Қазақша рефераттар

Қазақтың ақыны

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Бұл сабақта оқушылар Мәриям Хакімжанованың шығармашылығымен танысып, қазақтың қаһарман қызы, Кеңес Одағының Батыры Мәншүк Мәметованың балалық шағы мен ерлігі туралы жан-жақты мәлімет алады.

Негізгі міндеттер

  1. 1 Өз пікірін қорғай білуге және ойын ашық жеткізуге машықтану.
  2. 2 Тіл байлығын арттырып, шығармашылық жұмыстар жасауға талпыну.
  3. 3 Елін, жерін қорғау идеясын түсіну, Отан алдындағы азаматтық және адамгершілік парызды сезіну.

Нақты екпін

Сабақ құрылымы оқушыны сұрақ қоюға, дерекпен жұмыс істеуге және қорытынды ойды дәлелдеуге бағыттайды. Мәншүктің тұлғасы арқылы жауапкершілік, қайсарлық және отансүйгіштік құндылықтары айқындалады.

Тәрбиелік өзек

Ерлік — тек майдандағы қадам емес, күнделікті жауапкершіліктен басталатын мінез.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық

Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз.
Бар адамды құрметтеп,
Бас иеміз біз.

«Шаттық шеңбері» арқылы жылы ахуал қалыптастырылады.

Топқа бөлу және бағалау

  • Топқа бөлу: ай, күн, жұлдыз
  • Бағалау парағы таратылады (топ басшылары жетекшілік етеді).

II. Қызығушылықты ояту

Сұрақ-жауап арқылы өткен сабақ еске түсіріледі:

  • Өткен сабақта қазақтың қандай батыр қызымен таныстық? — Әлия Молдағұлова
  • Әлия туралы білімді жинақтау: ассоциация құру.
байсалды қайратты ақылды өжет қайсар жауынгер батыр ержүрек батыл

I топ

Әлияға мінездеме береді.

II топ

Әлияның ерлігін сипаттайды (жауапкершілік, қайсарлық).

III топ

«Әлия — Шығыс шынары» тақырыбын дәлелдейді (Кеңес Одағының Батыры, қазақтың қаһарман қызы).

Әр топ өз тапсырмасын қорғайды. Сыныпта әр пікірдің құндылығы атап өтіледі.

III. Мағынаны ажырату

Бағыттаушы сұрақтар

  • Ә. Молдағұловаға қоса Ұлы Отан соғысындағы қандай батырларды білесіңдер?
Төлеген Тоқтаров Бауыржан Момышұлы Талғат Бигелдинов Мәншүк Мәметова Мәлік Ғабдуллин Нүркен Әбдіров

Әлиядан бөлек Қазақстаннан шыққан батыр қыз ретінде Мәншүк Мәметова аталады. Осылайша сабақтың тақырыбы таныстырылады.

ББҮ кестесі (Білемін — Білгім келеді — Үйрендім)

Білемін

Мәншүк — соғысқа қатысқан ержүрек батыр қыз, қазақтың қаһарман қызы, Кеңес Одағының Батыры.

Білгім келеді

  • Мәншүк туралы тереңірек білгім келеді.
  • Мәншүк пен Әлия соғыста кездескен бе?
  • Майданға аттанғанда неше жаста болды?
  • Пулеметші болғаны рас па?

Үйрендім

Бұл бөлім сабақ соңында толтырылады: деректер нақтыланып, сұрақтарға жауап жинақталады.

Әр топ «Білгім келеді» бөлімінен сыныпқа ортақ екі негізгі сұрағын жариялайды. Кейін бейнефильм ұсынылып, әсер бөлісу ұйымдастырылады.

Бейнефильмнен кейін

  • Оқушылардың әсері: көңіл толқуы, аяныш сезімі.
  • Жас ерекшелігі туралы дерек талқыланады (бейнематериал бойынша).

Оқулықпен жұмыс: «Бала Мәншүк»

Оқулықта Мәриям Хакімжанованың «Бала Мәншүк» атты естелік шығармасы берілген. Алдымен «естелік» ұғымы талқыланады: ол — автордың көргені мен көңілінде қалған оқиғаны шынайы баяндауы.

Автор туралы қысқаша

Мәриям Хакімжанова Қостанай облысы, Қостанай ауданы, Қобыланды ауылында дүниеге келген. Қазақ ақыны. Шығармаларының қатарында «Мәншүк» поэмасы, «Ата мейірімі» өлеңдер жинағы бар.

ЖИГСО әдісі

  • ЖИГСО №1: мәтінді оқу
  • ЖИГСО №2: талдау, негізгі ойды анықтау
  • Топтар бөлімдер бойынша түсіндіріп, бір-біріне жеткізеді.

Сөздік жұмысы (INSERT — «түртіп алу»)

Оқушылар түсініксіз сөздерді белгілеп, дәптерге жазып алады.

Дерлік
түгел, бәрі, айтарлықтай
Әсте қыңыр
біртүрлі, өзгеше сөйлейді
Домбығып
ісіну, томпаю

I топ

Тақырып пен негізгі ойды анықтайды (I бөлім: ауылдан келген қазақ қызы).

II топ

Рөлге бөліп оқуды ұйымдастырады.

III топ

Тақырып пен негізгі ойды анықтайды (III бөлім: Мәнсияның жанама аты).

Ой ширату сұрақтары

I топ

Тәрбиеші Мария Ивановнаға Мәнсияның қандай мінездері ұнады? Өздеріңе ше?

II топ

Әңгімедегі Мәнсияның қандай қызықты қылығы есіңде қалды?

III топ

Сендердің ойларыңша, Мәнсия «Моншағым» деген атқа лайық па?

Сұрақтар топ ішінде талданып, жауаптар сынып алдында қорғалады.

IV. Ой-толғаныс

Оқушылар Мәншүк тұлғасына қатысты әсерін жинақтап, шығармашылық тапсырма орындайды.

«5 жолды өлең» үлгісі

  1. 1) Зат есім: Мәншүк
  2. 2) Етістік: атысты, шайқасты, ерлік көрсетті
  3. 3) Сын есім: ержүрек, батыр, өжет
  4. 4) Синоним/балама: Мәншүк — Мәнсия
  5. 5) Сөйлем: Мәншүк — қазақтың батыр қызы.

«Автор орындығы»

Оқушылар өз туындысын оқып, пікірін қысқа әрі дәл жеткізеді. Тыңдаушылар нақты сұрақ қойып, ойды дамытуға көмектеседі.

Нәтиже

Мәтін мазмұны өмірлік құндылықтармен байланыстырылып, тұлғалық қорытынды жасалады.

Қорытынды және бағалау

ББҮ кестесі: «Үйрендім» бөлімі

  • Мәншүктің шын есімі — Мәнсия.
  • Мәншүк пен Әлия соғыста кездеспеген.
  • Мәншүк Батыс Қазақстан облысында дүниеге келген.
  • Майданға 19 жасында аттанған.
  • Пулеметші болған.

Еске алу сәті

Ұлы Отан соғысында қаза тапқан Әлия мен Мәншүк батырларымызды 1 минут үнсіздікпен еске алу ұсынылады.

Үй тапсырмасы

  1. 1 «Бала Мәншүк» мәтінін оқып келу.
  2. 2 «Батырларға ризамын» тақырыбында эссе жазу.
  3. 3 Батырлық, ерлік туралы мақал-мәтел жаттау.

Кері байланыс

  • Бағалау парағы бойынша қорытынды сөзді топ басшылары айтады.
  • «Шығу парағы»: 1–2 оқушы қысқаша пікірін білдіреді.
  • Мадақтау және тілек: батыр бабалар рухы қолдап, қорғап жүрсін.