Қай рудан шыққандығын, қай жүзге жататынын сұрау
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырып
Үш би
Сабақ типі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Топтастыру
- Әңгімелеу
Жаңа технология
Сын тұрғысынан ойлау технологиясы
Көрнекіліктер
- Оқулық
- Бүктеме
- Суреттер
- Суретті сызба
- Тірек сызба
Пәнаралық байланыс
Математика, дүниетану
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға би және шешен ұғымдарын жан-жақты меңгерту, өлеңді мәнерлеп әрі түсініп оқуға дағдыландыру.
Дамытушылық
Сөздік қорды молайту, тіл байлығын арттыру, өзіндік ой-пікірін еркін айтуға баулу.
Тәрбиелік
Жан-жақты дамыған, адамгершілігі жоғары жеке тұлға тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аударып, сыныптың дайындығын тексеру.
II. Психологиялық дайындық
Сандар мен бағалар арқылы ой қозғау
- Сұрақ: «Тақтаға не жазылды?» — сандар, цифрлар.
- Сұрақ: «Бұл цифрлардың біз үшін маңызы қандай?» — бағалар.
- Сұрақ: «Қандай баға жақсы?»
Бағалардың мәні туралы өлең
Бір дегенім — жаман баға,
Алады оны жаман бала.
Екі дегенім — нашар баға,
Інішегім нашарлама.
Үш дегенім — орта баға,
Сапасы да орта ғана.
Төрт дегенім — жақсы баға,
Алады оны жақсы бала.
Бес дегенім — үздік баға,
Оқитын бол үздік қана.
Қорытынды: сабаққа белсенді қатысып, үздік нәтижеге ұмтылу.
III. Білімді жан-жақты тексеру
Топтастыру әдісі
Суретті сызба бойынша «гүл» тақырыбында сұрақтар қойып, сөздерді топтастыру:
Не?
гүл
Қандай?
ақ, әдемі
Нешеу?
бір
Ережелерді еске түсіріп, қосымша мысалдар келтіру.
Оқулықпен жұмыс
- 136-жаттығу: 11, 12, 13, 14 сандарын сөзбен жазу.
- Сұрақтар: «Бұлар қандай сандар?», «Екі таңбалы сандар қалай жазылады?», «Қалай сұрақ қоямыз?»
- 137-жаттығу: сұрақтарға ауызша жауап беру.
Сұхбат сұрақтары
Сергіту сәті
Қане, қанат жазайық,
Қарлығаш боп ұшайық.
Ұшып-ұшып алайық,
Орнымызға қонайық.
IV. Жаңа сабақ: «Үш би»
Қызығушылықты ояту
Ребус шешу арқылы сабақтың тақырыбын ашу: «Үш би».
Мағынаны тану
«Би» және «шешен» сөздерінің мағынасы талқыланып, оқушылардың ой-пікірі тыңдалады.
Негізгі ұғымдар
Қазақ халқына тән ең қастерлі өнердің бірі — шешендік өнер. Шешен деп алғыр ойлы, тапқыр тілді, әсерлі үнді адамды айтады. Би-шешендер елдің ынтымағы мен бірлігін сақтауға, жерін қорғауға, ұлттық намыс пен салт-дәстүрді ұлықтауға зор еңбек сіңірген.
Ел аузындағы нақыл:
«Төле тауып айтады, Қазыбек қазып айтады, Әйтеке жарып айтады»
- Төле би — ақылды, әділ тұлға.
- Қазыбек би — шешен, тапқыр, батыл тұлға.
- Әйтеке би — шешендігімен қатар ел басқарған тұлға.
Үшеуі де — халық қамын ойлаған кемеңгерлер.
Мәтінмен жұмыс
Оқулықтағы Нұрлан Оразалиннің «Үш би» өлеңін мәнерлеп оқыту, мазмұнын түсіндіру.
Тектану сұрағы
Оқушыларға ата-тегін білу туралы сұрақ қойылады: қай рудан, қай жүзден екені анықталады.
- Төле би — Ұлы жүз
- Қазыбек би — Орта жүз
- Әйтеке би — Кіші жүз
Ой толғаныс: Sinkuein (бес жолды өлең)
Оқушылар ұйқас құрау арқылы бес жолды өлең жазады. Мұғалім бастаманы береді:
Үлгі жолдар:
Төле биден — Ұлы жүз,
Қазыбектен — Орта жүз,
Әйтекеден — Кіші жүз,
Бабалар салған асыл із.
V. Қорытынды
«Бәйтерекке көмектес» ойыны
Қазір қай мезгіл? Көктемде табиғат жасыл түске енеді. Ал бәйтеректің жапырақтары сарғайып тұр. Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, бәйтеректі «жасылдандырады».
- 1. Қандай сөздер бас әріппен жазылады?
- 2. «Кел, балалар, оқылық» өлеңінің авторы кім?
- 3. «Адам болам десеңіз» өлеңінің авторы кім?
- 4. Бес асыл қасиетті ата.
- 5. Бес дұшпанды ата.
- 6. «Өнерлі жігіт» әңгімесі кім туралы?
- 7. «Ойыншық», «бауырмал», «қоңырау» сөздерін буынға бөл.
- 8. Оқу-білім туралы мақал айт.
Үй тапсырмасы
- 138-жаттығу: көп нүктенің орнына аптаның нешінші күні екенін жазу.
- «Үш би» өлеңін түсініп, мәнерлеп оқу.
- Мақалды жаттау.
Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі, тапсырмаларды орындауы және жауаптарының нақтылығы бойынша бағалау жүргізіледі.