Төл сөз бен төлеу сөзді бөліп жаз

Сабақтағы ой қозғау

Тақтада Қазыбек бидің мына сөзі жазылды:

«Біз қазақ деген мал баққан елміз, ешкімге соқтықпай, жай жатқан елміз. Еліміздің шетін жау баспасын деп, найзаға үкі таққан елміз».

— Қазыбек би

Мұғалім бұл ойды тарқатып, ата-бабамыз қанымен қорғаған жер мен тәуелсіздікті мақтан ете отырып, білімді болу керектігін атап өтті.

Сұрақ-жауап арқылы тақырыпқа шығу

М

Кімнің сөзі?

О

Қазыбек бидің сөзі.

М

Оның сөзін жеткізуші кім?

О

Мұғалім.

М

Осы ойды өз сөздеріңмен қалай жеткізер едіңдер?

О

Мұғалім Қазыбек бидің сөзі арқылы қазақ халқының көшпелі болғанын, сонымен бірге батыл, батыр халық екенін жеткізді. Сондай-ақ тәуелсіз елдің ұрпақтары білім алып, оқуға ұмтылуы керектігін айтты.

Осылайша бүгінгі сабақтың тақырыбы анықталды: біреудің сөзі, өз сөзің және жеткізушінің сөзі. Бұл тақырып қазақ тіл білімінде төл сөз бен төлеу сөз ретінде қарастырылады.

Топтық жұмыс

I топ

Оқулықты ашып, төл сөз тақырыбы бойынша презентация дайындау.

II топ

Төлеу сөз тақырыбы бойынша презентация дайындау.

Электронды оқулықпен жұмыс

  1. 1

    Тапсырма

    Берілген төл сөздерді төлеу сөзге айналдыр.

  2. 2

    Тапсырма

    Төл сөздердің тыныс белгілерін дұрыс қой.

Оқулықпен жұмыс

156-жаттығу

Төл сөз бен төлеу сөзді бөліп жаз.

Шығармашылық кезең

Негізгі тапсырма

Берілген мақал-мәтелдерді төл сөз түрінде қолданып, диалог құрастыр.

Мақал-мәтелдер

  • Көрген жерде ауыл бар.
  • Алыстан алты жасар бала келсе, алпыстағы шал сәлем береді.
  • Әдепті болса баласы, алпыстағы шал сәлем береді.
  • Келгенше қонақ ұялады.
  • Жат асына қарайды, дос басына қарайды.
  • Қонағын сыйласа, төрге бастар.
  • Жылқы кісінескенше, адам сөйлескенше.
  • Мыңның түсін танығанша, бірдің атын біл.
  • Ас — адамның арқауы.
  • Досыңның асын қасыңдай іш.
  • Досы жоқ адам — тұзы жоқ тағам.
  • Көңілмен берсе, қара су да балдай.
  • Өнерлі өрге жүзер.

II топқа қосымша жұмыс

«Ескеріп жүрер есті сөз» бөліміндегі сәйкестіктердің жалғасын тап.

Бастау
Жалғасы
Ата — даналық
Нағашы — сүйеніш
Әже — тау
Жер — тіршілік
Ана — бұлақ
Жылқы — мақтан
Апа — тілек
Түйе — салтанат
Аға — қанат
Сиыр — қанағат
Іні — тірек
Туыс — қорғаныш
Бала — бақыт
Су — өмір
Ұл — мұрагер
От — қуат
Қыз — өріс
Денсаулық — байлық

Даналар: «Ақыл, тіл — тереңдік: болу керек», — деген. Есті сөзді ескеріп жүрсеңдер, кемел адам болатыныңа сенемін.

Қорытынды

Бүгінгі сабақтан алған әсерім

Оқушылар өз ой-пікірін айтып, төл сөз бен төлеу сөзді қолдану арқылы сөйлеуді сауатты құрастыруға дағдыланады.

Үй тапсырмасы

157-жаттығу.