Шығармашылық тапсырма. Екі шыбын
Сабақ барысы
Төмендегі жоспар 4-сынып оқушыларына арналған: қызығушылықты ояту, мағынаны тану, бекіту және бағалау кезеңдері жүйелі түрде ұйымдастырылады.
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару және жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру:
Ұран
Айналаңа шын жүректен қуаныш сыйлай біл!
Психологиялық ахуал: «Шаттық шеңбері»
Құрбыласпыз, тұрғыласпыз, он бесіміз күлімдейміз. Бір бақшаның гүліндейміз. Таланттымыз, қанаттымыз, Жақсы оқимыз сабақты біз!
Қызығушылықты ояту
Сұрақ: «Жақсы оқитын оқушыны қалай атаймыз?»
Жауап үлгілері: білімді, оқымысты, алғыр, зерек.
Топқа бөліну: оқушылар парақшаларды таңдап, топ атауы анықталады.
1-топ
Зейінділер
2-топ
Білгірлер
3-топ
Алғырлар
Ұйымдастыру: топ басшысын сайлау, бағалау парағын тарату, ынталандыру ретінде «мерекелік жалаушалар» жинау.
2) Үй тапсырмасын тексеру
1-топ
«Ақкөл жағасында» мәтінінің мазмұнын айту.
2-топ
А. Байтұрсынов туралы білетіндерін бөлісу.
3-топ
Мәтінді сахналап көрсету.
3) Жаңа сабақ: мағынаны тану
Ой қозғау: ребус шешу арқылы жаңа тақырыпты анықтау.
Шешуі: «Екі шыбын»
А. Байтұрсынов туралы қысқаша мәлімет
- 1873–1938: ағартушы, педагог, ғалым, аудармашы, ақын.
- Туған жері: Қостанай өңірі.
- 1901–1922 жылдары ағартушылық, аударма жұмыстарымен айналысқан.
- Еңбектері: «Қырық мысал», «Маса», «Тіл тағылымы» және т.б.
- И. А. Крыловтан аударған мысалдарының бірі — «Екі шыбын».
Мысал жанры туралы
Мысал — көлемі шағын, көбіне аң-құс, хайуанат немесе жәндіктер арқылы адам бойындағы мінез-құлық кемшіліктерін әжуа етіп, сықақпен сынайтын шығарма. Мысалда міндетті түрде түйінді ой болады.
Түйінді ой — автордың оқырманға айтатын өсиеті, негізгі қорытындысы.
Жәндік туралы қысқаша дерек (шыбын)
- Буын аяқтыларға жатады; 6 аяғы, 2 қанаты бар.
- Ауада ұшады, жерде жорғалайды.
- Лас жерлерде жүруі мүмкін, түрлі аурулардың таралуына себеп болады.
- Ғаламшардың көптеген аймақтарында кең таралған.
4) Оқулықпен жұмыс
Мұғалім өлеңді мәнерлеп оқып (немесе жатқа айтып) үлгі көрсетеді. Одан кейін топтық тапсырмалар орындалады.
3-топ
Мәнерлеп оқып, мазмұнын айту.
2-топ
Негізгі ой айтылған өлең жолдарын табу.
1-топ
Екі шыбынға сипаттама беру.
5) Сөздікпен жұмыс
Сабан
Дәнді дақыл бастырылғаннан кейін дәнінен ажыраған сабақ қалдығы.
Маңғазданып
Кербезденіп, паңданып.
Өзімсіп
Өзгенің ісін өзінікі сияқты көру, иемдену.
Ғибрат
Үлгі, өнеге.
Шылауында
Жетегінде, біреудің ықпалында.
Текке
Босқа, бекерге.
Кез болды
Жолығу, қарсы келу.
6) Сергіту сәті
Ән әуенімен «Балапандар» биін орындау.
7) Шығармашылық тапсырмалар
1-тапсырма
Мысалдағы шыбынның әрекетіне өгіздің көзімен пікір білдіріңіз.
2-тапсырма
Мысалдың ойымен мазмұндас мақал-мәтел табыңыз.
8) Тест тапсырмалары
1-сұрақ
«Жер жыртып күні бойы шаршап келем, мазалап сұрап саған не керегі?» деген сөз мысалда қай кейіпкерге тиесілі?
- а) Өгіз
- ә) Автор
- б) Қара шыбын
- в) Таныс шыбын
2-сұрақ
Өзгенің еңбегін, дәулетін «өзімдікі» деп иемденетін адамдар бейнесін ақын не арқылы суреттейді?
- а) Сабан тартқан өгіз
- ә) Таныс шыбын
- б) Қара шыбын
- в) Екі шыбын
3-сұрақ
«Екі шыбын» мысалындағы қара шыбынның әрекеті қандай адам бейнесін береді?
- а) Өзгенің еңбегін иемденуші
- ә) Өзгелерге көмек беруші
- б) Өзгелерді менсінбейтін
- в) Өзін жоғары бағалайтын
9) Өзіңді тексер
Оқушылар тест нәтижесіне сүйеніп, өз жұмысын бағалайды және нені жақсарту керегін қысқаша белгілейді.
10) Бекіту сұрақтары
- Қара шыбын неге шаршап келді?
- Мысалдағы өзекті ойдың мәні қандай?
- Мысал мазмұны қандай мінезді меңзейді?
11) Үй тапсырмасы
1-тапсырма
Мысалды жаттау.
2-тапсырма
Мысалды сахналауға дайындалу.
12) Бағалау және ынталандыру
Топ басшылары бағалау парақтары бойынша қорытынды жасайды. Белсенділік пен нәтижеге қарай «мерекелік жалаушалар» табысталады.
5 ұпай
Көк жалауша
4 ұпай
Сары жалауша
3 ұпай
Жасыл жалауша