Жігіттер тобына
Сабақтың барысы
Сайыс «Алтын қақпа» форматына құрылады: кезең-кезеңімен сұрақтар, логикалық есептер, мақал-мәтел жалғастыру және жұмбақтар арқылы оқушылардың білімін, тапқырлығын және командамен жұмыс істеу дағдысын дамытады.
1) Ұйымдастыру
Оқушылармен амандасу, сыныпты топтарға бөлу, құрал-жабдықтардың дайындығын тексеру.
2) Түсіндіру
Сайыстың мақсаты, міндеттері, кезеңдері және бағалау тәртібі таныстырылады.
Жүргізушілердің кіріспе сөзі
Уа, халайық, халайық,
Бәріне жар салайық!
Бүгінгі ойын төрінде —
Математика елінде,
Есеп шешіп жарысып,
Жұмбақ шешіп жарысып,
Шабыттасып, шалқысып,
Көңілді ойын жасайық!
Бұл жерде танысасың Пифагормен —
Кемеңгер, философ болған кезінде өткен.
Сондай-ақ тағы бір ғалыммен де жүздесесің,
Ғылыммен жер жаһанға білім еккен.
Біріміз — Күн, біріміз — Ай болайық,
Сайыстың атына сай болайық.
Көпшілік «Іске сәт!» деп бата берсе,
Бабалардың арманын қолға алайық.
Олай болса, құрметті ұстаздар мен оқушылар, сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер.
Командалар таныстырылымы
Топ аты
Жігіттер
Ұран
Тек қана алға!
Топ аты
Қызғалдақтар
Ұран
Әдептен озба, қатардан қалма!
Екі командаға кезекпен сұрақтар қойылады. Дұрыс жауап — ұпай. Сайыс қазақтың «той бастар» дәстүріндей көтеріңкі көңіл күйде басталады.
Жылдам сұрақтар (той бастар)
Жігіттер тобы
-
Шеңбер салуға арналған құрал?
Жауабы: циркуль
-
Тікбұрышты үшбұрыштың тікбұрышына қарсы жатқан қабырға?
Жауабы: гипотенуза
-
Үшбұрыш қабырғаларының қосындысы?
Жауабы: периметр
-
Бір градуста неше минут бар?
Жауабы: 60
Қызғалдақтар тобы
-
Бұрышты өлшейтін құрал?
Жауабы: транспортир
-
Тікбұрышты үшбұрышта 30°-қа қарсы жатқан катет неге тең?
Жауабы: гипотенузаның жартысына тең
-
Үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы?
Жауабы: 180°
-
Бір минутта неше секунд бар?
Жауабы: 60
Сіздерді бұл ойынға шақырамыз,
Есеппен басыңызды қатырамыз.
Математика әлемін ұғындырып,
Аз да болса біліміңізді толықтырамыз.
Қатысыңыздар, қолдаңыздар!
Ойыннан шет қалмаңыздар.
Ойнаңыздар, ойланыңыздар,
Жайбарақат болмаңыздар!
«Тас қақпа» кезеңі
Жігіттер тобына
-
Санның кері санына кері сан неге тең?
Жауабы: сол санның өзіне
-
Квадрат теңдеуді шешу формуласы қандай?
Жауабы: көрсетілмеген
-
Алғашқы есептеу құрылғысы қандай?
Жауабы: саусақ
Қызғалдақтар тобына
-
Көбейтіндісі 1-ге тең сандарды қалай атаймыз?
Жауабы: кері сандар
-
Виет теоремасын тұжырымдаңыз.
Жауабы: көрсетілмеген
-
Математикада координат жазықтығын тұңғыш қолданған кім?
Жауабы: көрсетілмеген
«Күміс қақпа» кезеңі
Логикалық есептер
Жігіттер тобына
Бір кішкентай қыз атасынан: «Сіз нешедесіз?» — деп сұрады. Атасы: «Жасымды алты есе кемітіп, 6-ны азайтсаң, 6 шығады», — деді. Атасы неше жаста?
Жауабы
72
Қызғалдақтар тобына
Асқар ойлаған санын 2,5 есе кемітіп, шыққан нәтижеден 18,25-ті азайтқанда 13,95 шықты. Асқар қандай сан ойлады?
Жауабы
80
«Алтын қақпа» шарты: мақал-мәтелді жалғастыр
«Өнер — ағып жатқан бұлақ, білім — жанып тұрған шырақ». Енді математикалық мазмұндағы мақал-мәтелдерді жалғастыру керек.
Жігіттер тобына
-
Жеті жұрттың тілін біл, …
Жауабы: жеті түрлі білім біл
-
Бір жылы сөз …
Жауабы: көп күнге азық
-
Дос егіз болса, …
Жауабы: дұшпан сегіз
-
Білекті бірді жығар, …
Жауабы: білімді мыңды жығар
-
Бір кісі қазған құдықтан …
Жауабы: мың кісі су ішеді
-
Екі жақсы қас болмас, …
Жауабы: екі жаман дос болмас
-
Білгенің — бір тоғыз, …
Жауабы: білмегенің — тоқсан тоғыз
Қызғалдақтар тобына
-
Досыңды үш күн сынама, …
Жауабы: үш жыл сына
-
Бір елі ауызға …
Жауабы: екі елі қақпақ
-
Жүз сомың болғанша, …
Жауабы: жүз досың болсын
-
Отыз тістен шыққан сөз …
Жауабы: отыз елге тарайды
-
Жерді екі рет жыртқан …
Жауабы: өнімді екі есе алады
-
Отыз күн оразаның …
Жауабы: бір күн айты бар
-
Екі рет өлшеп, …
Жауабы: бір рет кес
Жұмбақ кезеңі
Жігіттер тобына
-
Бір үйде тұрады екен елу батыр,
Үй сыртына сүйкенсе, өліп жатыр.Жауабы: сіріңке
-
Жеті жүз тесік,
Жалғыз-ақ есік.Жауабы: ау
Қызғалдақтар тобына
-
Алпыс кісі аяқтасты,
Ерте тұрып таяқтасты.Жауабы: кірпік
-
Қос құлақты, жүз тісті,
Жүзінен бірақ із түсті.Жауабы: ара
«Алтын сандық» сұрақтары
«Білекті бірді жығар, білімді мыңды жығады» қағидасына сай, бұл кезеңде тарихи-танымдық және логикалық сұрақтар қойылады.
-
Геометрияда жаңалық ашқаны үшін Зевс құдайына жүз өгіз шалып құрбандық жасаған кім?
Жауабы: Пифагор
-
Үстелдің төрт бұрышы бар. Егер бір бұрышын кесіп тастаса, неше бұрыш қалады?
Жауабы: көрсетілмеген
-
Алгебраның негізін салушы, Орта Азия математигі және астрономы, «Әл-Жебр әл-Мұқабала» кітабының авторы кім?
Жауабы: әл-Хорезми
Қорытынды
Бүгінгі кеш талай шабыт шыңдады,
Кеш қызығын талай адам тыңдады.
Тәрбиесі, тәлімі мол әсерімен
Көңілі жақын жанды да бір таңдады.
Көңіл бөліп бұл кешке келгендерге көп рақмет!
Шын қолдаған көрерменге — мың рақмет!
Кешті қорытындылау және жеңімпаздарды анықтау үшін сөз кезегі әділқазылар алқасына беріледі.