем тек —
«Қаласың» деп тұмаурап.
Әділжан
Безендіріп шыршаны,
Жыл қуантты баршаны.
Той-маскарад басталды,
Аяз оны басқарды.
Аппақ тонға оранып,
Базарлықты мол алып,
Келді алыс сапардан —
Аяз ата оралып.
А. Жасұлан
Тілеймін мен бар әлемге —
Дос көп болсын Жаңа жыл!
Ата-әже, әке-шеше —
Құтты болсын Жаңа жыл!
Мақсат
Оралдың өлкеме — Жаңа жыл, армысың!
Оранды ақ көрпеге
Асқар тау, қарлы шың.
Ж. Жасұлан
Жаңа жылым мол болсын,
Басқан қадам оң болсын.
Төрлей, төрлей, Жаңа жыл —
Бізге құтты жыл болсын!
Осы уақытта аю бәрін суретке түсіріп жүреді.
Фотоаппарат және «Суретке түсу» ойыны
Жүргізуші: «Аю, сен суретке түсіріп жүрсің. Өзің суретке түскің келмей ме?»
Аю: «Түсім келеді, бірақ өзім түсіп көрмеппін. Еш суретім жоқ. Мені анам дауысымнан таниды. Суретім болса, көрсетіп қуантар едім».
Жүргізуші аюды жұбатып, балалар көмектесетінін айтады.
Ойын: «Суретке түсу»
- Алдын ала таспаға жазылған баланың жұмбағы тыңдалады.
- Аю жұмбақтың шешуін табады: шана, шырша, Аяз ата, Ақшақар.
- Аю сол заттың қасына барып суретке түседі.
- Ата-аналар таспадағы дауысты тыңдап, баласының дауысын таныған ана ортаға шығып, Аяз атаның сыйлығын алады.
- Соңында жұмбақты жасырған баланың бейнесі көрсетіледі.
Аю: «Енді менің суретім көп болады! Рахмет, достар! Анам да мені дауысымнан таниды екен».
Аю жаңа шананы көріп, оның не үшін керек екенін сұрайды.
Қысқы ойындар: шана және қар атысу
Ойын: «Сырғанақ»
Балалар екі топқа бөлінеді: бір топ — Аяз атамен, екінші топ — аюмен. Мақсат — мәреге бірінші болып жету.
Ойын: «Қар атыс»
Жүргізуші қардан домалақ жасап, бір-біріне лақтыру ережесін түсіндіреді. Аю да қорғана білуді үйренеді.
Би: «Қар бүршігі» (қыздар).
Осы кезде ұл балалар (аңдар) «қар үйіндісінің» (ақ матаның) астына тығылады. Аю оларды қалың қардың арасынан іздеп, жүрудің қиындығын айтып, ақыры «қар үйіндісінің» жанынан тауып алады.
Ойын басталады: ұлдар аюдан қашып, «қар» лақтырады. Қыздар екі жақтан ортаға дөңгелене тұрып, көріністі толықтырады. «Қар күшейді» деген белгімен балалар қарды жинап, орындарына отырады.
Қуанышты қорытынды
Жүргізуші: «Бүгін балалар аюмен бірге Аяз ата мен Ақшақарды қуанттыңдар. Қандай көңілді ойындар ойнадыңдар! Рахмет сендерге!»
Аяз ата: «Қандай көңілді ойындар! Рахмет сендерге, балалар!»
Тақпақтар (III бөлім)
Нұрислам
Өлең де әзір, ән де әзір,
Ойын да әзір — бәрі әзір.
Кел, Жаңа жыл, біздерге,
Кел, Жаңа жыл, Жаңа жыл!
Руслан
Жасыл желек жамылған,
Асыл моншақ тағылған,
Міне, сұлу шыршамыз —
Көптен күтіп сағынған.
Кел, балалар, келіңдер,
Тамашаны көріңдер.
Назерке
Далада қар борайды,
Ақ мамыққа орайды.
Мұз болып та қатады,
Жып-жылтыр боп жатады.
Ануар
Жаңадан тақпақ аламыз жаттап,
Жаңа жыл келді — Жаңа жыл аппақ!
Иса
Қуантып елді Жаңа жыл келді,
Өсетін болдым — бір жасқа енді!
Ән, қоштасу және сыйлықтар
Жүргізуші: «Ал енді бәріміз бірге “Шырша жырын” еске алайық!»
Хор: «Шырша жыры»
Аяз ата: «Ал енді немерем екеуміз сендермен қоштасамыз. Сендер мені қуанттыңдар. Әкелген жаңа жылдық сыйлықтарымызды тарқатамыз».
Аю: «Ендеше мен сіздерді шығарып салайын!»
Балалар қоштасады. Соңында жалпы би орындалады.