Мынау қай телеарна
Сабақтың мақсаттары
Білімдік
Дыбыстарды таныту; жазба және баспа түрін, жазу емлесін меңгерту. «Х» әрпі арқылы жаңа сөздерді оқыту және дыбыстық талдау жасату.
Дамытушылық
Сөз бен сөйлем құрастыру арқылы тілдік қорды байыту; ойын элементтері арқылы ойлауды дамыту.
Тәрбиелік
Халық сөзі арқылы елін, жерін, Отанын сүюге тәрбиелеу; ортақ жұмысқа жауапкершілік сезімін қалыптастыру.
Нәтиже
Оқушы «Хх» әрпін таниды, дыбыстайды, жазады, жаңа сөздермен сөйлем құрайды және мәтінмен жұмыс жасайды.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындау.
Шаттық шеңбері
Қуанамын мен де,
Қуанасың сен де,
Қуанайық, достарым,
Арайлап атқан күнге.
2) Психологиялық дайындық: «Теледидар арқылы саяхат»
Сабақтың бастауында мұғалім балалармен теледидардағы балаларға арналған бағдарламалар туралы әңгімелеседі: қай арнадан мультфильм көретінін, қандай кейіпкерлерді ұнататынын сұрайды.
Сұрақтар
- Үйде теледидардан балаларға арналған нелер көрсетіледі?
- Сүйікті мультфильмдеріңді қай арнадан көресіңдер?
- Қандай мультфильмдерді жақсы көресіңдер? (мысалы: «Дара», «Алдар көсе», т.б.)
Ойындық кіріспе
Мұғалім «сиқырлы теледидар» әкелгенін айтады. Балалар әр арнаны «қосып», тапсырмалар арқылы саяхат жасайды:
«Тық-тық-тық — мынау сиқырлы сандық.
Қос-қос-қос — сиқырлы сандықты қос!»
Бірінші аялдама — «Еларна»: спорттық жарыс көрсетілімі.
3) Үй тапсырмасын тексеру: «Жарыс» мәтіні
Оқушылар үйден оқып келген «Жарыс» мәтінін тізбектей оқиды. Мұғалім мәтін мазмұнын түсіндіртіп, сұрақтар арқылы талдатады.
Мәтінмен жұмысқа арналған сұрақтар
- Мәтіннің тақырыбы қандай?
- Қандай спорт түрлерін білесіңдер?
- Жарысып жатқан қандай аңдар?
- Қай аң жеңеді деп ойлайсыңдар? Қайсысы кейін келеді?
Келесі арна — «Қазақстан». Мұнда «Жүзден жүйрік» ойыны өтеді: әр оқушыға әріп беріледі, сол әріптен сөз құрастырып, дыбыстық талдау жасайды. Жұмыстар тексеріліп, белсенді оқушыларға фишка беріледі.
4) Жаңа сабақ: «Хх» әрпі мен дыбысы
Келесі арна — «Хабар». Экранда Президенттің сөзі беріледі. Оқушылар мына өлеңді тыңдап, бірге қайталайды:
Халқымыз — біздің анамыз,
Халқымыз — асыл панамыз!
Халыққа қызмет етеміз,
Халықтан қуат аламыз.
Негізгі байқау
Өлең жолдарындағы сөздерді хормен оқу: халқымыз, халыққа, халықтан. «Халық» сөзінің мағынасы талқыланады.
Ереже
Хх — дауыссыз, қатаң дыбыс. Дыбыстау жаттығуы: х-х-х-х…
Суретпен жұмыс: «Хат»
Мұғалім «Х» әрпінің жазба түрін көрсетеді. Сурет бойынша балалар «Бала не істеп отыр?» сұрағына жауап береді: хат жазып отыр.
- Хатта не туралы жазуға болады?
- Сен кімге хат жазар едің? Не жайында жазар едің?
- Хатты конвертке салып, мекенжайын жазып, поштаға жіберу тәртібі еске түсіріледі.
«Хат» сөзін буынға бөліп, дыбыстық талдау жасалады. Оқулықтағы жаңа сөздер хормен оқылып, әр сөздің мағынасы ашылады және сол сөздермен сөйлем құрастырылады.
Мәтінмен жұмыс: «Кітапхана»
Оқушылар жаңа мәтіннің атауын анықтайды: «Кітапхана». Оқымас бұрын «Кітапхана деген не? Онда нелер болады?» деген сұрақтарға жауап береді.
Түсіну сұрақтары
- Кітапхана қайда орналасқан?
- Онда нелер болады?
- Оған кімдер барады?
- Кітап беретін апайдың аты кім?
- Кітапханашы қандай жұмыс атқарады?
Мұғалім оқушыларға мектеп кітапханасын еске түсіреді: кітапханашының аты — Назгүл апай. Мәтін тізбектей оқылып, мазмұны талданады.
5) Сергіту сәті
Тақ-тақ-тақ — біз айтамыз тақпақ.
Ар-ар-ар — қыста жауады қар.
Тоқ-тоқ-тоқ — сыныбымда мақтаншақ жоқ.
6) Дәптермен жұмыс: «Х» әрпін жазу
Дәптерімді ашамын,
Қолға қалам аламын,
Көлбеу қойып дәптерді,
Әдемі етіп жазамын.
Жазу ерекшелігі
«Х» әрпі екі элементтен тұрады. Ол арқасын түйістіріп тұрған екі «с» әрпіне ұқсайды. Алдымен тақтада, ауада, алақанда жазып көріп, кейін дәптерге көшіреді.
Сөз құрау ойыны
«Хабар» арнасындағы тапсырма: сөз жасау. Мысалдар: емхана, шеберхана, дәріхана.
Әр мекеменің атқаратын қызметі талқыланады.
7) Бекіту
Жаңылтпаш
Хабиба сөмке көтерген,
Хат-хабарды күнде әкелген.
Оқушылар жаңылтпашты хормен қайталайды, кейін жатқа айтуға талпынады.
Қорытынды сұрақтар
- Бүгін қай әріппен таныстық?
- Қандай мәтін оқыдық? Ол не туралы болды?
- Қазір «қай арнаны» көріп отырмыз?
8) Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
Мәтінді оқып келу және жаңа сөздерді дәптерге көшіріп жазу.
Бағалау
Мұғалім оқушылардың белсенділігін атап өтіп, сабаққа жақсы қатысқан балаларды жоғары бағалайды.
Сабақ соңында оқушылармен қоштасу рәсімі жасалады.