Рақмет әже
Сабақтың тақырыбы
Ю әрпі мен дыбысы.
Сабақтың мақсаты
- Оқушыларға Ю әрпі мен дыбысы туралы жалпы ұғым беру; Ю дыбысы бар сөздерді айтқызып, жазуға үйрету; буынға бөлу және дыбыстық талдау жасату; геометриялық фигуралармен таныстыру.
- Оқушылардың сөздік қорын, тіл байлығын дамыту; өз ойын еркін жеткізе білу дағдыларын қалыптастыру.
- Өнерді қастерлеуге, үлкенді сыйлауға, жол ережесін сақтауға және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі
Ю әрпінің баспа түрі, ауыл көрінісі, суреттер, геометриялық фигуралар.
Әдісі
Түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, талдау, көрнекілік, ойын, әңгімелесу.
Сабақ түрі
Жаңа сабақты меңгеру.
Пәнаралық байланыс
Орыс тілі, дүниетану, математика.
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Оқу құралдарын түгендеу.
Өтілген тақырыпты бекіту
Өлең
Менің әжем — гүл әжем,
Алтын әжем, күн әжем.
Атам үшін күн әжем,
Нағыз ана тілді әжем.
Сұрақтар: — Өлеңде кім туралы айтылған? — Әже деген кім? — Сендердің әжелерің бар ма? — Әжелеріңе қолғабыс етесіңдер ме?
Бүгін біз сабақта Ақ әжемнің ауылына қыдырып барамыз.
Құрастыру тапсырмасы
Геометриялық фигуралардан қандай көлік түрін құрастырамыз?
Автобус
Қайталау
Жол бойы жаңылтпаш, мақал-мәтел, өлең айтып, үй тапсырмасын қайталаймыз.
Сұрақтар:
— Я дыбысы қандай дыбыс?
— Я әрпі бар сөздер айтыңдар.
Қоян туралы өлең айту.
Сергіту сәті
Өлең
Ұзын құлақ сұр қоян
Естіп қалып сыбдырды.
Ойлы-қырлы жерлермен,
Ытқып-ытқып жүгірді.
Тапсырма: қоянды сипаттау. Оқушылар қоян туралы білгендерін ортаға салады.
Енді әжеміздің ауылына да жеттік. Ауыл көрінісіне назар аударайық: табиғаты қандай тамаша!
Сұрақ:
— Үлкендерді көргенде не істейміз?
Жауап: сәлем береміз.
Сұрақ:
— Ауылда қандай үйлер бар?
Жауап: киіз үйлер.
— Сәлеметсіз бе, әже! Біз сізге қонаққа келдік.
Әженің сыйлығы: сандықша мен сырмақ
Әже балаларға сандықша мен сырмақ әкеледі. «Әуенді сандықты» ашып, ішінде не барын қараймыз.
Бағалау белгілері
- Сары ою — «5»
- Жасыл ою — «4»
- Қызыл ою — «3»
Сырмақ деген не?
Сырмақ — киізден жасалып, өрнектелген қазақтың төсеніш бұйымы. Көбіне үйдің еденін немесе қабырғасын сәндеу үшін қолданылады.
Ою-өрнек туралы әңгіме
— Сырмақтың ортасынан, шетінен нені көріп тұрмыз?
Жауап: ою.
— Ою бізге не үшін қажет?
Жауап: әсемдік үшін; әр халықтың ұлттық оюы болады, сол арқылы қай халыққа тән екенін танимыз.
— Оюды қайдан көрдіңдер?
Жауап: кілемнен, қоржыннан, киімнен, ыдыстан.
Ендеше бәріміз «ою» деп айтайық. Бұл сөзде қай әріп, қай дыбыс бізге таныс емес?
Жауап: Юю әрпі мен дыбысы.
Жаңа сабақ: Юю әрпі мен дыбысы
«Ю-ю-ю» деп айтамыз.
Ю дыбысын айтқанда өкпеден шыққан ауа ауыз қуысында кедергіге ұшырамай, созылып, әндетіп естіледі. Мұндай дыбыстар дауысты дыбыстар деп аталады.
Ю дыбысы — й және у дыбыстарының қосарлана естілуі арқылы айтылатын еріндік, қосарлы дауысты. Жазуда бір әріппен беріледі, көбіне орыс тілінен енген сөздерде кездеседі. Өз алдына буын құрай алады.
Тақпақ
Білсең де й мен у-ды,
Жаза алмас едің аюды,
Ою, тою, қоюды.
Тақтамен жұмыс
Сөздерді оқу, буынға бөлу, дыбыстық талдау жасау; мағынасын ашу және сөйлем құрастыру.
Оқулықпен жұмыс
- Сөздерді тізбектей оқу.
- «Ою» мәтінін мәнерлеп оқу және мазмұнын түсіндіру.
- «Жақсы көрем» өлеңін үш рет айтқызып, жаттату.
Дәптермен жұмыс
Саусақпен ауаға жазу.
Ұстап әкеп шеңберді,
Байлап қойдым бағанға.
(I - O)
Тақтаға жазып көрсету.
Енді осы әріптің жазу үлгісін дәптерімізге жазамыз.
Сергіту сәті
Ормандағы аюдың,
Құлпынайы көп екен.
Теріп-теріп аламыз,
Қалтамызға саламыз.
Енді ауылға қайтатын уақыт келді. Бүгін әжемізге келіп, Ю әрпімен таныстық, сыйлықтар алдық.
Әжемізге алғыс айтамыз.
Сабақты қорытындылау
«Жаңа сөз ойла» ойыны ойналады: Ю әрпі бар сөздерді кім көп ойлап тапса, сол жеңімпаз атанады.
Үй жұмысы
- Бағандағы сөздерді оқу.
- «Ою» мәтінін мазмұндау.
- Дәптерге Ю әрпін жазу.
Бағалау
Оқушылардың жұмысы бағаланады, белсенді оқушылар мадақталады.