Қазақша рефераттар

Оқушыларды сабаққа қатысқаны, берген жауаптары бойынша бағалау

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды қазақ халқының салт-дәстүрімен таныстыру, олардың күнделікті өмірдегі қолданысын түсіндіру, тұрақты сөз тіркестерін еске түсіріп, қайталау және тұрақты тіркестердің еркін сөз тіркестерінен айырмашылығын ажырата білуге үйрету.

Міндеттері

Білімділік

Тұрақты сөз тіркестері туралы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Сөздік қорын, ой-өрісін, есте сақтау қабілетін және ауызекі сөйлеу тілін дамыту.

Тәрбиелік

Салт-дәстүрді құрметтеуге, ұлттық құндылықтарды бағалауға тәрбиелеу.

Сабақ барысы

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі

    • Амандасу, сабаққа психологиялық дайындық.
    • Кезекші мәліметі: күні, аптаның қай күні, сыныпта кім жоқ.

  2. II. Үй тапсырмасын тексеру

    Үйге берілген тапсырма: ереже мен жаңа сөздерді жаттау.

    Қысқа сұрақтар

    • Үйге қандай тапсырма берілді?
    • Жаңа сөздерді қалай қолдануға болады?

  3. III. Жаңа сабақ: «Жарасып тұр дәстүрім!»

    Бүгін біз қазақ халқының дәстүрлері туралы әңгімелесіп, сол тақырып аясында фразеологизмдерді қайталаймыз.

    Ой қозғау

    • Қазақ халқының қандай салт-дәстүрлерін білесіңдер?
    • Салт-дәстүр дегенде көз алдарыңа не елестейді?

    1-тапсырма: Мәтіндерді оқу және аудару (топтық жұмыс)

    I-топ

    Дәстүр: сарқыт

    Әйелдер мереке-тойларда болған жерінен үйде қалған балалары мен жақындарына сарқыт ала келетін. Бұл, бір жағынан, тағамға деген құрметті білдірсе, екінші жағынан, үйде қалғандардың да сол қуаныштан дәм татып, қатысқандай сезінуіне тәрбиелейді.

    II-топ

    Дәстүр: асар

    Дала тұрғындарының дәстүрлі әдет-ғұрыптарының бірі — асар. Бұл дәстүрде ауыл тұрғындары ақы алмай, бірлесе жұмылып, біреудің белгілі бір жұмысын бітіріп береді. Мысалы, қысқы баспана немесе мал қорасын салып беруге, сондай-ақ құдық қазуға көп болып көмектеседі.

    III-топ

    Дәстүр: ерулік

    Қазақтың жақсы әдет-ғұрпының бірі — ерулік беру. Басқа жақтан жаңа көшіп келгендерді туыстары немесе көршілері арнайы дастарқанға шақырып, ерулік ас берген. Бұл арқылы олар көшіп келгендерге деген ыстық ықыласын, ізгі ниетін білдірген. Ал жаңа қоныстанған адамдар жерсініп, ортаға тез сіңісуге талпынған.

    2-тапсырма: Тұрақты сөз тіркестерінің синонимі мен антонимін табу

    Тұрақты сөз тіркестері Синонимдер Антонимдер
    Дүние есігін ашу — —
    Екі езуі екі құлағына жету — —
    Қой аузынан шөп алмас — —
    Жүрегінің түгі бар — —
    Қолы ашық — —
    Арасынан қыл өтпеу — —

    Ескерту: Кестені оқушылар өздері толтырады (жұптық/топтық жұмыс).

    3-тапсырма: Жаңа сөздермен жұмыс

    Төмендегі сөздердің мағынасын анықтап, сөйлем ішінде қолданыңдар.

    Сүйінші Байғазы Тоқымқағар Базарлық Шашу Тоқым қағу Сыйластық Көрімдік

  4. IV. Бекіту

    Сабақты бекіту үшін оқушыларға үлестірме карточкалар беріліп, тапсырмалар орындатылады.

  5. V. Қорытынды

    Сабақ соңында бүгін не өткенімізді жинақтап, оқушылардың түсіну деңгейін сұрақтар арқылы анықтаймыз.

    Қорытынды сұрақтар

    • Отбасындағы асыл адамдарды атаңдар.
    • Әкенің орны қандай?
    • Отбасының бақыты неге байланысты?
    • Үйдің алтын қазығы кім?
    • Өмір сүру үшін не қажет?
    • Отбасылық дәстүрлерге не жатады?

  6. VI. Бағалау

    Оқушылардың сабаққа қатысуы мен жауаптарының сапасына қарай бағалау жүргізіледі.

  7. VII. Үй тапсырмасы

    Ереже мен жаңа сөздерді жаттау: сүйінші, шашу, көрімдік.

Оқушыға арналған қысқа бағыт

Нені меңгереміз?

  • Фразеологизмнің ерекшелігін.
  • Тұрақты тіркес пен еркін тіркестің айырмасын.
  • Дәстүр туралы мәтіндермен жұмыс істеуді.

Қалай жұмыс істейміз?

  • Топтық талқылау және мәтін аудару.
  • Синоним/антоним табу арқылы сөз мағынасын нақтылау.
  • Жаңа сөздерді сөйлемде қолдану.