Жалғыз қарға жарымас
Қарға туралы мақал-мәтелдер: мінез, қауым және сабақ
Төмендегі мақал-мәтелдер қарға бейнесі арқылы адам мінезін, көптің ықпалын, бақталастық пен даңғойлықты, сондай-ақ өз табиғатыңнан алыстамаудың мәнін ұғындырады. Түйіні қысқа болғанымен, мағынасы терең: кіммен таласқаның, кімге еліктегенің және қалай әрекет еткенің өзіңе қайта оралады.
Талас пен олжа: кім ұтады?
- Екі сұңқар таласса — бір қарғаға жем түседі.
- Тозған қазды — топтанған қарға алады.
- Құладын құласа — қарға көзін шоқиды.
- Қазбен таласқан қарғаның — таңы айырылады.
- Қасқыр жарып кетсе — қарға қарық болып қалады.
Бұл ойлар бақталастықтың көлеңкесінде үшінші тараптың олжаға кенелетінін, әлсізге топ болып жабылудың жиі кездесетінін және шамаңа келмейтінмен таласудың соңы опық жеуге апаратынын еске салады.
Қауым мен жалғыздық: қолдаудың салмағы
- Қарға көзін — қарға шоқымайды.
- Жалғыздың — күні шықпайды; жалғыз қарғаның — үні шықпайды.
- Үйінің төбесіне — қарға да қонбайды.
- Бір қарға — қыс әкелмейді.
- Жалғыз қарға — жарымайды.
Мұнда бірлік пен орта әсері қатар көрінеді: кейде қауым өзара «жақтас» болады, ал жалғыз адамға дауысын жеткізу де, ісін ілгерілету де қиын. Сонымен бірге бір адамның күші үлкен өзгеріс жасауға әрдайым жете бермейтінін меңзейді.
Табиғаттан аттамау: әдет пен болмыс
- Қарғаны қаз қойсаң да — қи шоқығанын қоймайды.
- Ала қарғаны алты жыл бордақыласаң да — сасық иісі сақталады.
- Санасыз — қара суға семіреді.
- Қарға қарқылдап ұшса да — қаз болмайды.
- Қарғаның «қаңқ» дегені — өзіне қуаныш.
Бұл тұста негізгі ой — сыртқы қалып пен атаққа еліктеу болмысты өзгертпейді. Әдет пен ниет түзелмей, түрлену мүмкін емес. Ал даңғаза қуаныш — үлкен жетістікке баламаланбайтын өзін-өзі алдарқату болуы мүмкін.
Қорытынды
Қарғаға қатысты мақал-мәтелдер өмірдің ұсақ көрінетін, бірақ маңызды заңдылықтарын дәл бейнелейді: орынсыз талас — опық жегізеді, жалғыздық — әлсіретеді, ал еліктеу — болмысты өзгертпейді. Осындай қысқа тұжырымдар күнделікті шешімге де, ұзақ жолға да бағыт береді.