Қазақша рефераттар

Жорық зардаптары

Сабақ туралы мәлімет

Өтетін орны

Кербұлақ ауданы, Шаған ауылы

Мекеме

«П. Дутов атындағы орта мектебі мектепке дейінгі шағын орталығымен» КММ

Пән

Тарих

Мұғалім

Сақпаева Асель Амангелдиновна

Сабақ тақырыбы

Әмір Темірдің басқыншылық жорықтары

Сабақ мазмұны Әмір Темірдің жорықтарының алғышарттарын, себептері мен мақсаттарын, жорықтардың барысын және жеңілу себептерін талдауға бағытталады. Сонымен қатар, оның Қазақстан жеріне тигізген ықпалы қарастырылады.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Әмір Темірдің жорықтарын олардың алғышарттары, себептері, мақсаттары, барысы және жеңілу себептері арқылы түсіндіру. Жорықтардың Қазақстан аумағына ықпалын ашып көрсету.

Дамытушылық

Оқушылардың ойлау қабілетін жетілдіру; тарихи оқиғалар мен деректерді салыстыру, талдау дағдыларын дамыту; білім алуға ынтасын арттыру.

Тәрбиелік

Туған жерге сүйіспеншілікті күшейту; ұлттық құндылықтарды үлгі ету; ерлікке, батылдыққа тәрбиелеу.

Ұйымдастыру және топтастыру

Топ 1

Алтын Орда

Топ 2

Ақ Орда

Ширату сұрақтары

Алдыңғы тақырыптарды еске түсіру және жаңа сабаққа кіріспе жасау үшін сұрақтар:

  1. 1. Алтын Орданың астанасы қай қала болды?
  2. 2. Ақ Орданың тарихи шеңбері (аумақтық-уақыттық ауқымы) қандай?
  3. 3. Ақ Орданың негізін қалаушылар кімдер?
  4. 4. Сарай-Бату қай қаланың маңында орналасқан?
  5. 5. Алтын Орданың халқы қандай этностық құрамнан тұрды?
  6. 6. Әскери істерді басқарушылар қалай аталды?
  7. 7. Алтын Ордада бір жылдың ішінде қанша хан ауысты?
  8. 8. Тоқтамысты пайдаланып, Ақ Орда мен Алтын Орданы басып алуға ұмтылған кім?
  9. 9. Алтын Орданы құрған моңғол әулеті кім?
  10. 10. 1502 жылы Алтын Орданың қай билеушісі қайтыс болды?
  11. 11. Түрік жазуымен іс жүргізушілер қалай аталды?
  12. 12. Азаматтық билікті жүргізушілер қалай аталды?
  13. 13. Салық жинаушылар қалай аталды?
  14. 14. Ақ Орданың мемлекеттік тілі қандай болды?

Жаңа сабақ: Әмір Темірдің басқыншылық жорықтары

Хронологиялық кестемен жұмыс

Оқиғаларды уақытпен байланыстырып, жорықтардың салдарын талдауға арналған тапсырма.

Уақыты Болған оқиғалар Жорық зардаптары
— Мауранахрды басып алып, кейін 35 жыл бойы жеке-дара билік жүргізді. —
— Ұрұс ханның ұлы Мәлік оғланның 10 мың әскерін талқандады. —
— 200 мың әскермен Тоқтамысқа қарсы жорыққа аттанды. —
— Тоқтамысқа қарсы тағы бір жорық жасады. —
— Моғолстанға әскер аттандырды. —

Ескерту: бастапқы мәтінде уақыт көрсеткіштері толық берілмегендіктен, кестедегі «Уақыты» және «Жорық зардаптары» бағандары сабақ барысында дереккөздер арқылы толықтырылады.

Сөзжұмбақ: «Әмір Темір»

Ә М І Р Т Е М І Р

Тапсырма: төмендегі сұрақтарға жауап бере отырып, сөзжұмбақ ұяшықтарын толтырыңыз.

  • 1) 1370 жылғы 10 сәуірде Темір қандай атаққа ие болды?

  • 2) Алтын Орданың қайта нығаюына ықпал еткен хан кім?

  • 3) Алтын Орданың астанасы Сарай-Берке қай өзеннің бойында орналасқан?

  • 4) Әмір Темірдің әкесі кім?

  • 5) Әмір Темір 1371–1372 жылдары қай елге әскер аттандырды?

  • 6) Әмір Темір мен Тоқтамыстың 1395 жылғы қақтығысы қай өзеннің бойында болды?

  • 7) 1376 жылы Моғолстанның атақты қолбасшысы кім?

  • 8) Тоқтамысты жеңіліске ұшыратқан Ұрұс ханның ұлы кім?

  • 9) XV ғасырдағы Ақ Орданың ханы кім?