Туған өлкем - сурет салу
Ө. Тұрманжановтың «Туған өлкем» өлеңі арқылы Отанға сүйіспеншілік қалыптастыру
Бұл сабақта оқушылар туған жер, Отан және туған тіл ұғымдарын тереңірек түсініп, табиғаттың сұлулығы мен ел байлығын бағалай білуге бағытталады. Негізгі тірек мәтін — Өтебай Тұрманжановтың «Туған өлкем» өлеңі.
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Отан, туған жер, туған тіл туралы түсініктерін тереңдету; туған өлкенің табиғатының әсемдігі мен байлығын сезіндіру; «Туған өлкем» өлеңін оқып, мағынасын ашу.
Дамытушылық
Оқушылардың өз ойын жүйелі айтуын дамыту; тіл байлығын арттыру; қатесіз, түсініп және мәнерлеп оқу дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Туған жерді қастерлеуге, тілді бағалауға, ата-ананы сыйлауға, еліне пайдалы азамат болуға тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Бір-біріне сәттілік тілеу.
II. Мақсат қою
Бүгін «Неткен сұлу, неткен көркем, осы менің туған өлкем» тарауын жалғастырып, осы тараудағы «Туған өлкем» өлеңімен танысамыз.
III. Үй тапсырмасын тексеру
1-топ
Д. Әбілевтің «Туған тілім» өлеңін жатқа айту (топ ішінде бір-біріне айту).
2-топ
«Қазақ тілі мемлекеттік дәрежеде қолданыла ма?» тақырыбында пікірталас. Бір оқушы «иә» деп, екіншісі «жоқ» деп дәлел келтіреді; ең нақты әрі шынайы аргумент ұсынған тарапты топ қолдайды.
3-топ
Тіл туралы мақал-мәтелдермен жұптық жұмыс: жаттаған мақалдарын бір-біріне айту.
4-топ
«Топтастыру» әдісі арқылы тіл тақырыбын жинақтау.
Мақал-мәтелдер (жұптарға)
1-жұп
«Тілден бал да тамады, у да тамады.»
2-жұп
«Тіл — қылыштан да өткір.»
3-жұп
«Тіл тас жарады, тас жармаса бас жарады.»
IV. Жаңа сабақ
1) Кіріспе: бейнематериал
«Неткен сұлу, неткен көркем» бейнематериалын көру. Оқушылардың әсерін сұрау: туған жер қандай? (сұлу, көркем, әсем, тамаша, көз тоймайтын).
Негізгі ой
Туған өлкенің сұлулығын сезіну — өлеңді түсінудің кілті.
2) Мұғалімнің оқуы
Өлеңді мұғалім мәнерлеп оқиды.
3) Оқушылардың оқуы
Өлеңді оқушылар өз бетімен дауыстап оқиды.
4) Мәнерлеп оқу
Әр топтан бір оқушы мәнерлеп оқу үлгісін көрсетеді.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы зейінді жаңарту.
Топтық жұмыстар (1–6 топ)
№1
Өлең не туралы? Тақырыбын анықта.
№2
Ақынның сезімін білдіретін сөздерді белгіле: қуаныш, өкініш, мақтаныш, қайғы, шаттық, реніш.
№3
«Алтын дәнді дала» сөз тіркесінің мағынасын аш.
№4
«Ақ күмістей қала» сөз тіркесінің мағынасын аш.
№5
Өлең құрылысына талдау жаса: 3 шумақ, 4 тармақ, 2 бунақ.
№6
Тілдік талдау: көркем сөздерді тап. бабам тілі, анам тілі, далам тілі, адам тілі, сыры терең жаным, жүрегімді суырып алыңдар.
Бекіту тапсырмалары
1-топ
«Туған өлкем» тақырыбына сурет салу.
2-топ
Өлең жолдарын толықтырып, шағын шумақ құрастыру:
Зыряным — алтын мекенім,
.................................. өтемін.
Қияға қанат қақсам да,
.................................. жетемін.
3-топ
Мақал-мәтелдерге ребус құрастыру:
- «Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық.»
- «Отан — оттан да ыстық.»
4-топ
Т-кестесін жасау: «Туған жер» және «Біз» (немесе «Мен»).
Туған жер
...
Біз / Мен
...
Үйге тапсырма
Барлығына
«Туған өлкем» өлеңін жаттау.
Таңдау бойынша
Сурет салу немесе сөзбен Зырян табиғатын сипаттау.
Қорытынды және бағалау
Рефлексия сұрақтары
- Бүгін не істедік?
- Не білдік?
- Не ұнады, не ұнамады?
Бағалау
Бағалау оқушылардың өзара көмегіне, топ басшыларының қорытындысына және сабақ барысында таратылған стикерлер арқылы жинақталған кері байланысқа сүйене отырып жүргізіледі.