Қызыл түс қоздырғыш түс
Хромотерапия дегеніміз не?
Хромотерапия (грекше chroma — түс, therapia — күтім, ем) — жарық пен түстің көмегі арқылы адам ағзасына әсер етіп, алдын алу және емдеу мақсатында қолданылатын әдіс. Бұл тәсілдің тиімділігі туралы ғылыми зерттеулерде де айтылады: жарық — электромагниттік сәуле, ол тіндер арқылы өтіп, ағзаға белгілі бір деңгейде энергия жеткізе алады.
Әр түстің өзіндік «ақпараттық» сәулеленуі бар деп қарастырылады. Кейбір түстердің белгілі бір ішкі ағзаларға немесе психоэмоциялық күйге әсері шипалық ықпал беруі мүмкін. Сондықтан хромотерапия тек физикалық шағымдарда ғана емес, психикалық жай-күй бұзылыстарында да қосымша құрал ретінде қолданылады.
Түстер терапиясының тарихы
Жарық пен денсаулықтың байланысы туралы түсінік ерте дәуірлерден белгілі. Тарихи деректерде жарықтың созылмалы ауруларды емдеуде маңызды рөл атқарғаны айтылады.
Мысалы, көне Мысырдағы Гелиополис храмында түстің емдік қуаты пайдаланылған деген мәліметтер бар. Храмдар Күнге бағдарланып салынған: күн сәулесі ішке түсіп, кемпірқосақ спектрінің жеті түсіне «ыдырап», ал сырқат адамдар өздеріне пайдалы деп есептелген түстердің әсерін қабылдаған.
Кей деректерде түстер терапиясы жүйелі тәсіл ретінде XVII ғасырдан бастап қалыптаса бастағаны көрсетіледі.
Түс ағзаға қалай әсер етеді?
Психологиялық әсері
Әртүрлі түстер адамның ішкі тепе-теңдігіне және жалпы жағдайына әсер етеді: белсенділік деңгейін өзгертуі, босаңсытуы, эмоциялық тұрақтылықты күшейтуі мүмкін. Бұл ықпал көп жағдайда алдын ала болжанатын заңдылықтарға бағынады.
Физиологиялық әсері
Соңғы жылдардағы зерттеулер түстердің физиологиялық деңгейде де әсері барын көрсетеді: түс — әртүрлі қарқындылықтағы боялған жарық ағыны, ал жарық — қуат. Белгілі бір түстердің ықпалы ағзада нақты физиологиялық өзгерістер тудыруы мүмкін.
Түстердің үміттендіруі, қоздыруы, жабырқатуы, тыныштандыруы, тәбетті бәсеңдетуі немесе ашуы ықтимал. Бұл құбылыс кей еңбектерде хромодинамика деп аталады.
Әсер ету арналары: көз және тері
- Көз арқылы: жарық жүйке жүйесіне электрлік импульс ретінде әсер етіп, фотосезімтал реакциялар тудырады. Бұл үрдіс миға жеткенде ағзада қорғаныстық заттардың өндірілуі күшеюі мүмкін.
- Тері арқылы: денеге бағытталған түсті жарық ағымы биоэнергетикалық деңгейге әсер етіп, ағза қажетті энергияны «сіңіреді» деген түсіндіру бар.
Хромотерапия сеансы қалай өтеді?
Әдетте сеанс тыныш, қолайлы ортада, бірқалыпты әуен қосылып жүргізілгені дұрыс. Арнайы құрылғыларда қызыл, сары, жасыл, көгілдір және күлгін түстермен сәулелендіретін басқару блогы болады. Әр пациент үшін белгілі бір реңктің жарық толқыны таңдалады.
Қолданылу ауқымы
Түстер терапиясы бас ауруынан бастап псориаз және басқа да тері мәселелеріне дейін, сондай-ақ тәбетті реттеу мен артық тамақтануды шектеуге көмектесетін қосымша әдіс ретінде қарастырылады.
Түстердің ықпалы: қысқаша шолу
Көк және көгілдір
Бас ауруын бәсеңдетуге, жүйкені тыныштандыруға көмектесуі мүмкін. Көгілдір түс ұйқы бұзылыстарында және жүйке жүйесі шаршағанда жиі ұсынылады. Шамадан тыс қолданылса, шаршау мен жабырқаңқылықты күшейтуі ықтимал.
Қызыл
Қоздырғыш түс ретінде сипатталады: иммунитет пен гемоглобинді көтеруге, жылу алмасуға әсер етуі мүмкін. Алайда стресс деңгейі жоғары адамдарда қозуды арттырып, жүрекке салмақ түсіру қаупін күшейтуі ықтимал.
Сары
Мидың және вегетативтік жүйке жүйесінің белсенділігін арттыруы мүмкін. Қышқылдықты төмендетуге, минералдық тепе-теңдікті жақсартуға, өт пен асқорыту жолдарына, терінің тазалығына ықпал етуі мүмкін деп айтылады. Артық қолдану жүрек айну, диарея, жүрек қағысы, жүйкелік шағымдарды күшейтуі ықтимал.
Жасыл
Созылмалы шаршауда, көзге қатысты жайсыздықтарда, тыныс алу жолдарындағы қабыну белгілерін бәсеңдетуде пайдалы деп қарастырылады. Бұлшықетті нығайтуға және гипофиз қызметін ынталандыруға ықпал етуі мүмкін.
Күлгін және қою түстер
Күлгін мен қарақошқыл реңктер көбіне бас пен ой жұмысына байланыстырылады. Кей контекстерде терең концентрацияға көмектеседі деп сипатталады.
Қызғылт-сары
Лимфа, жүйке және гормондық жүйелерге қолдау көрсетуі мүмкін; мигрень мен ұйқы бұзылыстарында көмектеседі деген пікір бар. Тапшы болғанда көңіл күй төмендеп, депрессиялық белгілер күшеюі ықтимал.
Маңызды ескерту
Түстер терапиясын денсаулыққа қатысты негізгі емнің орнына қолданбаған дұрыс. Созылмалы аурулар, жүрек-қантамыр шағымдары, неврологиялық белгілер байқалса, дәрігермен кеңесу қажет.
Үй жағдайында қолдануға болатын тәсілдер
Үйде де қарапайым тәсілдер арқылы түстердің әсерін қолдануға болады. Мысалы, түрлі-түсті шамдарды немесе жарық шамдарын пайдаланып, жарықты жайсыздық сезілетін аймаққа бағыттау тәжірибесі бар.
- Түрлі түске боялған теңіз тұзын қолданып ванна қабылдау.
- Түсті көпіршіктері бар шомылу құралдарын пайдалану.
- Интерьерде көңіл күйге қолайлы түстік гамманы таңдау.
- Ұйқыға көмектесу үшін көк немесе қою көк жастыққапты, көк реңкті шамды қолдану.
- Жасыл желекті орманда, тоғайлы жерде серуендеу — ойды жинақтап, рухани тепе-теңдікті сақтауға ықпал етеді.
Сондай-ақ қызыл және сарғыш реңкті киімдер ақ немесе көгілдірге қарағанда күн сәулесін тезірек «тартатындай» әсер береді деген бақылаулар кездеседі.
«Түспен тыныс алу» жаттығуы
- Арқаңызбен төсекке жатыңыз немесе орындыққа аяқты айқастырмай отырыңыз.
- Көңіліңізге жақын жағымды көріністі елестетіңіз (теңіз, орман, тау).
- Тынысыңызды бірқалыпты реттеңіз.
- Емдік қасиеті бар ашық түстің ағыны кеуде тұсыңызға түсіп, бүкіл денеңізге таралып жатқанын көз алдыңызға келтіріңіз.
- Егер нақты бір жеріңіз мазаласа, сол аймаққа қажет түсті ойша бағыттаңыз.
Қалаулы түстер мінез туралы не айтуы мүмкін?
Психологтардың пікірінше, киімдегі, әшекейдегі және интерьердегі жиі таңдалатын түстер адамның мінез-құлқы мен ішкі күйі туралы белгілі бір ишара беруі мүмкін. Кәсіби ортада арнайы тесттер қолданылса, күнделікті өмірде ең кең таралған түстерге қатысты жалпы сипаттамалармен шектелуге болады.
Сұр түс
Байсалдылық, бейтараптық, кейде сенімсіздікпен байланысады. Сұрды ұнататындар шешімді ұзақ қабылдап, күмәндануға бейім болуы мүмкін; олар жеке шекарасын қорғауға тырысады.
Қызыл түс
Құмарлық, ерік, бәсекелестік және агрессиямен астасады. Қызылды жиі қарым-қатынасты ұнататындар, көшбасшылыққа бейім адамдар немесе ерекшеленгісі келетін жастар таңдайды.
Көк түс
Тыныштық, жеңілдеу, медитацияға жақын күйді білдіруі мүмкін. Көкті жиі сабырлы, көп сөйлемейтін, жалғыздықта күш жинайтын адамдар ұнатады. Кей жағдайда сыртқы қолдауға тәуелділік байқалуы ықтимал.
Қызғылт түс
Тұрақсыздық, сенімсіздік, қиялшылдықпен байланыстырылып жатады. Қызғылтты ұнататындар кейде «мәселесіз әлемді» қалап, шынайы қиындықтардан қашуға бейім болуы мүмкін; сезімталдық жоғары болуы ықтимал.
Ақ түс
Тазалық пен ұқыптылықты білдіреді. Ақты жиі таңдайтындар педанттылыққа, тәртіпке мән беруі мүмкін; өз ойын ашық айта алады және жанжалдан қашуға тырысады.
Жасыл түс
Энергия, оптимизм, сенімділікпен байланысады. Жасылды ұнататындар өз дербестігін сақтағысы келіп, мақсатқа жетудің түрлі жолдарын іздеуі мүмкін; жоспарлап, есептеп әрекет етуге бейім болады.
Қоңыр түс
Сенімділік, дәстүр, адалдықты меңзейді. Қоңырды жиі өмірі орныққан, отбасылық құндылықтарды жоғары қоятын, тұрақтылықты жақсы көретін адамдар таңдайды.
Қара түс
Ұстамдылық пен ішкі қарама-қайшылықты білдіруі мүмкін. Қараны негізгі түс ретінде таңдаған адамда өмірді жағымсыз қабылдау, өзіне сенімсіздік, депрессиялық көңіл күйге бейімдік байқалуы ықтимал.