Сиыр бағам
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті (ашық сабақ)
Менің сүйікті үй жануарларым
Бұл сабақтың мазмұны балаларға үй жануарларын танытып, төрт түліктің төлдерін дұрыс атауға, үй жануарлары мен жабайы аңдарды суреттер арқылы ажыратуға үйретуге бағытталған. Тіл дамытуға арналған жұмбақтар, жаңылтпаштар, тақпақтар және қимыл-қозғалыс сергіту сәттері арқылы сабақ жеңіл, қызықты әрі есте қаларлық түрде ұйымдастырылады.
Мақсаты
Үй жануарларын танып, оларды ажырата білуге үйрету.
Көрнекілігі
Төрт түлік суреттері, төлдердің суреттері, жабайы аңдардың суреттері.
Міндеттері
Білімділік
- Үй жануарларын таныстыру, төрт түліктің төлдері туралы түсінік беру.
- Жұмбақ, жаңылтпаш, төлдер туралы тақпақтарды жатқа айтқызу.
- Үй жануарлары мен жабайы аңдарды суреттер арқылы ажыратуға үйрету.
Дамытушылық
- Төрт түлік туралы түсініктерін кеңейту, ұғымдарын толықтыру.
- Байланыстырып сөйлеу дағдысын қалыптастыру, сөздік қорын байыту.
- Тіл байлығын дамыту, дұрыс дыбыстауға машықтандыру.
Тәрбиелік
- Жануарларды күтіп-бағуға сүйіспеншілік пен қамқорлық сезімін ояту.
- Төлдерін дұрыс атауға, төрт түлікті қадірлеуге тәрбиелеу.
- Мал мен адам арасындағы байланысты түсіндіру, табиғатпен үндестігін таныту.
Әдіс-тәсілдері
Сабақ құрылымы
-
1) Ұйымдастыру кезеңі
Амандасу, сынып ахуалын қалыптастыру.
-
2) Психологиялық жаттығу
Көңіл күйді көтеру, ынтымақтастық орнату.
-
3) Жаңа сабақ
Үй жануарларын және төлдерін таныстыру.
-
4) Ойын
Төлдерді сәйкестендіру, суреттермен жұмыс.
-
5) Сергіту
Жануар дыбыстарын айту, қимыл-қозғалыс.
-
6) Қорытынды
Венн диаграммасы арқылы салыстыру, сұрақ-жауап.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Балалар топ бөлмесіне қатармен келіп, шеңберге тұрып қонақтармен амандасады.
Амандасу өлеңі
Білер қазақ баласы,
Сәлем — сөздің анасы.
Алдымыздан кезіккен,
Көп танысты көреміз.
Бәріне де ізетпен,
Біздер сәлем береміз!
Балалар, “Сәлем — сөздің анасы” демекші, төрде отырған апайлармен бірге амандасайық: «Сәлеметсіздер ме?»
Жыл мезгілі туралы сұрақтар
- Далада ауа райы қандай? — Суық.
- Қазір жылдың қай мезгілі? — Қыс.
- Қыстың ерекшелігі қандай? — Қар жауады, дала ақ көрпеге оранады.
- Қардың түсі қандай? — Аппақ.
“Пойыз” ойыны
Балалар бірінің артына бірі тұрып, түзу және әдепті түрде “пойыз” болып орындарына барады. Жол бойы өлең айтылады.
Ал, паравоз, баста алға,
Бәрімізді басқар да!
Пш-пш, пш-пш! — біз кеттік,
Жүрісті біз үдеттік.
Гу-гу, гу-гу, гуілде,
Қалып қойма бірің де,
Пш-пш, пш-пш! — біз кеттік,
Жүрісті біз үдеттік.
Орнымызға жеттік. Ендеше айдай арайланайық, күндей жайнайық, жұлдыздай жарқырайық, судай мөлдір таза көңілмен бүгінгі іс-әрекетімізді бастайық.
2) Жаңа сабақ: төрт түлікпен танысу
Сабақ суреттер арқылы үй жануарларын таныстырудан басталады. Әр жануардың ерекшелігі, адамға пайдасы және қорегі түсіндіріледі.
Негізгі сұрақтар
- Үй жануарларын білесіңдер ме?
- Үйлеріңде қандай жануарлар бар?
- Неге оларды “үй жануарлары” деп атаймыз? — Себебі олар адам көмегімен үйде өсіріледі.
- Олар немен қоректенеді? — Шөп, жем, су.
- Бізге қандай пайдасы бар? — Сүті, еті, жүні бар; кейбірі көлік ретінде де пайдаланылады.
Төрт түлік
Түйе, сиыр, қой, жылқы, ешкі.
Сиыр
Сүт, ет, тері.
Түйе
Шұбат, жүк тасу.
Жылқы
Қымыз, көлік.
Қой/Ешкі
Ет, сүт, жүн.
Жануарларды шақыру сөздері
- Сиыр«аухау-аухау»
- Түйе«көс-көс»
- Жылқы«қырау-қырау»
- Қой«пұшайт-пұшайт»
- Ешкі«шөре-шөре»
Төлдерін атау
Сиыр
Бұзау
Түйе
Бота
Жылқы
Құлын
Қой
Қозы
Ешкі
Лақ
3) Ой қозғау: жұмбақтар
Балалардың зейінін арттыру үшін төрт түлік туралы жұмбақтар жасырылады.
Жұмбақ 1
Кішкене ғана тоны бар,
Айналдырып киген тоны бар.
Жауабы: Қой
Жұмбақ 2
Кезікті бір жануар,
Үстінде екі тауы бар.
Жауабы: Түйе
Жұмбақ 3
Айран берген, құрт берген,
Шелек-шелек сүт берген.
Айтыңдаршы, балалар,
Бұл қандай мал сүт берген?
Жауабы: Сиыр
Жұмбақ 4
Екеуі елеңдеп келеді,
Төртеуі төбелесіп келеді.
Жауабы: Жылқы
4) Тіл дамыту: жаңылтпаш
Балалар жаңылтпашты жатқа айтып, дыбыстарды анық айтуға жаттығады.
Жаңылтпаш
Қағаз, қалам қолыма алам,
Ойын-күлкі — жылқы қонды.
Елге барам, малшы болам.
Жылқы-мылқы, сиыр-миыр,
Түйе-мүйе, ешкі-мешкі, қой-мой.
Сиырым сүтті, саулығым құтты.
5) Дидактикалық ойын: төлдерді дұрыс орналастыр
Әр балаға жануарлар мен төлдерінің суреттері беріледі. Балалар сызық арқылы төлін өз анасына қосып, сәйкестендіреді.
Бұл ойын зейінді, логикалық ойлауды және сөздік қорды дамытады.
6) Тақпақтар: төлдер туралы
Балалар төлдер туралы тақпақтарды мәнерлеп айтады.
Лақ туралы
Шөре-шөре, лағым,
Тентек болма, шырағым.
Секеңдеме, деміңді ал,
Селтеңдемей құлағың.
Бота туралы
Ботақаным — бөбегім,
Қара көзің мөлдіреп.
Қызықтырмай қоймайды,
Жібек жүнің үлбіреп,
Қарасам, көз тоймайды.
Бұзау туралы
Әукім-әукім, әукешім,
Қашырмашы әукесін.
Енең, әуке, келеді,
Ақ мамасын береді.
Құлын туралы
Құлыншағым — құндызым,
Құлдырайды, шабады.
Жылтылдаған жұлдызым,
Құстай қанат қағады.
Қозы туралы
Кіп-кішкене момақан,
Қошақанды ұнатам.
Сүйеді апам “қозым” деп,
Қошақаным — өзің деп!
7) Сергіту сәті: жануарлар қалай дыбыстайды?
Балалар жануарлардың дыбыстауын атап, кейін үнтаспадан тыңдап, бірге қайталайды.
Сиыр
Мөңірейді
Жылқы
Кісінейді
Түйе
Боздайды
Қой/Ешкі
Маңырайды
8) Қызықты бөлім: сүт тағамдарының пайдасы
Балалар жануарлардың сүтінен алынатын тағамдар туралы айтып, олардың ерекшеліктерін ажыратады (шұбат, қымыз, айран, май және т.б.).
Шұбат туралы шумақ
Сүт үйіңе келсе — құт,
Бар қызығы — шұбатта.
Ішсең ас, ұйытсаң айран,
Шайқасаң май, қатса — тәтті шай.
Сусыныңды басатын,
Көңіліңді ашатын — шұбат.
Қымыз туралы шумақ
Ішіп алсаң қымызды,
Тартқандайсың сыбызғы.
Қан жүгіріп бой-бойлап,
Кеткендейсің той-тойлап.
Пай-пай, шіркін,
Денсаулыққа тигізер пайдасы-ай!
9) Қорытынды: Венн диаграммасы арқылы ажырату
Балалар үй жануарлары мен жабайы жануарларды суреттер арқылы салыстырып, әрқайсысын өз тобына орналастырады. Ұқсастық пен айырмашылықты Венн диаграммасы бойынша анықтайды.
Үй жануарлары
Адамның көмегімен бағылады, пайда береді.
Айырмашылығы
Қоректенуі, мекені, адаммен байланысы бойынша ажыратылады.
Жабайы жануарлар
Орманда, далада өмір сүреді, өз бетінше қоректенеді.
Қорытынды сұрақтар
- Бүгін біз немен таныстық?
- Үй жануарларына нелер жатады?
- Төрт түліктің төлдерін қалай атаймыз?
- Жануарлар қалай дыбыстайды?
Сабақ соңында балалардың белсенділігі сұрақ-жауап арқылы бағаланып, суреттермен жұмыс жасағандары үшін мадақталады.
Сау болыңыздар!