Физиканы оқытудағы негізгі талап - студентке есептер шығара білу жолдары мен тәсілдерін үйрету
Астана қаласы • М. Тынышпаев атындағы ҚазККА Ақмола колледжі
Физика пәні оқытушысы: Тулегенова Сабиткул Кожахметовна
Қазіргі білім беру кеңістігінде физика сабағын ақпараттық-коммуникациялық технологиялармен (АКТ) байыта отырып, ойын элементтерін мақсатты қолдану — студенттің танымдық белсенділігін арттыратын, құзыреттілігін дамытатын тиімді тәсіл.
Физиканы оқытудағы басты талаптардың бірі — студентке есеп шығарудың жолдары мен тәсілдерін жүйелі меңгерту. Бұл үдерісте цифрлық құралдар мен дұрыс ұйымдастырылған ойын әдістері теория мен практиканы табиғи түрде ұштастырады.
Ақпараттық құзыреттілік және физика сабағы
Ақпараттық құзыреттілік дегеніміз не?
Ақпараттық құзыреттілік — жеке тұлғаның әртүрлі ақпаратты қабылдау, табу, сақтау, өңдеу, іске асыру және АКТ мүмкіндіктерін жан-жақты қолдану қабілеті.
Неліктен бұл қазір маңызды?
Ғылым мен техниканың дамуы әр адамнан сапалы әрі терең білімді, іскерлікті, кең ойлау дағдыларын және белсенді шығармашылықты талап етеді.
АКТ қандай нәтиже береді?
АКТ-ны тиімді қолдану білім сапасын арттырады, логикалық ойлауды дамытады, интернеттен қажетті деректерді өз бетінше іздеуге үйретеді және компьютерлік сауаттылықты күшейтеді.
Жаңа ақпараттық технология оқытушыға оқу процесін жүйелі ұйымдастыруға мүмкіндік береді: материалды көрнекілеу, тапсырмаларды саралау, кері байланысты жеделдету және студенттің жеке қарқынымен жұмыс істеу жеңілдейді.
Ойын элементтері: таным, белсенділік және тәртіп
Арнайы педагогикалық әдістерді мақсатты әрі жүйелі қолдану студенттердің интеллектін, шығармашылық ойлауын дамытуға, ғылыми көзқарасын қалыптастыруға және оқу белсенділігін арттыруға жағдай жасайды. Сонымен бірге әр студенттің бойындағы табиғи интуицияны одан әрі дамытуға ықпал етеді.
Сабақта студенттер ойын немесе тапсырмалар орындау барысында ойлау, өлшеу, есептеу, зерттеу сияқты процестермен бетпе-бет келеді. Осындай дағдыларды ұштау мен жетілдіру — оқытушының негізгі міндеттерінің бірі.
Ойынның оқу үдерісіне әсері
- ой-өрісті кеңейтеді және танымдық белсенділікті арттырады;
- теория мен практиканы табиғи түрде байланыстырады;
- қарым-қатынас мәдениетін, топпен әрекеттесуді күшейтеді;
- шапшаңдық, тапқырлық, байқампаздықты дамытады.
Ұйымдастыру қағидасы
Ойынды оқу процесінде шамадан тыс ұзаққа созуға болмайды. Ол нақты уақытқа жоспарланып, сабақ кезеңдерінің мазмұнына зиян келтірмейтіндей етіп ұйымдастырылуы қажет.
Топтық ойын барысында педагогтің назары достық, жолдастық қарым-қатынасқа және өзара түсінікке бағытталады. Ойындағы рөл мен жауапкершілік студенттің сыныптағы күнделікті орнынан өзгеше қырын ашуы мүмкін.
Педагогикалық ой: ойынның мәні
В. Ф. Сухомлинскийдің тұжырымы бойынша, ойын — білімге құштарлық пен еліктеуді маздататын ұшқын. Ойын ақылды, ойлауды, тапқырлық пен алғырлықты дамытады; ойынсыз ақыл-ойдың қалыпты дамуы толық жүзеге аспайды.
Ойын дүниеге қарай ашылған үлкен жарық терезе іспеттес: ол арқылы студент қоршаған орта туралы түсінігін кеңейтіп, рухани сезімін өмірлік тәжірибемен ұштастырады. Физикалық ойын — ойдан ойға жетелейтін, қиялға қанат бітіретін, танымды тереңдететін құрал.
Сухомлинскийдің «Егер мен тек сабақ беруші ғана болсам, педагогтік деңгейге көтеріле алмас едім…» деген ойы оқытушы үшін маңызды бағдар: студент жүрегіне жол табу — білім мазмұнын ғана емес, оқу атмосферасын да құру.
Өз сабағымда ойын элементтерін қолданудағы мақсаттар
Тұлғалық және танымдық даму
- студентті тұлға ретінде дамыту, қоғамда өз бетінше шығармашылықпен жұмыс істеуге дайындау;
- ойлау қабілетін дамыту, дүниетанымын кеңейту және эстетикалық тәрбие беру;
- зейінін, байқампаздығын және тапқырлығын жан-жақты жетілдіру.
Білімді бекіту және оқу дағдылары
- өткен сабақты немесе тарауды студент санасында берік бекіту;
- дербес жұмысты жетілдіру, эксперименттік-ізденушілік іс-әрекет дағдыларын дамыту;
- дұрыс шешім қабылдау, қиын жағдайдан шығудың әртүрлі жолдарын таңдауды қалыптастыру.
Ұжымдық мәдениет және өзін-өзі басқару
- студенттерді ұжымшылдыққа баулу, өзара қолдау мәдениетін дамыту;
- өзін-өзі басқаруын және өзін-өзі бағалауын нығайту;
- өз күшіне сенімділігін арттыру.
Қорытынды ой
Физика сабағында АКТ мүмкіндіктерін педагогикалық мақсатпен үйлестіріп, ойын элементтерін уақытпен өлшенген, мазмұнға бағынған түрде қолдану — студенттің құзыреттілігін арттыратын, есеп шығару мәдениетін қалыптастыратын және оқу мотивациясын күшейтетін тиімді бағыт.