Қазақша рефераттар

Жанды сұрақтар

Сабақтың барысы: ұйымдастыру және кіріспе

1-қадам

Ұйымдастыру: амандасу, сабақ мақсатын ашу, шарттарымен таныстыру, әділқазылар алқасын сайлау.

2-қадам

Жарысты ұйымдастыру.

3-қадам

Жеңімпазды анықтау және құттықтау.

Мұғалімнің кіріспе сөзі (өңделген нұсқа)

Құрметті әріптестер мен оқушылар! Тәуелсіздігіміздің 21 жылдығына орай ұйымдастырылып отырған «XXI ғасыр көшбасшысы: Егемен елге — білімді ұрпақ» атты интеллектуалдық ойынымызға қош келдіңіздер!

Бүгінгі ойынға қатысатын 9-сынып оқушыларымен танысуға рұқсат етіңіздер. Сонымен қатар әр кезеңде жиналған ұпайды есептеп отыратын есепшімізбен және ойын нәтижесіне әділ баға беретін әділқазылар алқасымен танысып алыңыздар.

Түйін: Шын жүйрік шабысынан танылады, қатты білім — терең оймен сыналады. Баға берер әділқазы ортамызда — сіздерге құрметпен қол соғылады.

Ойын 7 кезеңнен тұрады

I кезең. «Бәйге»

Ауызша сұрақтарға жауап беру.

II кезең. «Өнерпаз болсаң»

Патриоттық әндердің минусовкасы беріледі: әнді тану және қосылып айту.

III кезең. «Қызықты жетілік»

9 ұяшықтан таңдалған сұрақтарға жауап беру.

IV кезең. «Сен білесің бе?»

Экраннан көрікті жерлер көрсетіледі: атауын және орналасқан қаласын табу.

V кезең. «Жанды сұрақтар»

Пән мұғалімдері экран арқылы сұрақ қояды.

VI кезең. «Сөз тапқанға»

Үй тапсырмасы: «Мен қандай мемлекетте өмір сүргім келеді?» тақырыбын қорғау.

VII кезең. «Жорға»

Финал: екі ойыншыға 1 минутта мүмкіндігінше көп сұраққа жауап беру ұсынылады.

Ұпай және іріктеу ережесі

Іріктеу тәртібі

  • Алғашқы 2 кезеңге 10 оқушы қатысады.
  • 2-кезеңнен кейін ұпайы аз 2 оқушы ойыннан шығады.
  • 3-кезеңнен кейін ұпайы аз 2 оқушы шығады.
  • 4-кезеңнен кейін 2 ойыншы шығады.
  • 5-кезеңде 2 ойыншы шығады.
  • 6-кезеңнен кейін 2 оқушымен қоштасамыз.
  • Соңғы кезеңде екі финалистен жеңімпаз анықталады.

Жүргізуші сөзі (ынталандыру)

Сәт сапар тілеп бәріңізге, сайысты біз бастайық. Көрсетіңіздер өнерді, жасқанбай-ақ алға шығайық.

Еске салу: әр кезеңдегі ұпай — тек нәтиже ғана емес, еңбектің өлшемі. Жеңсең де, жеңілсең де мойымау маңызды.

I кезең. «Бәйге» — ауызша сұрақтар

Әрбір дұрыс жауап үшін 5 ұпай беріледі.

  1. 1. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президент күні қашан аталып өтеді? (1 желтоқсан)
  2. 2. 2012 жылғы 22 қараша Қазақстан халқы үшін қандай жақсы хабармен ерекшеленді? (ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесінің Қазақстанда, Астанада өтетіні)
  3. 3. «Президент» сөзі латын тілінен аударғанда қандай мағына береді? (алдында отырған)
  4. 4. 1999 жылы Астана қаласы ЮНЕСКО-ның қандай сыйлығымен марапатталды? («Әлем қаласы»)
  5. 5. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі қашан жарияланды? (1991 ж. 16 желтоқсан)
  6. 6. Н.Ә. Назарбаев қашан және қай жерде дүниеге келді? (1940 ж. 6 шілде; Алматы облысы, Қарасай ауданы, Шамалған ауылы)
  7. 7. Ғарышта Абайдың қандай әнін қай ғарышкер орындаған? (Талғат Мұсабаев «Айттым сәлем, Қаламқас»)
  8. 8. Қазақ тарихында тұңғыш рет ғарышқа кім және қай жылы ұшты? (1991 ж. 2 қазан — Т.Әубәкіров)
  9. 9. Заң шығару міндеттерін жүзеге асыратын орган қалай аталады? (Парламент)
  10. 10. Семей полигоны қай жылы жабылды? (1991 ж. 29 тамыз)
  11. 11. Қазақстанның ұлттық валютасы — теңге айналымға қашан енді? (1993 ж. 15 қараша)
  12. 12. Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан–2030» стратегиялық бағдарламасы қай жылы жарияланды? (2003 ж.)
  13. 13. Қазақ тілі мемлекеттік мәртебені қай жылы алды? (1989 ж. 22 қыркүйек)
  14. 14. Неліктен Бәйтерек монументінің 97 м өлшемі символдық мәнге ие? (Елорда Алматыдан Астанаға көшкен жылдың соңғы екі цифрына сәйкес)
  15. 15. Қазақстан 2010 жылы қандай халықаралық ұйымға төрағалық етті? (ЕҚЫҰ)
  16. 16. Қазақстанда Президент сайлауы қанша рет болды? (1991, 1999, 2005, 2011)
  17. 17. Конституцияда негізінен не туралы жазылған? (құқық пен міндет)
  18. 18. ҚР Премьер-Министрі кім? (Серік Ахметов)
  19. 19. Мемлекеттік гимн ретінде қабылданған «Менің Қазақстаным» әні қай жылы жазылып, алғаш кім орындаған? (1959 ж.; Жамал Омарова)
  20. 20. «Менің Қазақстаным» алғаш рет ҚР гимні ретінде қашан және қандай мерекеде орындалды? (2006 ж. 10 қаңтар; Елбасын ұлықтау рәсімінде)
  21. 21. Н.Ә. Назарбаевтың сүйікті спорт түрі қандай? (теннис)

II кезең. «Өнерпаз болсаң»

Шындап тұрған шынардай арманы бар — өнерін көрсетсін ұл мен қыздар. Бұл кезең ойландырып қана қоймай, көрерменді де таң қалдырады: өнерлі балалардың өрісі әрдайым кең.

Шарты

Патриоттық әндердің минусовкасы беріледі. Қатысушы әннің атауын анықтап, қосылып айтуы керек.

Бағалау

Дұрыс жауап және орындау — 10 ұпай.

Талапты бала талпынған құстай — құмары қанбас аспанға ұшпай. Есепші 2-кезең қорытынды ұпайларын хабарлайды, ұпайы аз екі оқушы ойыннан шығады. «Шын ер жеңсе — тасымас, жеңілсе — жасымас».

III кезең. «Қызықты жетілік»

Шарты: 9 ұяшықтың бірін таңдап, сәйкес сұраққа жауап беру.

Ғылым (10–20–30)

  • 10: Ғарышты зерттеумен айналысатын ғылым саласы қалай аталады? (космонавтика)
  • 20: Ежелгі дәуірден жеткен жәдігерлер арқылы өткенді зерттейтін тарих саласы. (археология)
  • 30: Тостағанға үңіле оралып тұрған жылан бейнесі қай ғылым таңбасы? (медицина)

Тұлға (10–20–30)

  • 10: Қазақтың тұңғыш ғарышкері, ҚР Халық Қаһарманы. (Т.О. Әубәкіров)
  • 20: «Бөбек» балалар қайырымдылық қорының негізін салушы және президенті. (С.А. Назарбаева)
  • 30: Қазақ Ғылым академиясының тұңғыш президенті. (Қ.И. Сәтбаев)

Спорт (10–20–30)

  • 10: 2004 ж. Афины олимпиадасында бокстан алтын алған спортшы. (Б. Артаев)
  • 20: Азиада-2011 нышаны ретінде қандай жануар таңдалды? (ілбіс)
  • 30: «Пентакампеон» сөзі нені білдіреді? (бес дүркін чемпион)

Бұл кезең аяқталған соң ұпайы аз екі оқушы ойыннан шығады.

IV кезең. «Сен білесің бе?»

Шарты

Экраннан Қазақстанның көрікті жерлері көрсетіледі. Қатысушы нысанның атауын және қай қалада орналасқанын айтуы керек.

Бағалау

Дұрыс жауап — 10 ұпай.

Біреу озса жарыста, біреу артта қалады. Ренжімей тараса — озбаған да жарады. Жарыс заңы ежелден: жеңімпаз еңбекпен, табандылықпен анықталады. Бұл кезеңнен кейін ұпайы аз екі оқушы ойыннан шығады.

V кезең. «Жанды сұрақтар»

Шарты

Пән мұғалімдері экран арқылы сұрақ қояды.

Бағалау

Әр дұрыс жауап — 20 ұпай.

Ойын толқын секілді: біреуі мығым, біреуі шалыс басады. Бұл ойыннан ғұлама ойлар өтеді — жеңсең де, жеңілсең де жасымайық. Кезең соңында тағы екі оқушы қошеметпен ойыннан шығарылады.

VI кезең. «Сөз тапқанға» — үй тапсырмасы

Уақыты

2 минут.

Тақырыбы және талаптары

  • «Мен қандай мемлекетте өмір сүргім келеді?» тақырыбын қорғау.
  • Мемлекеттің атауы, шекарасы сызылған картасы/сызбасы.
  • Туы, елтаңбасы, астанасы.
  • Өз мемлекетіне арнап 4 жол өлең (шағын шумақ) құрастыру.

Мағынасы

Бұл кезең оқушының сөз сөйлеу мәдениетін, ой жүйелеуін және көркем тіл қолдануын айқындайды. Ә. Науаи: «Ас — тұзбен дәмді, су — мұзбен дәмді. Ал адам — салиқалы, сапалы сөзімен мәнді», — деп тіл құдіретін көрсеткен.

Тіл — тылсым табиғаттың адамзатқа берген ең құнды байлығы. Ендеше, шешендікке кезек берейік.

Осы кезеңнен кейін финалға өтетін оқушылар анықталады.

VII кезең. «Жорға» — финалдық блиц

Шарты

Екі ойыншыға да 15 сұрақтан беріледі. 1 минут ішінде мүмкіндігінше көп сұраққа жауап беру қажет.

Бағалау: әр дұрыс жауап — 1 ұпай.

1-ойыншыға сұрақтар

  1. Сиырдың пірі (Зеңгі баба)
  2. Жылдан құр қалған жануар (түйе)
  3. Бір заттың өлшемін кішірейтетін не? (масштаб)
  4. ҚР мемлекеттік тілі (қазақ тілі)
  5. Басты байлық (денсаулық)
  6. Ел басқарудағы ең жоғары лауазымды адам (Президент)
  7. Қара алтын (мұнай)
  8. «Ақтабан шұбырынды» оқиғасына байланысты туған ән («Елім-ай»)
  9. 12 ай (жыл)
  10. «Кел, балалар, оқылық!» өлеңінің авторы (Ы. Алтынсарин)
  11. Алтын киімді адам қай жерден табылды? (Есік обасы, 1969 ж.)
  12. Абайдың әжесі (Зере)
  13. 2008 жылы жазғы олимпиада өткен қала (Қытай)
  14. Қазақ хандығының негізін қалағандар (Керей, Жәнібек)
  15. Жер бетінің қағазға кішірейтілген бейнесі (карта)

2-ойыншыға сұрақтар

  1. Түйенің пірі (Ойсылқара)
  2. Жыл басы (тышқан)
  3. Өсімдік өсетін борпылдақ жұмсақ қабат (топырақ)
  4. ҚР ұлтаралық тілі (орыс тілі)
  5. Үкіметті кім басқарады? (Премьер-министр)
  6. Ақ алтын (мақта)
  7. Жеті күн (апта)
  8. Шоқанның әжесі (Айғаным)
  9. Елбасы Қазақстан туын тіккен шың (Талғар шыңы)
  10. 30 тамыз қандай мереке? (Конституция күні)
  11. Айтыскер адам (ақын)
  12. 16 желтоқсан қандай күн? (Тәуелсіздік күні)
  13. Баланы тәй-тәй бастырып, күрмеу жібін шешетін дәстүр (тұсаукесер)
  14. «Менің атым Қожа» повесінің авторы (Б. Соқпақбаев)
  15. «Қазақстанның Швейцариясы» аталған қала (Көкшетау)

Қорытындылау және марапаттау

Әділқазылар сөзі

Әділқазылар алқасына сөз беріліп, жеңімпаз оқушы анықталып, марапатталады.

Тілек

Мақтанамын кең-байтақ елім үшін, құнарлы да берекелі жерім үшін. Әрқашан биік шыңнан көрінсін деп, тілеймін, туған жер — пейілім биік.

Тәуелсіз елімізге лайық еркін ойлайтын, шығармашыл, ізденгіш, білімді ұрпақ болып өсіңдер. Тәуелсіздігіміз баянды болсын!

Ұйымдастыруға арналған жылдам чек-парақ

Әділқазылар, есепші, қатысушылар таныстырылды.

Кезеңдер мен ұпай жүйесі алдын ала түсіндірілді.

Экран/слайд, аудио (минусовка), уақыт өлшеуіш дайын.

Марапаттау үшін диплом/сыйлықтар әзірленді.